<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X34n0636">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 636 法華經玄贊攝釋</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 636 法華經玄贊攝釋</title>
			<author>唐 智周撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>4卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">34</idno>.<idno type="no">636</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經玄贊攝釋</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00589">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName>
				<mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>澗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澗-日+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00828">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00828</charName>
				<mapping cb:dec="983868" type="PUA">U+F033C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28AFC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鏊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*敖]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00830">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00830</charName>
				<mapping cb:dec="983870" type="PUA">U+F033E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28DC2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>闕</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[門@報]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03639">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03639</charName>
				<mapping cb:dec="986679" type="PUA">U+F0E37</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3501</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[利-禾+登]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04609">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04609</charName>
				<mapping cb:dec="987649" type="PUA">U+F1201</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2DFFA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[矛*牟]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04865">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04865</charName>
				<mapping cb:dec="987905" type="PUA">U+F1301</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7704</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>眄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[目*丐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05009">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05009</charName>
				<mapping cb:dec="988049" type="PUA">U+F1391</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2537F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>盾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[矛*盾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07411">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07411</charName>
				<mapping cb:dec="990451" type="PUA">U+F1CF3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+27DE4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>賾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[丨*臣*責]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07703">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07703</charName>
				<mapping cb:dec="990743" type="PUA">U+F1E17</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20374</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(天*天)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB09112">
				<charName>CBETA CHARACTER CB09112</charName>
				<mapping cb:dec="992152" type="PUA">U+F2398</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2CFA8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>備</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[佫-口+用]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB14346">
				<charName>CBETA CHARACTER CB14346</charName>
				<mapping cb:dec="997386" type="PUA">U+F380A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+357D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*以]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15004">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15004</charName>
				<mapping cb:dec="998044" type="PUA">U+F3A9C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26CB7</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[卄/泣]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15167">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15167</charName>
				<mapping cb:dec="998207" type="PUA">U+F3B3F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2C094</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>朦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[朦-卄+((並-(前-刖))-一)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16987">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16987</charName>
				<mapping cb:dec="1000027" type="PUA">U+F425B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4849</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[車*亢]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18071">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18071</charName>
				<mapping cb:dec="1001111" type="PUA">U+F4697</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[軏-儿+几]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18101">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18101</charName>
				<mapping cb:dec="1001141" type="PUA">U+F46B5</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[茫-亡+(滕-月)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-21T17:08:23">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0018a" n="0018a"/>
<lb ed="X" n="0018a01"/>
<lb ed="X" n="0018a02"/>
<lb ed="X" n="0018a03"/>
<lb ed="X" n="0018a04"/><lb ed="R053" n="0035a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0018001" n="0018001"/>法華經玄贊攝釋目次</head>
<lb ed="X" n="0018a05"/><lb ed="R053" n="0035a02"/>
<lb ed="X" n="0018a06"/><lb ed="R053" n="0035a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0018a0601">卷第一
<lb ed="X" n="0018a07"/><lb ed="R053" n="0035a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0018a0701">自叙</item><item xml:id="itemX34p0018a0703">序品第一</item></list></item>
<lb ed="X" n="0018a08"/><lb ed="R053" n="0035a05"/><item xml:id="itemX34p0018a0801">卷第二
<lb ed="X" n="0018a09"/><lb ed="R053" n="0035a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0018a0901">序品之餘</item><item xml:id="itemX34p0018a0905">方便品第二</item></list></item>
<lb ed="X" n="0018a10"/><lb ed="R053" n="0035a07"/><item xml:id="itemX34p0018a1001">卷第三
<lb ed="X" n="0018a11"/><lb ed="R053" n="0035a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0018a1101">方便品之餘</item><item xml:id="itemX34p0018a1106">譬喩品第三</item>
<lb ed="X" n="0018a12"/><lb ed="R053" n="0035a09"/><item xml:id="itemX34p0018a1201">信解品第四</item><item xml:id="itemX34p0018a1206">藥草喩品第五</item>
<lb ed="X" n="0018a13"/><lb ed="R053" n="0035a10"/><item xml:id="itemX34p0018a1301">授記品第六</item></list></item>
<lb ed="X" n="0018a14"/><lb ed="R053" n="0035a11"/><item xml:id="itemX34p0018a1401">卷第四
<lb ed="X" n="0018a15"/><lb ed="R053" n="0035a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX34p0018a1501">化城喩品第七</item><item xml:id="itemX34p0018a1507">五百弟子品第八</item>
<lb ed="X" n="0018a16"/><lb ed="R053" n="0035a13"/><item xml:id="itemX34p0018a1601">人記品第九</item><item xml:id="itemX34p0018a1606">法師品第十</item>
<lb ed="X" n="0018a17"/><lb ed="R053" n="0035a14"/><item xml:id="itemX34p0018a1701">寶塔品第十一</item><item xml:id="itemX34p0018a1707">提婆品第十二</item>
<lb ed="X" n="0018a18"/><lb ed="R053" n="0035a15"/><item xml:id="itemX34p0018a1801">持品第十三</item><item xml:id="itemX34p0018a1806">安樂行品第十四</item>
<lb ed="X" n="0018a19"/><lb ed="R053" n="0035a16"/><item xml:id="itemX34p0018a1901">涌出品第十五</item><item xml:id="itemX34p0018a1907">壽量品第十六</item>
<lb ed="X" n="0018a20"/><lb ed="R053" n="0035a17"/><item xml:id="itemX34p0018a2001">分別功德品第十七</item><item xml:id="itemX34p0018a2009">隨喜功德品第十八</item>
<lb ed="X" n="0018a21"/><lb ed="R053" n="0035a18"/><item xml:id="itemX34p0018a2101">法師功德品第十九</item><item xml:id="itemX34p0018a2109">不輕品第二十</item>
<lb ed="X" n="0018a22"/><lb ed="R053" n="0035b01"/><item xml:id="itemX34p0018a2201">神力品第二十一</item><item xml:id="itemX34p0018a2208">囑累品第二十二</item>
<lb ed="X" n="0018a23"/><lb ed="R053" n="0035b02"/><item xml:id="itemX34p0018a2301">藥王品第二十三</item><item xml:id="itemX34p0018a2308">妙音品第二十四</item>
<lb ed="X" n="0018a24"/><lb ed="R053" n="0035b03"/><item xml:id="itemX34p0018a2401">普門品第二十五</item><item xml:id="itemX34p0018a2408">陀羅尼品第二十六</item>
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0018b" n="0018b"/>
<lb ed="X" n="0018b01"/><lb ed="R053" n="0035b04"/><item xml:id="itemX34p0018b0101">嚴王品第二十七</item><item xml:id="itemX34p0018b0108">勸發品第二十八</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0018b02"/><lb ed="R053" n="0035b05"/>
<lb ed="X" n="0018b03"/><lb ed="R053" n="0035b06"/><p xml:id="pX34p0018b0301">法華經玄贊攝釋目次<note place="inline">終</note></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b04"/>
<lb ed="X" n="0018b05"/>
<lb ed="X" n="0018b06"/>
<lb ed="X" n="0018b07"/>
<lb ed="X" n="0018b08"/><cb:docNumber>No. 636</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0018b09"/><lb ed="R053" n="0036a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>法華玄贊攝釋卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0018b10"/>
<lb ed="X" n="0018b11"/><lb ed="R053" n="0036a02"/><byline cb:type="author">撲揚沙門　智周　撰</byline>
<lb ed="X" n="0018b12"/><lb ed="R053" n="0036a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">自叙</cb:mulu><p xml:id="pX34p0018b1201">開元八年暮秋朔日。余濫竿覺使聖佛道場矣。時群
<lb ed="X" n="0018b13"/><lb ed="R053" n="0036a04"/>德萃焉。謂余曰此修多羅。辭約理秘。藏固冲<g ref="#CB07411">𧷤</g>。是以
<lb ed="X" n="0018b14"/><lb ed="R053" n="0036a05"/>龍樹讚歎。麟角扣寂。逮乎凡<g ref="#CB15167">𬂔</g>罔窺閫奧。匪夫註記
<lb ed="X" n="0018b15"/><lb ed="R053" n="0036a06"/>券疏。而詎遊哉。故伐蘇命世。人寶振<g ref="#CB18101">󴚵</g>富婁慈恩學
<lb ed="X" n="0018b16"/><lb ed="R053" n="0036a07"/>襲洛聖。摛章趙國。斯謂蓮剖芬馥。膳含珍味者矣。故
<lb ed="X" n="0018b17"/><lb ed="R053" n="0036a08"/>尙道之士。莫不手儛頂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0018002" n="0018002"/>載。且夫陷圍佩毒。馳<g ref="#CB04865">眄</g>未均
<lb ed="X" n="0018b18"/><lb ed="R053" n="0036a09"/>利涉大川。淺深幾異。故有若執炬焉。思過半焉。猶瞽
<lb ed="X" n="0018b19"/><lb ed="R053" n="0036a10"/>聵焉。方今嗣傳有准。曷不贊前途啓後躅。示之貝竹。
<lb ed="X" n="0018b20"/><lb ed="R053" n="0036a11"/>利不偉乎。余不肖也。談何容易。但群情流顧。莫之以
<lb ed="X" n="0018b21"/><lb ed="R053" n="0036a12"/>抑。乃敬述先誨。捃諸所遺。長想十翼。資光一轍。庶幾
<lb ed="X" n="0018b22"/><lb ed="R053" n="0036a13"/>後進<anchor xml:id="nkr_note_add_0018b2201" n="0018b2201"/><anchor xml:id="beg0018b2201" n="0018b2201"/>蒞<anchor xml:id="end0018b2201"/>迷無惑者也。勒成四卷目攝云爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b23"/><lb ed="R053" n="0036a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><p xml:id="pX34p0018b2301">疏酬願因者。夫願有多種。不出二種。如瑜伽論四十
<lb ed="X" n="0018b24"/><lb ed="R053" n="0036a15"/>八云。願有二種。一求菩提。二利樂他。因中之願。具有
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0018c" n="0018c"/>
<lb ed="X" n="0018c01"/><lb ed="R053" n="0036a16"/>兩種。果中唯一。但願度生。果<anchor xml:id="nkr_note_add_0018c0101" n="0018c0101"/><anchor xml:id="beg0018c0101" n="0018c0101"/>已<anchor xml:id="end0018c0101"/>滿故。</p>
<lb ed="X" n="0018c02"/><lb ed="R053" n="0036a17"/><p xml:id="pX34p0018c0201">疏如我昔所願今者<anchor xml:id="nkr_note_add_0018c0201" n="0018c0201"/><anchor xml:id="beg0018c0201" n="0018c0201"/>已<anchor xml:id="end0018c0201"/>滿者。問。現覩四生沈溺九有。
<lb ed="X" n="0018c03"/><lb ed="R053" n="0036a18"/>願滿無異。豈不爽哉。答傳有四釋。一云。一切有情。通
<lb ed="X" n="0018c04"/><lb ed="R053" n="0036b01"/>有無性。據有有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0018003" n="0018003"/>姓。稱言滿足。二云。就有性中。有無緣
<lb ed="X" n="0018c05"/><lb ed="R053" n="0036b02"/>別。依有緣者。故言滿足。三云。就有緣中熟差。約根熟
<lb ed="X" n="0018c06"/><lb ed="R053" n="0036b03"/>者。而言滿足。四云。熟者度得。未熟亦作得度因緣。是
<lb ed="X" n="0018c07"/><lb ed="R053" n="0036b04"/>以總言我願滿足議曰。義門漸略。理亦可通。一一甄
<lb ed="X" n="0018c08"/><lb ed="R053" n="0036b05"/>別。旨猶<g ref="#CB15167">𬂔</g>昧。且第一釋。據有性者。有性旣有。未發心
<lb ed="X" n="0018c09"/><lb ed="R053" n="0036b06"/>等。與佛全差。一何言滿。餘思得失。今正釋云。願衆如
<lb ed="X" n="0018c10"/><lb ed="R053" n="0036b07"/>我。行因趣果。生旣發心。欣無上覺。證入道因。故對有
<lb ed="X" n="0018c11"/><lb ed="R053" n="0036b08"/>緣。言滿無失。</p>
<lb ed="X" n="0018c12"/><lb ed="R053" n="0036b09"/><p xml:id="pX34p0018c1201">疏初依菩薩供五恒佛等者。問依何地位。立此四依。
<lb ed="X" n="0018c13"/><lb ed="R053" n="0036b10"/>答相傳多釋。一云。見道前劫爲第一依。未入聖故。初
<lb ed="X" n="0018c14"/><lb ed="R053" n="0036b11"/>之三地爲第二依。同世間故。次四五六爲第三依。同
<lb ed="X" n="0018c15"/><lb ed="R053" n="0036b12"/>二乘故。餘之四地爲第四依。純菩薩故。又眞諦釋。如
<lb ed="X" n="0018c16"/><lb ed="R053" n="0036b13"/>下疏引。問准下學無學人。供養五十世界塵佛。方成
<lb ed="X" n="0018c17"/><lb ed="R053" n="0036b14"/>正覺。二十六恒。一何少耶。答有三釋。一供養自國佛
<lb ed="X" n="0018c18"/><lb ed="R053" n="0036b15"/>二十六恒。若約他方。數乃塵界。二起通供養佛世界
<lb ed="X" n="0018c19"/><lb ed="R053" n="0036b16"/>五十。若依業力。二十六恒。三四依一一有入住出。言
<lb ed="X" n="0018c20"/><lb ed="R053" n="0036b17"/>五恒等。且約三中之一心也。初兩釋好。若依後解。四
<lb ed="X" n="0018c21"/><lb ed="R053" n="0036b18"/>依三心。總計祇有七十八恒。望五十界。亦餘少也。故
<lb ed="X" n="0018c22"/><lb ed="R053" n="0037a01"/>不取之。</p>
<lb ed="X" n="0018c23"/><lb ed="R053" n="0037a02"/><p xml:id="pX34p0018c2301">疏餘經無此初大相者。問初相者何。答有三釋。一云。
<lb ed="X" n="0018c24"/><lb ed="R053" n="0037a03"/>入定名初。此釋不然。將說餘經。前亦入定。何得言無。
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0019a" n="0019a"/>
<lb ed="X" n="0019a01"/><lb ed="R053" n="0037a04"/>二云。說無量義經入定等瑞。總名初相。若爾涅拌在
<lb ed="X" n="0019a02"/><lb ed="R053" n="0037a05"/>於遺敎前說。涅拌應是遺敎初相。答不例。非涅拌後
<lb ed="X" n="0019a03"/><lb ed="R053" n="0037a06"/>定說遺敎。法華經前。畢說無量。無量所以得名初相。
<lb ed="X" n="0019a04"/><lb ed="R053" n="0037a07"/>體用兩法相因說故。又彼經者。雖被菩薩。傍益二乘。
<lb ed="X" n="0019a05"/><lb ed="R053" n="0037a08"/>作聞此漸故。三云。入定雨華。放光動地。總名初相。餘
<lb ed="X" n="0019a06"/><lb ed="R053" n="0037a09"/>經不具雨華等事。故言無也。問何故不取無量義經。
<lb ed="X" n="0019a07"/><lb ed="R053" n="0037a10"/>答雖無量後卽說法華。彼經自爲菩薩而說。彌勒等
<lb ed="X" n="0019a08"/><lb ed="R053" n="0037a11"/>衆。復無疑故。故非其相。問光等非首。如何說初。答正
<lb ed="X" n="0019a09"/><lb ed="R053" n="0037a12"/>宗前故得稱初也。問餘經何故無此初相。答自昔未
<lb ed="X" n="0019a10"/><lb ed="R053" n="0037a13"/>說二乘作佛。今欲開權。顯斯實旨。恐有疑生。故現奇
<lb ed="X" n="0019a11"/><lb ed="R053" n="0037a14"/>禎。拂彼迷意。故大般若經第七十七。四百九十八。五
<lb ed="X" n="0019a12"/><lb ed="R053" n="0037a15"/>百五十六等云。佛言憍尸迦。若入聲聞獨覺正性離
<lb ed="X" n="0019a13"/><lb ed="R053" n="0037a16"/>生者。不能復發阿耨多羅三藐三菩提心。何以故。彼
<lb ed="X" n="0019a14"/><lb ed="R053" n="0037a17"/>於生死行流。<anchor xml:id="nkr_note_add_0019a1401" n="0019a1401"/><anchor xml:id="beg0019a1401" n="0019a1401"/>已<anchor xml:id="end0019a1401"/>作限隔故。維摩經云。聲聞之人。猶如
<lb ed="X" n="0019a15"/><lb ed="R053" n="0037a18"/>敗種。順權方便經第一云。聲聞如敗種。無所加設。大
<lb ed="X" n="0019a16"/><lb ed="R053" n="0037b01"/>樹緊那羅經云。入正位者。燒敗於種。前大乘中。永非
<lb ed="X" n="0019a17"/><lb ed="R053" n="0037b02"/>法器。更有多文。恐繁不具。今談此等悉皆成佛。與昔
<lb ed="X" n="0019a18"/><lb ed="R053" n="0037b03"/>說別。意旨難信。是以餘經無此初相。</p>
<lb ed="X" n="0019a19"/><lb ed="R053" n="0037b04"/><p xml:id="pX34p0019a1901">疏說因者。傳有三釋。一云。法華會前。說於二乘九部
<lb ed="X" n="0019a20"/><lb ed="R053" n="0037b05"/>之法。爲調彼心令堪聞大。說九部法。是聞大漸。故名
<lb ed="X" n="0019a21"/><lb ed="R053" n="0037b06"/>說因。說卽是因。及說之因。二云。論七成就。第五名爲
<lb ed="X" n="0019a22"/><lb ed="R053" n="0037b07"/>依止說因。衆生渴仰。爲說因體。說之因也。三云。所說
<lb ed="X" n="0019a23"/><lb ed="R053" n="0037b08"/>法華。卽名說因。由說此經。生聞得果。故正說經。名爲
<lb ed="X" n="0019a24"/><lb ed="R053" n="0037b09"/>說因。說卽因也。議曰。若自別釋。非無此途。論取疏意。
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0019b" n="0019b"/>
<lb ed="X" n="0019b01"/><lb ed="R053" n="0037b10"/>三皆不可。初解非者。疏引唯以大事因緣。辨於說因。
<lb ed="X" n="0019b02"/><lb ed="R053" n="0037b11"/>大事因緣。豈九部法。第二說非。義亦准此。第三非者。
<lb ed="X" n="0019b03"/><lb ed="R053" n="0037b12"/>爲酬說因。說斯妙法。妙法體卽自是說因。云何酬因
<lb ed="X" n="0019b04"/><lb ed="R053" n="0037b13"/>方說妙法。能酬所酬。義乃無別。今觀疏意。乃爲二釋。
<lb ed="X" n="0019b05"/><lb ed="R053" n="0037b14"/>一成佛出世。是說法因。故疏自云。諸佛成道。必說一
<lb ed="X" n="0019b06"/><lb ed="R053" n="0037b15"/>乘。二未成佛前。願成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0019b0601" n="0019b0601"/><anchor xml:id="beg0019b0601" n="0019b0601"/>已<anchor xml:id="end0019b0601"/>。說於一乘。故疏結云。皆是
<lb ed="X" n="0019b07"/><lb ed="R053" n="0037b16"/>因中方便求趣。復云。故趣宿因。說斯妙法。若爾說因
<lb ed="X" n="0019b08"/><lb ed="R053" n="0037b17"/>願因。二有何別。答願成正覺。名爲願因。願說妙法。名
<lb ed="X" n="0019b09"/><lb ed="R053" n="0037b18"/>爲說因。對望不同。故分爲二。問所述六因。爲因果因。
<lb ed="X" n="0019b10"/><lb ed="R053" n="0038a01"/>爲因由因。答有二釋。一云。因果之因。若爾大相佛位
<lb ed="X" n="0019b11"/><lb ed="R053" n="0038a02"/>方起。何得言因。答昔見他佛。現相方說。遂自發心。將
<lb ed="X" n="0019b12"/><lb ed="R053" n="0038a03"/>說現相。二云。通二。前四在因。後二居果。居果卽以因
<lb ed="X" n="0019b13"/><lb ed="R053" n="0038a04"/>由名因。然觀疏意。有二釋意。故疏結云。皆是因中。方
<lb ed="X" n="0019b14"/><lb ed="R053" n="0038a05"/>便求取。卽前順釋。</p>
<lb ed="X" n="0019b15"/><lb ed="R053" n="0038a06"/><p xml:id="pX34p0019b1501">疏行七步放光明等者。大集經第二十一云。我不行
<lb ed="X" n="0019b16"/><lb ed="R053" n="0038a07"/>七步而言行者。示現行也。又大般若亦同示現。又涅
<lb ed="X" n="0019b17"/><lb ed="R053" n="0038a08"/>拌經第四云。南行七步。示現欲爲無量衆生。作上福
<lb ed="X" n="0019b18"/><lb ed="R053" n="0038a09"/>田。西行七步。示現生盡永斷老死。是最後身。北行七
<lb ed="X" n="0019b19"/><lb ed="R053" n="0038a10"/>步。示現<anchor xml:id="nkr_note_add_0019b1901" n="0019b1901"/><anchor xml:id="beg0019b1901" n="0019b1901"/>已<anchor xml:id="end0019b1901"/>度諸有生死。東行七步。示現衆生而作導
<lb ed="X" n="0019b20"/><lb ed="R053" n="0038a11"/>首。四維七步。示現斷滅種種煩惱四魔種姓。成於如
<lb ed="X" n="0019b21"/><lb ed="R053" n="0038a12"/>來。上行七步。示現不爲不淨之物之所染汙。猶如虗
<lb ed="X" n="0019b22"/><lb ed="R053" n="0038a13"/>空。下行七步。示現法雨滅地獄火。令彼衆生受安穩
<lb ed="X" n="0019b23"/><lb ed="R053" n="0038a14"/>樂。</p>
<lb ed="X" n="0019b24"/><lb ed="R053" n="0038a15"/><p xml:id="pX34p0019b2401">疏我生胎分盡者。菩薩有三。一者一生所繫。二者最
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0019c" n="0019c"/>
<lb ed="X" n="0019c01"/><lb ed="R053" n="0038a16"/>後之身。三者坐於道樹。上生卽一生所繫。下生局得
<lb ed="X" n="0019c02"/><lb ed="R053" n="0038a17"/>二身。今說偈身。卽當第二。若乃成佛。三生並盡。今此
<lb ed="X" n="0019c03"/><lb ed="R053" n="0038a18"/>三生。唯約化佛。餘未見文。以理而言。亦通餘有。如第
<lb ed="X" n="0019c04"/><lb ed="R053" n="0038b01"/>七地。唯此一身。卽受變易。名一生繫。八地以上。名最
<lb ed="X" n="0019c05"/><lb ed="R053" n="0038b02"/>後身。往自在宮。坐蓮華座。名坐道場。此取自受。有三
<lb ed="X" n="0019c06"/><lb ed="R053" n="0038b03"/>生也。若他受用。理亦如是。觀音之身。名爲最後。其坐
<lb ed="X" n="0019c07"/><lb ed="R053" n="0038b04"/>道場。一生所繫。未見成證。理必定有。問一生補處。約
<lb ed="X" n="0019c08"/><lb ed="R053" n="0038b05"/>何等生。名爲一生。答且如彌勒。昔在人中。名一生者。
<lb ed="X" n="0019c09"/><lb ed="R053" n="0038b06"/>一大生也。若據小生。而有四也。天中中有。及本有二。
<lb ed="X" n="0019c10"/><lb ed="R053" n="0038b07"/>人中中有。及本有二。合爲四生。如七生等依大生說。
<lb ed="X" n="0019c11"/><lb ed="R053" n="0038b08"/>實理論生。有二十八。若爾何故智度論說。彌勒三生。
<lb ed="X" n="0019c12"/><lb ed="R053" n="0038b09"/>答以在人中。卽得成佛。故除人中本有一生。但言三
<lb ed="X" n="0019c13"/><lb ed="R053" n="0038b10"/>也。又諸菩薩有五種生。一除災生。由願自在。爲魚等
<lb ed="X" n="0019c14"/><lb ed="R053" n="0038b11"/>身。濟諸飢乏。爲大醫王。救諸疾病。乃至變爲種種物
<lb ed="X" n="0019c15"/><lb ed="R053" n="0038b12"/>類。息除衆患。二隨類生。願自在力。於傍生等惡類中
<lb ed="X" n="0019c16"/><lb ed="R053" n="0038b13"/>生。彼所行惡。而自不行。彼不行善。而自行之。如入酒
<lb ed="X" n="0019c17"/><lb ed="R053" n="0038b14"/>肆能立其操等。三大勢生。稟性生時。壽量形色。種姓
<lb ed="X" n="0019c18"/><lb ed="R053" n="0038b15"/>富貴。最爲殊勝。能斷衆生我慢等過。四增上生。受十
<lb ed="X" n="0019c19"/><lb ed="R053" n="0038b16"/>王果。自在化導。隨所應生。五最勝生。此生資粮<anchor xml:id="nkr_note_add_0019c1901" n="0019c1901"/><anchor xml:id="beg0019c1901" n="0019c1901"/>已<anchor xml:id="end0019c1901"/>極
<lb ed="X" n="0019c20"/><lb ed="R053" n="0038b17"/>圓滿。生王家等。能現等覺。作諸佛事。釋迦卽當第五
<lb ed="X" n="0019c21"/><lb ed="R053" n="0038b18"/>生也。問得變易生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0019c2101" n="0019c2101"/><anchor xml:id="beg0019c2101" n="0019c2101"/>已<anchor xml:id="end0019c2101"/>捨胎藏。云何子今方說無耶。答
<lb ed="X" n="0019c22"/><lb ed="R053" n="0039a01"/>捨之與受。俱示相言。理實久離此之穢業。問若論化
<lb ed="X" n="0019c23"/><lb ed="R053" n="0039a02"/>相。盡有情界。有情界有。化何盡耶。答生旣無盡。化亦
<lb ed="X" n="0019c24"/><lb ed="R053" n="0039a03"/>無窮。且據一期八相之事。言盡何失。或約此界化緣
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0020a" n="0020a"/>
<lb ed="X" n="0020a01"/><lb ed="R053" n="0039a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0020a0101" n="0020a0101"/><anchor xml:id="beg0020a0101" n="0020a0101"/>已<anchor xml:id="end0020a0101"/>畢。言盡無爽。故處胎經云。從此滅度。於十方面。各
<lb ed="X" n="0020a02"/><lb ed="R053" n="0039a05"/>三十二姟諸佛國土。而復成佛。敎化衆生。准此盡言。
<lb ed="X" n="0020a03"/><lb ed="R053" n="0039a06"/>故知化也。議曰。雖有二釋。前解爲正。若依後釋。違壽
<lb ed="X" n="0020a04"/><lb ed="R053" n="0039a07"/>量品。壽量品云。其父聞子悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0020a0401" n="0020a0401"/><anchor xml:id="beg0020a0401" n="0020a0401"/>已<anchor xml:id="end0020a0401"/>得差。尋便來皈。咸使
<lb ed="X" n="0020a05"/><lb ed="R053" n="0039a08"/>見之。旣言還來。故知此界非化總畢。又處胎經。不言
<lb ed="X" n="0020a06"/><lb ed="R053" n="0039a09"/>永不來生此界。故前釋善。</p>
<lb ed="X" n="0020a07"/><lb ed="R053" n="0039a10"/><p xml:id="pX34p0020a0701">疏遊出四門至證大菩提等者。問如來施爲。無非佛
<lb ed="X" n="0020a08"/><lb ed="R053" n="0039a11"/>事。示遊觀等。何所彰表。答非無所示。案大集經云。示
<lb ed="X" n="0020a09"/><lb ed="R053" n="0039a12"/>現老人。爲壞貪身。示現病苦。爲壞貪壽。示現死相。爲
<lb ed="X" n="0020a10"/><lb ed="R053" n="0039a13"/>壞貪欲及我我所。示現沙門。爲令衆生不求釋梵人
<lb ed="X" n="0020a11"/><lb ed="R053" n="0039a14"/>天之身。勤求出世無上之法。踰出宮城者。示現出離
<lb ed="X" n="0020a12"/><lb ed="R053" n="0039a15"/>三界繫縛。則除周羅。棄捨瓔珞。遣馬犍陟。放闡陀還
<lb ed="X" n="0020a13"/><lb ed="R053" n="0039a16"/>者。示現遠離一切煩惱。現剃髭髮者。示現不貪著於
<lb ed="X" n="0020a14"/><lb ed="R053" n="0039a17"/>一切法。受著袈裟者。示調衆生。從<g ref="#CB15106">鬱</g>陀伽<name role="" type="person">阿羅邏</name>邊。
<lb ed="X" n="0020a15"/><lb ed="R053" n="0039a18"/>諮問受法者。示破壞自高之心。六年苦行者。爲壞外
<lb ed="X" n="0020a16"/><lb ed="R053" n="0039b01"/>道。現受飮食者。示現隨世法。現受蘭草者。示於知足。
<lb ed="X" n="0020a17"/><lb ed="R053" n="0039b02"/>坐草<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020001" n="0020001"/>辱上者。示壞憍慢。降伏魔怨者。示勇猛力。獲得
<lb ed="X" n="0020a18"/><lb ed="R053" n="0039b03"/>無上菩提道者。示現了知一切法相。更有餘經。說有
<lb ed="X" n="0020a19"/><lb ed="R053" n="0039b04"/>別處。後當會釋。問彼時云何得有沙門。答有兩釋。一
<lb ed="X" n="0020a20"/><lb ed="R053" n="0039b05"/>云。是化。若爾侍者云何識耶。答雖無正敎。外俗敎中。
<lb ed="X" n="0020a21"/><lb ed="R053" n="0039b06"/>何妨說有沙門等狀。傳聞乃識。亦猶犧皇等君所有
<lb ed="X" n="0020a22"/><lb ed="R053" n="0039b07"/>形儀。記之典册。達觀知委。問犧皇等君。是彼外事。外
<lb ed="X" n="0020a23"/><lb ed="R053" n="0039b08"/>典可記。沙門非外。何得爲例。答周書記佛生滅等事。
<lb ed="X" n="0020a24"/><lb ed="R053" n="0039b09"/>宣尼說彼西方聖人。西方外論記。千年後有佛出世。
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0020b" n="0020b"/>
<lb ed="X" n="0020b01"/><lb ed="R053" n="0039b10"/>此豈非外記內事耶。彼亦何失。二云。外道沙門雖非
<lb ed="X" n="0020b02"/><lb ed="R053" n="0039b11"/>是正。而亦猒世。承此生欣。踰城出俗。累年學外。若不
<lb ed="X" n="0020b03"/><lb ed="R053" n="0039b12"/>爾者。云何見彼內道沙門而求外法。准此二解。理俱
<lb ed="X" n="0020b04"/><lb ed="R053" n="0039b13"/>通也。思之。又案智度論第一云。太子以刀剃髮。持上
<lb ed="X" n="0020b05"/><lb ed="R053" n="0039b14"/>妙寶衣。貿麤布僧伽黎。以衣准人。沙門是化。而未甄
<lb ed="X" n="0020b06"/><lb ed="R053" n="0039b15"/>分。故於外道。修苦樂行。</p>
<lb ed="X" n="0020b07"/><lb ed="R053" n="0039b16"/><p xml:id="pX34p0020b0701">疏仙人所住林等者。又准佛本行經第十二云。太子
<lb ed="X" n="0020b08"/><lb ed="R053" n="0039b17"/>在彼閻浮樹陰之下。思惟坐禪。一切樹影悉移。唯閻
<lb ed="X" n="0020b09"/><lb ed="R053" n="0039b18"/>浮陰。獨覆太子。</p>
<lb ed="X" n="0020b10"/><lb ed="R053" n="0040a01"/><p xml:id="pX34p0020b1001">疏鶖子等請乘權實境等者。問鶖子問境。佛何爲說
<lb ed="X" n="0020b11"/><lb ed="R053" n="0040a02"/>果之與因。開示悟入。前三爲果。後一因故。答智所緣
<lb ed="X" n="0020b12"/><lb ed="R053" n="0040a03"/>故。亦得名境。示彼令知使修進也。</p>
<lb ed="X" n="0020b13"/><lb ed="R053" n="0040a04"/><p xml:id="pX34p0020b1301">疏悔唯小有者。問何故經云。求三乘人。疑悔皆斷。答
<lb ed="X" n="0020b14"/><lb ed="R053" n="0040a05"/>有二釋。一云。文約義繁。合而言也。理實菩薩無得有
<lb ed="X" n="0020b15"/><lb ed="R053" n="0040a06"/>悔。大勝小劣。不可悔勝方求劣也。二云。亦有。如不定
<lb ed="X" n="0020b16"/><lb ed="R053" n="0040a07"/>性諸小菩薩。於大菩提。起懸崖想。退求小位。斯豈非
<lb ed="X" n="0020b17"/><lb ed="R053" n="0040a08"/>悔。雖有此理。然無顯文說悔修大。問此經論云。二者
<lb ed="X" n="0020b18"/><lb ed="R053" n="0040a09"/>多事驚怖。以大乘衆生。生如是心。我無量無邊劫。行
<lb ed="X" n="0020b19"/><lb ed="R053" n="0040a10"/>菩薩行。生驚怖心。起取異乘心。此豈非是悔修大。云
<lb ed="X" n="0020b20"/><lb ed="R053" n="0040a11"/>何得言取異乘耶。答只言取異。無悔大文。若實有悔。
<lb ed="X" n="0020b21"/><lb ed="R053" n="0040a12"/>文何不說。如第四驚怖。悔實不無。文卽明說。此旣不
<lb ed="X" n="0020b22"/><lb ed="R053" n="0040a13"/>說。故知無也。但揣無力。欲退求小。議曰。以至理言。有
<lb ed="X" n="0020b23"/><lb ed="R053" n="0040a14"/>悔修大。故信解品云。悔來至此。竊作是念。此或王等
<lb ed="X" n="0020b24"/><lb ed="R053" n="0040a15"/>非我傭力得物之處。不如往至貧里。肆力有地。復云。
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0020c" n="0020c"/>
<lb ed="X" n="0020c01"/><lb ed="R053" n="0040a16"/>何故至此。案此等文。卽悔修大。若爾疏主何乃言無。
<lb ed="X" n="0020c02"/><lb ed="R053" n="0040a17"/>答疏意不障菩薩有悔。然法華會無有此者。信解品
<lb ed="X" n="0020c03"/><lb ed="R053" n="0040a18"/>中。叙昔事故。有餘德云。菩薩有悔。引論爲證。斷疏主
<lb ed="X" n="0020c04"/><lb ed="R053" n="0040b01"/>釋。爲不盡理。此亦不可。一論無明文。二乖疏本意。問
<lb ed="X" n="0020c05"/><lb ed="R053" n="0040b02"/>三根聲聞。各至何處。而斷疑耶。答鶖子初聞法說一
<lb ed="X" n="0020c06"/><lb ed="R053" n="0040b03"/>乘。疑心<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c0601" n="0020c0601"/><anchor xml:id="beg0020c0601" n="0020c0601"/>已<anchor xml:id="end0020c0601"/>盡。故方便品末後之偈。吿鶖子云。無復諸
<lb ed="X" n="0020c07"/><lb ed="R053" n="0040b04"/>疑惑等。譬喩品初。廣叙疑盡。須菩提等。中下根之人。
<lb ed="X" n="0020c08"/><lb ed="R053" n="0040b05"/>得記<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c0801" n="0020c0801"/><anchor xml:id="beg0020c0801" n="0020c0801"/>已<anchor xml:id="end0020c0801"/>去。疑心方盡。故授記品請記偈云。心猶懷疑
<lb ed="X" n="0020c09"/><lb ed="R053" n="0040b06"/>懼。未敢卽便食。又云。雖蒙佛音聲。言我等作佛。心常
<lb ed="X" n="0020c10"/><lb ed="R053" n="0040b07"/>懷憂懼。如來敢便食。又五百弟子品云。自謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c1001" n="0020c1001"/><anchor xml:id="beg0020c1001" n="0020c1001"/>已<anchor xml:id="end0020c1001"/>得究
<lb ed="X" n="0020c11"/><lb ed="R053" n="0040b08"/>竟滅度。今乃知之。如無智者。又云。我今乃知實是菩
<lb ed="X" n="0020c12"/><lb ed="R053" n="0040b09"/>薩。案此等文。得授記<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c1201" n="0020c1201"/><anchor xml:id="beg0020c1201" n="0020c1201"/>已<anchor xml:id="end0020c1201"/>。疑心方盡。問何故上根疑除
<lb ed="X" n="0020c13"/><lb ed="R053" n="0040b10"/>方記。中下不那。答根勝劣異。劣假聞記。迷情乃息。中
<lb ed="X" n="0020c14"/><lb ed="R053" n="0040b11"/>望下勝。對上不如。故亦得記。後始疑盡。問悔通小有。
<lb ed="X" n="0020c15"/><lb ed="R053" n="0040b12"/>卽彼三品。並得有不。答上根有悔。經有明文。中下兩
<lb ed="X" n="0020c16"/><lb ed="R053" n="0040b13"/>根。略有二釋。一云亦有。序品末云。諸求三乘人。若有
<lb ed="X" n="0020c17"/><lb ed="R053" n="0040b14"/>疑悔者。譬喩品云。願爲四衆。說其因緣。令離疑悔。授
<lb ed="X" n="0020c18"/><lb ed="R053" n="0040b15"/>記品云。每惟小乘過。不知當云何。得佛無上慧。五百
<lb ed="X" n="0020c19"/><lb ed="R053" n="0040b16"/>弟子品云。悔過自責。准此等證。三根俱有。悔有新舊。
<lb ed="X" n="0020c20"/><lb ed="R053" n="0040b17"/>五百弟子品中言悔。聞記方生。卽新悔也。餘悔是舊
<lb ed="X" n="0020c21"/><lb ed="R053" n="0040b18"/>二云。中下兩根。舊無有悔。舍利弗請。言令離悔。擧<anchor xml:id="nkr_note_add_0020c2101" n="0020c2101"/><anchor xml:id="beg0020c2101" n="0020c2101"/>己<anchor xml:id="end0020c2101"/>
<lb ed="X" n="0020c22"/><lb ed="R053" n="0041a01"/>方人。實彼鈍根。昔未曾悔。若論新悔。理有無失。議曰。
<lb ed="X" n="0020c23"/><lb ed="R053" n="0041a02"/>前釋爲正。經有誠文。不可意斷言彼無也。引證如前。
<lb ed="X" n="0020c24"/><lb ed="R053" n="0041a03"/>問聲聞之疑。而有新舊。如文可知。未審菩薩疑亦二
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0021a" n="0021a"/>
<lb ed="X" n="0021a01"/><lb ed="R053" n="0041a04"/>耶。答吉藏法師解云。菩薩舊疑者。昔稟三乘之敎。旣
<lb ed="X" n="0021a02"/><lb ed="R053" n="0041a05"/>執道理有三。或疑退墮二地。或疑進成佛道。今疑者。
<lb ed="X" n="0021a03"/><lb ed="R053" n="0041a06"/>疑佛所說今昔相違。昔說有三。今不應明一。今辨有
<lb ed="X" n="0021a04"/><lb ed="R053" n="0041a07"/>一。昔不應說三。故方便品。菩薩聞此法。疑網皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0021a0401" n="0021a0401"/><anchor xml:id="beg0021a0401" n="0021a0401"/>已<anchor xml:id="end0021a0401"/>除。
<lb ed="X" n="0021a05"/><lb ed="R053" n="0041a08"/>問菩薩新疑。出何文也。答身子請中云。求佛諸菩薩。
<lb ed="X" n="0021a06"/><lb ed="R053" n="0041a09"/>大數有八萬。欲聞具足道。當知菩薩亦有疑也。問八
<lb ed="X" n="0021a07"/><lb ed="R053" n="0041a10"/>萬大士。皆是法身菩薩。何容有疑。答身子權行。接引
<lb ed="X" n="0021a08"/><lb ed="R053" n="0041a11"/>實人。法身菩薩。應同新學。故無過也。</p>
<lb ed="X" n="0021a09"/><lb ed="R053" n="0041a12"/><p xml:id="pX34p0021a0901">疏諸經云餘人善根涅拌時盡者。准莊嚴論。而有此
<lb ed="X" n="0021a10"/><lb ed="R053" n="0041a13"/>言。</p>
<lb ed="X" n="0021a11"/><lb ed="R053" n="0041a14"/><p xml:id="pX34p0021a1101">疏瑜伽及法華論說四聲聞者。問何故瑜伽名不定
<lb ed="X" n="0021a12"/><lb ed="R053" n="0041a15"/>性。法華論名退菩提心。答法華一會。多是退心。不言
<lb ed="X" n="0021a13"/><lb ed="R053" n="0041a16"/>不定。瑜伽總談不定退心。不定姓寬。退心言狹。有不
<lb ed="X" n="0021a14"/><lb ed="R053" n="0041a17"/>定姓非退心故。</p>
<lb ed="X" n="0021a15"/><lb ed="R053" n="0041a18"/><p xml:id="pX34p0021a1501">疏增上慢等者。此擧無學。例執初禪等。亦爲初果等。</p>
<lb ed="X" n="0021a16"/><lb ed="R053" n="0041b01"/><p xml:id="pX34p0021a1601">疏菩薩與記令發心者。發心有二。一發趣向心。二發
<lb ed="X" n="0021a17"/><lb ed="R053" n="0041b02"/>信向心。增上卽初。趣寂第二。合而言之。總名發心。又
<lb ed="X" n="0021a18"/><lb ed="R053" n="0041b03"/>菩薩有二。一者初業。二者久脩。久脩達器。隨姓與記。
<lb ed="X" n="0021a19"/><lb ed="R053" n="0041b04"/>如勝鬘經。菩薩堪能荷四重任。求菩薩者。授菩薩乘
<lb ed="X" n="0021a20"/><lb ed="R053" n="0041b05"/>等。若初業者。未識根器。但總發願。令得作佛。卽般若
<lb ed="X" n="0021a21"/><lb ed="R053" n="0041b06"/>經。我皆令入無餘涅拌。不輕同此。</p>
<lb ed="X" n="0021a22"/><lb ed="R053" n="0041b07"/><p xml:id="pX34p0021a2201">疏根未熟者。議曰。畢竟未熟。亦得名未。何要後熟方
<lb ed="X" n="0021a23"/><lb ed="R053" n="0041b08"/>名未熟耶。故趣寂人。亦名未熟。</p>
<lb ed="X" n="0021a24"/><lb ed="R053" n="0041b09"/><p xml:id="pX34p0021a2401">疏菩薩與記具理性因者。問案瑜伽論。理智雙有。方
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0021b" n="0021b"/>
<lb ed="X" n="0021b01"/><lb ed="R053" n="0041b10"/>名具因。今但有理。何得名具。答此經論云。示現衆生
<lb ed="X" n="0021b02"/><lb ed="R053" n="0041b11"/>皆有佛性。若非理者。云何皆有。疏主依此。約理名具。
<lb ed="X" n="0021b03"/><lb ed="R053" n="0041b12"/>猶總也。衆生齊有。故立具名。更有餘釋。如下當悉。</p>
<lb ed="X" n="0021b04"/><lb ed="R053" n="0041b13"/><p xml:id="pX34p0021b0401">疏菩薩與記令發心等者。問菩薩與記。尙令生信。佛
<lb ed="X" n="0021b05"/><lb ed="R053" n="0041b14"/>何捨耶。答佛記作佛。必具國土名號等事。增上慢者。
<lb ed="X" n="0021b06"/><lb ed="R053" n="0041b15"/>善根未植。而無此事。故佛不記。</p>
<lb ed="X" n="0021b07"/><lb ed="R053" n="0041b16"/><p xml:id="pX34p0021b0701">疏由生數少等者。前三果人。有七生等。名生數少。無
<lb ed="X" n="0021b08"/><lb ed="R053" n="0041b17"/>學生盡。名曰全無。或在凡位。經六十劫。三生修習。於
<lb ed="X" n="0021b09"/><lb ed="R053" n="0041b18"/>此生中。從初至極。亦名全無。問頓漸之義。豈由生數。
<lb ed="X" n="0021b10"/><lb ed="R053" n="0042a01"/>若不由者。何事須言。答有二釋。一云。擧生數等。意顯
<lb ed="X" n="0021b11"/><lb ed="R053" n="0042a02"/>得聖。得聖得有學無學別。顯二差別。並能迴趣。非言
<lb ed="X" n="0021b12"/><lb ed="R053" n="0042a03"/>生數。證漸悟義。二云。無學迴心。必名漸悟。有學迴心。
<lb ed="X" n="0021b13"/><lb ed="R053" n="0042a04"/>要取無學。方行大行。受變易等。故擧生數。證有學等。
<lb ed="X" n="0021b14"/><lb ed="R053" n="0042a05"/>名爲漸悟。問何要得無學。方行大行等。答若至無學。
<lb ed="X" n="0021b15"/><lb ed="R053" n="0042a06"/>煩惱<anchor xml:id="nkr_note_add_0021b1501" n="0021b1501"/><anchor xml:id="beg0021b1501" n="0021b1501"/>已<anchor xml:id="end0021b1501"/>盡。更不受於長時生死。若有學位。未盡煩惱。
<lb ed="X" n="0021b16"/><lb ed="R053" n="0042a07"/>容得招生。爲怖斯事。故取無學。方行大行。議曰。後釋
<lb ed="X" n="0021b17"/><lb ed="R053" n="0042a08"/>違敎。佛地論云。迴向菩提。或於學位。卽能棄捨。求聲
<lb ed="X" n="0021b18"/><lb ed="R053" n="0042a09"/>聞願。或無學位。方能棄捨。若雖迴心。要取無學。豈不
<lb ed="X" n="0021b19"/><lb ed="R053" n="0042a10"/>違此有學之位棄捨之言。又云。學位迴心。卽伏煩惱。
<lb ed="X" n="0021b20"/><lb ed="R053" n="0042a11"/>起定願力。資現身因。令於長時生死相續。名不思議
<lb ed="X" n="0021b21"/><lb ed="R053" n="0042a12"/>變易生死。言卽伏惑。明非無學。無學斷故。准此學人。
<lb ed="X" n="0021b22"/><lb ed="R053" n="0042a13"/>得受變易。變易旣得。卽離長苦。何假要至無學方受。
<lb ed="X" n="0021b23"/><lb ed="R053" n="0042a14"/>問前釋者。理雖可通。致生數言。亦非至要。但言二乘。
<lb ed="X" n="0021b24"/><lb ed="R053" n="0042a15"/>卽乃苞盡。何藉生數。答若不言數。恐不能悉。學無學
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0021c" n="0021c"/>
<lb ed="X" n="0021c01"/><lb ed="R053" n="0042a16"/>等。並能迴趣。故非無要。</p>
<lb ed="X" n="0021c02"/><lb ed="R053" n="0042a17"/><p xml:id="pX34p0021c0201">疏若從二凡者。二乘凡位。具二種姓。修二乘行。未得
<lb ed="X" n="0021c03"/><lb ed="R053" n="0042a18"/>二果。齊此<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c0301" n="0021c0301"/><anchor xml:id="beg0021c0301" n="0021c0301"/>已<anchor xml:id="end0021c0301"/>還。並名二凡。</p>
<lb ed="X" n="0021c04"/><lb ed="R053" n="0042b01"/><p xml:id="pX34p0021c0401">疏況復示有生數少等者。此依凡位。望去見道。說爲
<lb ed="X" n="0021c05"/><lb ed="R053" n="0042b02"/>多少。問旣約聞慧。而釋於悟。何以生等。爲理證耶。答
<lb ed="X" n="0021c06"/><lb ed="R053" n="0042b03"/>有二釋。一云。雖二凡位發心向大。然要至彼二乘見
<lb ed="X" n="0021c07"/><lb ed="R053" n="0042b04"/>道。後方修大。以決擇等。有定生時。一坐等故。若不至
<lb ed="X" n="0021c08"/><lb ed="R053" n="0042b05"/>見。云何得名<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c0801" n="0021c0801"/><anchor xml:id="beg0021c0801" n="0021c0801"/>已<anchor xml:id="end0021c0801"/>定生耶。設未定生。亦須入見。所以然
<lb ed="X" n="0021c09"/><lb ed="R053" n="0042b06"/>者。爲怖長時生死苦故。若見入<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c0901" n="0021c0901"/><anchor xml:id="beg0021c0901" n="0021c0901"/>已<anchor xml:id="end0021c0901"/>。卽受變易。若不爾
<lb ed="X" n="0021c10"/><lb ed="R053" n="0042b07"/>者。二大劫來。受生死苦。故約生數而<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c1001" n="0021c1001"/><anchor xml:id="beg0021c1001" n="0021c1001"/>已<anchor xml:id="end0021c1001"/>爲證。二云。但
<lb ed="X" n="0021c11"/><lb ed="R053" n="0042b08"/>曾發二心。曾修二行。卽名漸悟。況復亦有去二見道。
<lb ed="X" n="0021c12"/><lb ed="R053" n="0042b09"/>生數近者。不名漸悟。言生數者。意證久修。亦名漸悟。
<lb ed="X" n="0021c13"/><lb ed="R053" n="0042b10"/>非以生數。證彼入見。方行大乘行。議曰。前釋是本而
<lb ed="X" n="0021c14"/><lb ed="R053" n="0042b11"/>有多過。如決中斥。後解理通。然非是彼師之本意。疏
<lb ed="X" n="0021c15"/><lb ed="R053" n="0042b12"/>中兩釋。約生數者。非疏家意。疏主往在藪門敷闡。諸
<lb ed="X" n="0021c16"/><lb ed="R053" n="0042b13"/>德諍此頓漸之義。有人約此生數以判。故叙之耳。疏
<lb ed="X" n="0021c17"/><lb ed="R053" n="0042b14"/>主但據或得二聖。或行二行。迴趣大者。卽名漸悟。</p>
<lb ed="X" n="0021c18"/><lb ed="R053" n="0042b15"/><p xml:id="pX34p0021c1801">疏三種練磨心者。一菩提廣大屈。引他況<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c1801" n="0021c1801"/><anchor xml:id="beg0021c1801" n="0021c1801"/>己<anchor xml:id="end0021c1801"/>練。二萬
<lb ed="X" n="0021c19"/><lb ed="R053" n="0042b16"/>行難脩屈。省<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c1901" n="0021c1901"/><anchor xml:id="beg0021c1901" n="0021c1901"/>己<anchor xml:id="end0021c1901"/>增脩練。三轉依難證屈。引麤況妙練。
<lb ed="X" n="0021c20"/><lb ed="R053" n="0042b17"/>無性攝論第六卷云。無量諸世界。無量人有情。刹那
<lb ed="X" n="0021c21"/><lb ed="R053" n="0042b18"/>刹那。證覺無上正等菩提。是爲第一練磨其心者。解
<lb ed="X" n="0021c22"/><lb ed="R053" n="0043a01"/>云。無量界者。顯處無邊。無量人等者。明趣無限。刹那
<lb ed="X" n="0021c23"/><lb ed="R053" n="0043a02"/>刹那者。時無有障。證覺等者。顯前無障。脩因成就。故
<lb ed="X" n="0021c24"/><lb ed="R053" n="0043a03"/>證菩提。此並引他。文無例<anchor xml:id="nkr_note_add_0021c2401" n="0021c2401"/><anchor xml:id="beg0021c2401" n="0021c2401"/>已<anchor xml:id="end0021c2401"/>。准下二練。亦合有也。此
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0022a" n="0022a"/>
<lb ed="X" n="0022a01"/><lb ed="R053" n="0043a04"/>意例云。彼無量界他音情等。於念念頃。皆能發心。證
<lb ed="X" n="0022a02"/><lb ed="R053" n="0043a05"/>菩提果。我旣與彼。同有佛性。何不發心亦趣菩提。而
<lb ed="X" n="0022a03"/><lb ed="R053" n="0043a06"/>退屈耶。第二論云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0022001" n="0022001"/>依此意樂。能行施等波羅蜜多。我
<lb ed="X" n="0022a04"/><lb ed="R053" n="0043a07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0401" n="0022a0401"/><anchor xml:id="beg0022a0401" n="0022a0401"/>已<anchor xml:id="end0022a0401"/>獲得如是意樂。我由此故。少用功力。修習施等波
<lb ed="X" n="0022a05"/><lb ed="R053" n="0043a08"/>羅蜜多。當得圓滿。是爲第二等者。解云。由此意樂者。
<lb ed="X" n="0022a06"/><lb ed="R053" n="0043a09"/>顯他<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0601" n="0022a0601"/><anchor xml:id="beg0022a0601" n="0022a0601"/>已<anchor xml:id="end0022a0601"/>發菩提心故。爲六度等因。能行施等者。明地
<lb ed="X" n="0022a07"/><lb ed="R053" n="0043a10"/>因因行施等果。此並引他。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0701" n="0022a0701"/><anchor xml:id="beg0022a0701" n="0022a0701"/>已<anchor xml:id="end0022a0701"/>獲得如是意樂者。明
<lb ed="X" n="0022a08"/><lb ed="R053" n="0043a11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0801" n="0022a0801"/><anchor xml:id="beg0022a0801" n="0022a0801"/>己<anchor xml:id="end0022a0801"/>亦得六度等因。我由此故等者。顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0802" n="0022a0802"/><anchor xml:id="beg0022a0802" n="0022a0802"/>己<anchor xml:id="end0022a0802"/>亦能速圓行
<lb ed="X" n="0022a09"/><lb ed="R053" n="0043a12"/>果。第三論云。若有成就諸有障善。於命終時。卽便可
<lb ed="X" n="0022a10"/><lb ed="R053" n="0043a13"/>愛一切自體。圓滿而生。我有妙善。無障礙善。云何爾
<lb ed="X" n="0022a11"/><lb ed="R053" n="0043a14"/>時不當獲得一切圓滿等者。解云。若有等者。引他障
<lb ed="X" n="0022a12"/><lb ed="R053" n="0043a15"/>善。於命終等者。明他因彼障善得果。此總引他。四菩
<lb ed="X" n="0022a13"/><lb ed="R053" n="0043a16"/>薩行菩提分等。名妙無障。十地位中。由證眞故。名之
<lb ed="X" n="0022a14"/><lb ed="R053" n="0043a17"/>爲妙。金剛無礙。能除障故。名無障善。此並明自有妙
<lb ed="X" n="0022a15"/><lb ed="R053" n="0043a18"/>善因。云何爾時等者。由金剛等。旣能除障。得佛果故。
<lb ed="X" n="0022a16"/><lb ed="R053" n="0043b01"/>是故佛果自然圓滿。明<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a1601" n="0022a1601"/><anchor xml:id="beg0022a1601" n="0022a1601"/>己<anchor xml:id="end0022a1601"/>因因復得佛果。問作三練
<lb ed="X" n="0022a17"/><lb ed="R053" n="0043b02"/>磨。未登聖位。云何得言我有妙善。及無障善。答從當
<lb ed="X" n="0022a18"/><lb ed="R053" n="0043b03"/>爲論。若脩不息。必得二善。二善旣有。何不得果。非時
<lb ed="X" n="0022a19"/><lb ed="R053" n="0043b04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0022a1901" n="0022a1901"/><anchor xml:id="beg0022a1901" n="0022a1901"/>已<anchor xml:id="end0022a1901"/>得。名有妙善。問此三練磨。在何位地。答有二釋。一
<lb ed="X" n="0022a20"/><lb ed="R053" n="0043b05"/>云。總在十信初位。二云。第一在十信前。及十信中。第
<lb ed="X" n="0022a21"/><lb ed="R053" n="0043b06"/>二在後十解前。及十解位。第三在彼十迴向前。及迴
<lb ed="X" n="0022a22"/><lb ed="R053" n="0043b07"/>向位。故唯識云。此資粮位。於二種障。雖未伏除。修勝
<lb ed="X" n="0022a23"/><lb ed="R053" n="0043b08"/>行時。有三退屈。而能三事。練磨其心。堅固熾然。脩諸
<lb ed="X" n="0022a24"/><lb ed="R053" n="0043b09"/>勝行。問三種練磨。通能所治。及以所練。各以何法。而
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0022b" n="0022b"/>
<lb ed="X" n="0022b01"/><lb ed="R053" n="0043b10"/>爲自性。答能練總。以聞思二慧。而爲自體。由聞於他。
<lb ed="X" n="0022b02"/><lb ed="R053" n="0043b11"/>發心脩行。引他例<anchor xml:id="nkr_note_add_0022b0201" n="0022b0201"/><anchor xml:id="beg0022b0201" n="0022b0201"/>已<anchor xml:id="end0022b0201"/>。<g ref="#CB15081">䇿</g>發自心。比量智故。故是聞慧。
<lb ed="X" n="0022b03"/><lb ed="R053" n="0043b12"/>所練體者。本有種姓。及菩提心。四菩薩行。菩提分等。
<lb ed="X" n="0022b04"/><lb ed="R053" n="0043b13"/>所治卽是三種退屈。所知障攝。卽彼爲體。由橫思量。
<lb ed="X" n="0022b05"/><lb ed="R053" n="0043b14"/>謂自無能。謂菩提心。非衆行因。謂果難得。故是法執。
<lb ed="X" n="0022b06"/><lb ed="R053" n="0043b15"/>所知障攝。問練磨者何義。答謂<g ref="#CB15081">䇿</g>擧心。令其猛利。對
<lb ed="X" n="0022b07"/><lb ed="R053" n="0043b16"/>治退屈。是練磨義。亦猶練金。復似磨鏡令心純淨。立
<lb ed="X" n="0022b08"/><lb ed="R053" n="0043b17"/>練磨名。廣如唯識鈔疏。斷除四處障者。如無性攝論
<lb ed="X" n="0022b09"/><lb ed="R053" n="0043b18"/>第六。第一論云。由離聲聞獨覺作意。斷作意故者。解
<lb ed="X" n="0022b10"/><lb ed="R053" n="0044a01"/>云。由者因義。由離作意障。能入所知相。餘三准此。言
<lb ed="X" n="0022b11"/><lb ed="R053" n="0044a02"/>斷作意故者。釋離作意之所由也。此言斷者。但是伏
<lb ed="X" n="0022b12"/><lb ed="R053" n="0044a03"/>也。後三亦爾。此意說云。初脩菩薩。見生死苦。涅拌爲
<lb ed="X" n="0022b13"/><lb ed="R053" n="0044a04"/>樂。欲捨生死。忻趣涅拌。此卽名爲二乘作意。障大菩
<lb ed="X" n="0022b14"/><lb ed="R053" n="0044a05"/>提。故須先斷。由觀生死涅拌。同無相性。及修大悲。斷
<lb ed="X" n="0022b15"/><lb ed="R053" n="0044a06"/>執小乘生死作意。作意卽障。持業釋名。或二無學執
<lb ed="X" n="0022b16"/><lb ed="R053" n="0044a07"/>自乘極。不趣大乘。或二有學執趣二果。不樂大乘。或
<lb ed="X" n="0022b17"/><lb ed="R053" n="0044a08"/>見道前。二乘凡夫。忻求二果。此等並名二乘作意。議
<lb ed="X" n="0022b18"/><lb ed="R053" n="0044a09"/>曰。前二釋本。准後兩釋。理亦無違。通四不爽。第二論
<lb ed="X" n="0022b19"/><lb ed="R053" n="0044a10"/>云。由於大乘諸疑離。疑以能永斷異慧疑故者。解云。
<lb ed="X" n="0022b20"/><lb ed="R053" n="0044a11"/>雖離於前二乘作意。於大乘敎種種法門。先起疑惑。
<lb ed="X" n="0022b21"/><lb ed="R053" n="0044a12"/>後執一是。便撥餘非。卽是慧能。此慧邪倒。與正不同。
<lb ed="X" n="0022b22"/><lb ed="R053" n="0044a13"/>故云異也。體卽法執。邪見所攝。故<name role="" type="person">世親</name>云。此中異慧。
<lb ed="X" n="0022b23"/><lb ed="R053" n="0044a14"/>謂鄙惡慧。於理動搖。疑謂猶預。作三性觀。異慧及疑。
<lb ed="X" n="0022b24"/><lb ed="R053" n="0044a15"/>永不復轉。名爲永斷。異慧及疑。亦卽是障。問標云諸
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0022c" n="0022c"/>
<lb ed="X" n="0022c01"/><lb ed="R053" n="0044a16"/>疑離疑。離疑之言。目於何法。答有四釋。一云。能斷彼
<lb ed="X" n="0022c02"/><lb ed="R053" n="0044a17"/>疑。名爲離疑。二云。云諸疑者。卽二乘人。言離疑者。漸
<lb ed="X" n="0022c03"/><lb ed="R053" n="0044a18"/>頓菩薩。合而爲文。云諸疑離疑。三云。不定種姓諸小
<lb ed="X" n="0022c04"/><lb ed="R053" n="0044b01"/>菩薩。雖先發心。至第六住前。然於大行。起懸崖想。數
<lb ed="X" n="0022c05"/><lb ed="R053" n="0044b02"/>數退屈。遂起疑心。爲得不得。名爲諸疑。欲就二乘心
<lb ed="X" n="0022c06"/><lb ed="R053" n="0044b03"/>生決定。名爲離疑。四云。諸小菩薩。先於佛說顯密三
<lb ed="X" n="0022c07"/><lb ed="R053" n="0044b04"/>藏種種不同。而生疑惑。名爲諸疑。後執一是。斥餘爲
<lb ed="X" n="0022c08"/><lb ed="R053" n="0044b05"/>非。自爲決定。名爲離疑。據實未悟。依彼妄解。名爲離
<lb ed="X" n="0022c09"/><lb ed="R053" n="0044b06"/>疑。議曰。第一解正。所以然者。答本論問云。云何能入
<lb ed="X" n="0022c10"/><lb ed="R053" n="0044b07"/>所應知相。彼總答云。由斷四處障等能入。下別釋中。
<lb ed="X" n="0022c11"/><lb ed="R053" n="0044b08"/>四種皆說能所二治。若離疑言。不自能治。第二將何
<lb ed="X" n="0022c12"/><lb ed="R053" n="0044b09"/>爲能治耶。若言第二不說能治。何故餘有。此獨無耶。
<lb ed="X" n="0022c13"/><lb ed="R053" n="0044b10"/>故離疑言。顯能離也。若爾<anchor xml:id="nkr_note_orig_0022002" n="0022002"/>故第一第三先說離言。第
<lb ed="X" n="0022c14"/><lb ed="R053" n="0044b11"/>二能離下方言耶。答阿毗達摩。性相而求。逐便卽言。
<lb ed="X" n="0022c15"/><lb ed="R053" n="0044b12"/>何責先後。第四亦復言無分別。豈無分別亦是障耶。
<lb ed="X" n="0022c16"/><lb ed="R053" n="0044b13"/>然第四釋。理亦少通。然非論意。故亦不取。有人斷前
<lb ed="X" n="0022c17"/><lb ed="R053" n="0044b14"/>第三解正。難第一云。疑旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0022c1701" n="0022c1701"/><anchor xml:id="beg0022c1701" n="0022c1701"/>已<anchor xml:id="end0022c1701"/>離。云何名障。此斷全非。
<lb ed="X" n="0022c18"/><lb ed="R053" n="0044b15"/>說疑異慧。名之爲障。由離此障。入所知相。於理何失。
<lb ed="X" n="0022c19"/><lb ed="R053" n="0044b16"/>審披本論。藏否自現。第三論云。由離所聞所思法中
<lb ed="X" n="0022c20"/><lb ed="R053" n="0044b17"/>我我所執斷法執故者。解云。雖離諸疑。然隨所聞。若
<lb ed="X" n="0022c21"/><lb ed="R053" n="0044b18"/>敎義等。皆執有性。便障唯識法空觀智。故斷法執。方
<lb ed="X" n="0022c22"/><lb ed="R053" n="0045a01"/>入眞觀。故釋論云。執著皆無。於其勝義。證現觀故。第
<lb ed="X" n="0022c23"/><lb ed="R053" n="0045a02"/>四論云。由於現前現住安立一切相中無所作意無
<lb ed="X" n="0022c24"/><lb ed="R053" n="0045a03"/>所分別斷分別故者。解云。於此安立現前相中。而無
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0023a" n="0023a"/>
<lb ed="X" n="0023a01"/><lb ed="R053" n="0045a04"/>作意。及離分別。斷分別言。而通一切分別之法。若隨
<lb ed="X" n="0023a02"/><lb ed="R053" n="0045a05"/>別說。是忍一位。能觀之智。此卽勝障。入初地時。息滅
<lb ed="X" n="0023a03"/><lb ed="R053" n="0045a06"/>名斷。問何以復須斷此忍位分別智觀。答此忍雖離
<lb ed="X" n="0023a04"/><lb ed="R053" n="0045a07"/>能所分別法執。然自有彼微細分別。障彼初地無分
<lb ed="X" n="0023a05"/><lb ed="R053" n="0045a08"/>別智。故須滅也。釋論云。謂於現前至悉能永離者。解
<lb ed="X" n="0023a06"/><lb ed="R053" n="0045a09"/>云。此並擧彼離緣之境。言謂於現前任運而轉色等
<lb ed="X" n="0023a07"/><lb ed="R053" n="0045a10"/>現住者。業所引境也。卽大地等。言及作功用諸骨鏁
<lb ed="X" n="0023a08"/><lb ed="R053" n="0045a11"/>等淨定安立者。定所引境。言一切所緣諸境界相作
<lb ed="X" n="0023a09"/><lb ed="R053" n="0045a12"/>意分別悉能永斷者於前定散二境之上。能分別心
<lb ed="X" n="0023a10"/><lb ed="R053" n="0045a13"/>一切永伏。此上並明離緣染法分別。言乃至一切諸
<lb ed="X" n="0023a11"/><lb ed="R053" n="0045a14"/>佛菩薩波羅蜜等如是等相執著分別悉能永離者。
<lb ed="X" n="0023a12"/><lb ed="R053" n="0045a15"/>言佛菩薩者。淨法假境。波羅蜜等。淨法實境。於此等
<lb ed="X" n="0023a13"/><lb ed="R053" n="0045a16"/>境。能執分別。悉能永離。明離緣淨境分別。問何者爲
<lb ed="X" n="0023a14"/><lb ed="R053" n="0045a17"/>處。答處所卽四所障。由此四障。障四觀行。從彼所障。
<lb ed="X" n="0023a15"/><lb ed="R053" n="0045a18"/>名之爲處。或此四障。是分別心所居之處。障卽是處。
<lb ed="X" n="0023a16"/><lb ed="R053" n="0045b01"/>前釋依主。後釋持業。此中總意。初二障彼猒小忻大
<lb ed="X" n="0023a17"/><lb ed="R053" n="0045b02"/>之行。後二障彼捨妄證眞之行。故得障名。若能斷智。
<lb ed="X" n="0023a18"/><lb ed="R053" n="0045b03"/>卽觀無相。及於三性。由證法空。證無能所。斷分別心。
<lb ed="X" n="0023a19"/><lb ed="R053" n="0045b04"/>如次四智斷彼四障。問於何地位。斷四障耶。答在十
<lb ed="X" n="0023a20"/><lb ed="R053" n="0045b05"/>信位。斷於初障。由離小心。初入大乘十信位故。在十
<lb ed="X" n="0023a21"/><lb ed="R053" n="0045b06"/>解位。斷第二障。由於大乘離疑惑故。而得正解。修菩
<lb ed="X" n="0023a22"/><lb ed="R053" n="0045b07"/>薩行。在十迴向。乃至忍位。斷第三障。由作遍計。觀遣
<lb ed="X" n="0023a23"/><lb ed="R053" n="0045b08"/>所執。故在第一。斷第四障。由此第一分別觀智。加行
<lb ed="X" n="0023a24"/><lb ed="R053" n="0045b09"/>息滅。得成初地最上覺故。若據相違正滅言之。斷分
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0023b" n="0023b"/>
<lb ed="X" n="0023b01"/><lb ed="R053" n="0045b10"/>別位。卽在初地。成此第四離分別障。論引頌云。現前
<lb ed="X" n="0023b02"/><lb ed="R053" n="0045b11"/>自然住。安立一切相。智者不分別。得最上菩提。解云。
<lb ed="X" n="0023b03"/><lb ed="R053" n="0045b12"/>言現前者。通說定散二境當心。名現前也。自然住者。
<lb ed="X" n="0023b04"/><lb ed="R053" n="0045b13"/>別顯散境。言安立者。別明定境。一切相者。雙顯前二
<lb ed="X" n="0023b05"/><lb ed="R053" n="0045b14"/>定散境相。智者不分別者。離能取心。得上菩提者。離
<lb ed="X" n="0023b06"/><lb ed="R053" n="0045b15"/>障得果。卽以初地。名上菩提。形於地前。故稱最上。</p>
<lb ed="X" n="0023b07"/><lb ed="R053" n="0045b16"/><p xml:id="pX34p0023b0701">疏緣法義爲境者。法者卽文。義者所詮。無性攝論第
<lb ed="X" n="0023b08"/><lb ed="R053" n="0045b17"/>六云。似文似義。釋論云。似外相轉。實唯在因。准此卽
<lb ed="X" n="0023b09"/><lb ed="R053" n="0045b18"/>以有似於無。內似外也。</p>
<lb ed="X" n="0023b10"/><lb ed="R053" n="0046a01"/><p xml:id="pX34p0023b1001">疏由此攝論至卽二種者。攝論一三兩種之障。亦卽
<lb ed="X" n="0023b11"/><lb ed="R053" n="0046a02"/>同此離執之義。</p>
<lb ed="X" n="0023b12"/><lb ed="R053" n="0046a03"/><p xml:id="pX34p0023b1201">疏諸疑離疑卽是前者。攝論第二諸疑離疑。此前第
<lb ed="X" n="0023b13"/><lb ed="R053" n="0046a04"/>一破疑中攝。</p>
<lb ed="X" n="0023b14"/><lb ed="R053" n="0046a05"/><p xml:id="pX34p0023b1401">疏佛自成道未爲聲聞授記等者。問准提謂等經。授
<lb ed="X" n="0023b15"/><lb ed="R053" n="0046a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0023001" n="0023001"/>價人等。成佛之記。價人之中。亦有聲聞。云何得言前
<lb ed="X" n="0023b16"/><lb ed="R053" n="0046a07"/>未記彼。答彼文言總。而意授彼提謂等記。若不爾者。
<lb ed="X" n="0023b17"/><lb ed="R053" n="0046a08"/>云何此經言未曾說汝等當得成佛道。故知彼經。文
<lb ed="X" n="0023b18"/><lb ed="R053" n="0046a09"/>合意別。</p>
<lb ed="X" n="0023b19"/><lb ed="R053" n="0046a10"/><p xml:id="pX34p0023b1901">疏有佛子心淨等者。問若先未行。今說令行。可名彰
<lb ed="X" n="0023b20"/><lb ed="R053" n="0046a11"/>行。佛子心淨。卽先<anchor xml:id="nkr_note_add_0023b2001" n="0023b2001"/><anchor xml:id="beg0023b2001" n="0023b2001"/>已<anchor xml:id="end0023b2001"/>行。如何得言今說法華。爲彰行
<lb ed="X" n="0023b21"/><lb ed="R053" n="0046a12"/>耶。答擧大前行。令復小者。亦冀行之。擧勝引劣。冀令
<lb ed="X" n="0023b22"/><lb ed="R053" n="0046a13"/>二乘見賢思齊。亦不違也。此經上下多有此妨。倣斯
<lb ed="X" n="0023b23"/><lb ed="R053" n="0046a14"/>通釋。</p>
<lb ed="X" n="0023b24"/><lb ed="R053" n="0046a15"/><p xml:id="pX34p0023b2401">疏要由脩慧福等者。略有四釋。一云。初之五句。如次
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0023c" n="0023c"/>
<lb ed="X" n="0023c01"/><lb ed="R053" n="0046a16"/>配彼眷屬境界文字實相觀照般若。並名因行。第六
<lb ed="X" n="0023c02"/><lb ed="R053" n="0046a17"/>一句。卽一乘果。由前五因。得此果故。二云。初句資粮
<lb ed="X" n="0023c03"/><lb ed="R053" n="0046a18"/>位。而依外門。脩福慧故。次句加行。能依定門。觀空有
<lb ed="X" n="0023c04"/><lb ed="R053" n="0046b01"/>故。卽此加行。依似文義。名依敎詮。卽此依敎。悟自性
<lb ed="X" n="0023c05"/><lb ed="R053" n="0046b02"/>等。假有實無。名究玄理。得入見道。名眞解起。證所證
<lb ed="X" n="0023c06"/><lb ed="R053" n="0046b03"/>理。名悟一乘。三云。初之兩句。明脩福慧空有二行。次
<lb ed="X" n="0023c07"/><lb ed="R053" n="0046b04"/>之四句。明觀敎理行果四種。雖云修行。未知如何可
<lb ed="X" n="0023c08"/><lb ed="R053" n="0046b05"/>以脩之。故擧敎等。令依脩習。四云。初句意彰創所修
<lb ed="X" n="0023c09"/><lb ed="R053" n="0046b06"/>行。次句因行智達空有。第三句明要持於敎。第四句
<lb ed="X" n="0023c10"/><lb ed="R053" n="0046b07"/>顯而善決釋三藏妙旨。第五句意。由前四事。正智得
<lb ed="X" n="0023c11"/><lb ed="R053" n="0046b08"/>生。第六句者。顯因上五種脩所悟理。問本彰於行。何
<lb ed="X" n="0023c12"/><lb ed="R053" n="0046b09"/>故說彼理敎等耶。答雖言於行。要在現等。若不因詮。
<lb ed="X" n="0023c13"/><lb ed="R053" n="0046b10"/>行從何起。不知理果而何所忻。故說無失。議曰。第二
<lb ed="X" n="0023c14"/><lb ed="R053" n="0046b11"/>釋位稍局也。豈登地<anchor xml:id="nkr_note_add_0023c1401" n="0023c1401"/><anchor xml:id="beg0023c1401" n="0023c1401"/>已<anchor xml:id="end0023c1401"/>。不脩行耶。餘三隨應。理可通
<lb ed="X" n="0023c15"/><lb ed="R053" n="0046b12"/>矣。</p>
<lb ed="X" n="0023c16"/><lb ed="R053" n="0046b13"/><p xml:id="pX34p0023c1601">疏因卽七地等者。第七地中。亦攝於果。從多總相。說
<lb ed="X" n="0023c17"/><lb ed="R053" n="0046b14"/>爲因也。</p>
<lb ed="X" n="0023c18"/><lb ed="R053" n="0046b15"/><p xml:id="pX34p0023c1801">疏下隨所應並皆具配者。下文廣散。不可繁談。今略
<lb ed="X" n="0023c19"/><lb ed="R053" n="0046b16"/>序之。示方隅耳。列名如次。此不別說。舍利弗等。在法
<lb ed="X" n="0023c20"/><lb ed="R053" n="0046b17"/>華會。未解一乘。未趣大前。名種姓地。或初發心。亦種
<lb ed="X" n="0023c21"/><lb ed="R053" n="0046b18"/>姓地。經二萬劫。到十信故。分別功德品云。八世界衆
<lb ed="X" n="0023c22"/><lb ed="R053" n="0047a01"/>生。發菩提心。觀音品云。八萬衆生。發無等心。此等並
<lb ed="X" n="0023c23"/><lb ed="R053" n="0047a02"/>名勝解行地。分別功德品云衆生得無生法忍。天親
<lb ed="X" n="0023c24"/><lb ed="R053" n="0047a03"/>釋云。而是初地卽是第三增上意樂地。又云。菩薩得
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0024a" n="0024a"/>
<lb ed="X" n="0024a01"/><lb ed="R053" n="0047a04"/>聞持陀羅尼門。亦得旋陀羅尼。一相而言。卽是第四
<lb ed="X" n="0024a02"/><lb ed="R053" n="0047a05"/>行正行地。又云。菩薩能轉不退法輪。卽當第五決定
<lb ed="X" n="0024a03"/><lb ed="R053" n="0047a06"/>地攝。又云。菩薩得樂說辨才。卽屬第六決定行地。又
<lb ed="X" n="0024a04"/><lb ed="R053" n="0047a07"/>云。菩薩能轉淸淨法輪。卽是第七究竟地中菩薩位
<lb ed="X" n="0024a05"/><lb ed="R053" n="0047a08"/>攝。壽量亦明三身佛果。卽第七地果究竟攝。彼等經
<lb ed="X" n="0024a06"/><lb ed="R053" n="0047a09"/>文。下疏自具。故不縷說。四菩薩行。亦如次列。下疏自
<lb ed="X" n="0024a07"/><lb ed="R053" n="0047a10"/>明。故亦不說。</p>
<lb ed="X" n="0024a08"/><lb ed="R053" n="0047a11"/><p xml:id="pX34p0024a0801">疏利今後明記聲聞等者。問授記何不在前。彰記門
<lb ed="X" n="0024a09"/><lb ed="R053" n="0047a12"/>攝。答前門總談。而爲記別。後門別說。利益不同。故分
<lb ed="X" n="0024a10"/><lb ed="R053" n="0047a13"/>二門。亦無失矣。</p>
<lb ed="X" n="0024a11"/><lb ed="R053" n="0047a14"/><p xml:id="pX34p0024a1101">疏別記等者。問法明普明。二種不同。何名同耶。答法
<lb ed="X" n="0024a12"/><lb ed="R053" n="0047a15"/>普雖異。明名同故。故名同記。若爾善現名爲名相。學
<lb ed="X" n="0024a13"/><lb ed="R053" n="0047a16"/>無學等名爲寶相。相名同故。應名同記。答經品不同。
<lb ed="X" n="0024a14"/><lb ed="R053" n="0047a17"/>根性亦異。不可爲例。問品同性等。卽名同記。慶喜羅
<lb ed="X" n="0024a15"/><lb ed="R053" n="0047a18"/>睺。性等品同。應名同記。答性品雖同。名不同故。或慶
<lb ed="X" n="0024a16"/><lb ed="R053" n="0047b01"/>喜等。名同無失。爲別於前。故名後記。隨擧一邊。不可
<lb ed="X" n="0024a17"/><lb ed="R053" n="0047b02"/>齊責。不如前釋。然有釋云。慶喜羅睺。非衆所識。得後
<lb ed="X" n="0024a18"/><lb ed="R053" n="0047b03"/>記名。而經中言衆望足者。羅睺自言。非佛說故。不可
<lb ed="X" n="0024a19"/><lb ed="R053" n="0047b04"/>信也。議曰。此釋違經。而亦乖論。序品歎德而總結云。
<lb ed="X" n="0024a20"/><lb ed="R053" n="0047b05"/>衆所知識。論中但云。學無學等。非衆識故。若爾慶等
<lb ed="X" n="0024a21"/><lb ed="R053" n="0047b06"/>應非後記。論不言故。答擧多攝少。後記何違根性與
<lb ed="X" n="0024a22"/><lb ed="R053" n="0047b07"/>品。而並同故。</p>
<lb ed="X" n="0024a23"/><lb ed="R053" n="0047b08"/><p xml:id="pX34p0024a2301">疏與天女記者。法師品中。言八部等。一切聞經。皆與
<lb ed="X" n="0024a24"/><lb ed="R053" n="0047b09"/>授記。據此文寬。得有天女。或但此經通記之處。卽攝
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0024b" n="0024b"/>
<lb ed="X" n="0024b01"/><lb ed="R053" n="0047b10"/>天女。非局一品。古有二釋。一云。<name role="" type="person">耶輸陀羅</name>。是天女也。
<lb ed="X" n="0024b02"/><lb ed="R053" n="0047b11"/>父是樂神。乾闥婆故。二云。法華文中。不見天女得記
<lb ed="X" n="0024b03"/><lb ed="R053" n="0047b12"/>之處。但有龍女。或可卽名龍女以爲天女。近傳釋云。
<lb ed="X" n="0024b04"/><lb ed="R053" n="0047b13"/>法師品及法師功德品。亦兼天女。議曰。古解近傳。俱
<lb ed="X" n="0024b05"/><lb ed="R053" n="0047b14"/>違正敎。設縱耶輸是樂神女。樂神非天。何名天女。准
<lb ed="X" n="0024b06"/><lb ed="R053" n="0047b15"/>本行經。耶輸非彼樂神之女。不可救言依主名天。經
<lb ed="X" n="0024b07"/><lb ed="R053" n="0047b16"/>如下引。龍旣非天。女非天女。又復釋迦不與彼記。經
<lb ed="X" n="0024b08"/><lb ed="R053" n="0047b17"/>旣明文。披之自悉。近傳解者。案彼法師功德品云。男
<lb ed="X" n="0024b09"/><lb ed="R053" n="0047b18"/>子女人。持經皆得六根淸淨。不言得佛。不可違文以
<lb ed="X" n="0024b10"/><lb ed="R053" n="0048a01"/>意斷也。</p>
<lb ed="X" n="0024b11"/><lb ed="R053" n="0048a02"/><p xml:id="pX34p0024b1101">疏如提婆品<note place="inline">至</note>合四位益者。問前二位。爲是此界。爲
<lb ed="X" n="0024b12"/><lb ed="R053" n="0048a03"/>彼方耶。若是彼方。何開此經現益之事。若此界者。經
<lb ed="X" n="0024b13"/><lb ed="R053" n="0048a04"/>無明文。以何爲准。又復疏主下釋彼文云。前二位彼
<lb ed="X" n="0024b14"/><lb ed="R053" n="0048a05"/>土得益。一何<g ref="#CB04609">𭿺</g><g ref="#CB05009">𥍿</g>。答准下上疏。疏有二意。一者。四位
<lb ed="X" n="0024b15"/><lb ed="R053" n="0048a06"/>總此界益。故判四位。總名利今。二者。前二彼界之益。
<lb ed="X" n="0024b16"/><lb ed="R053" n="0048a07"/>經文形勢。有此難准。故爲二釋。問四位之中。第二第
<lb ed="X" n="0024b17"/><lb ed="R053" n="0048a08"/>四。而云記者。何佛記耶。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0024001" n="0024001"/>益爲二釋。或卽彼佛。或卽釋
<lb ed="X" n="0024b18"/><lb ed="R053" n="0048a09"/>迦。文不明言。任情取捨。問彼佛者。何名現益。答由聞
<lb ed="X" n="0024b19"/><lb ed="R053" n="0048a10"/>法華。賴彼佛記。亦名現利。問旣得授記。何不屬彼果
<lb ed="X" n="0024b20"/><lb ed="R053" n="0048a11"/>記利中。益雖云得記。文不說爲成佛之事。但可記彼
<lb ed="X" n="0024b21"/><lb ed="R053" n="0048a12"/>地位等事。故非屬果。或由非是釋迦記故。故非果記。
<lb ed="X" n="0024b22"/><lb ed="R053" n="0048a13"/>議曰。後解非也。有何所以。餘佛授記。非得果名。獨釋
<lb ed="X" n="0024b23"/><lb ed="R053" n="0048a14"/>迦爾。故前爲善。</p>
<lb ed="X" n="0024b24"/><lb ed="R053" n="0048a15"/><p xml:id="pX34p0024b2401">疏若往僧坊至帝坐處等者。問聞他隨喜。福尙無邊。
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0024c" n="0024c"/>
<lb ed="X" n="0024c01"/><lb ed="R053" n="0048a16"/>自受持等。云何乃少。答理實無限。若具彰陳。恐諸小
<lb ed="X" n="0024c02"/><lb ed="R053" n="0048a17"/>智。心生狂亂。狐疑不信。故般若云。我若具說。心卽狂
<lb ed="X" n="0024c03"/><lb ed="R053" n="0048a18"/>亂。是故略擧。隨喜猶多。故知親聽。福不應寡。</p>
<lb ed="X" n="0024c04"/><lb ed="R053" n="0048b01"/><p xml:id="pX34p0024c0401">疏四乘爲實等者。勝鬘說彼四實一權。爲對決定四
<lb ed="X" n="0024c05"/><lb ed="R053" n="0048b02"/>種機故。頓敎大乘者。卽四乘中。大乘是也。一乘權者。
<lb ed="X" n="0024c06"/><lb ed="R053" n="0048b03"/>卽彼經會以前說。言唯一乘者。是權說也。問彼經上
<lb ed="X" n="0024c07"/><lb ed="R053" n="0048b04"/>下。總無此言。何以得知一權四實。答直據顯文。彼似
<lb ed="X" n="0024c08"/><lb ed="R053" n="0048b05"/>非有。以理取敎。敎卽非無。言四乘者。經云。攝受正法。</p>
<lb ed="X" n="0024c09"/><lb ed="R053" n="0048b06"/><p xml:id="pX34p0024c0901">善男子。建立大地。荷四重任。乃至授以大乘。言一乘
<lb ed="X" n="0024c10"/><lb ed="R053" n="0048b07"/>者。經云。若如來隨彼所欲而方便說。卽是大乘。無有
<lb ed="X" n="0024c11"/><lb ed="R053" n="0048b08"/>二乘四乘。不言隨欲方便故明四實一乘。卽言隨欲
<lb ed="X" n="0024c12"/><lb ed="R053" n="0048b09"/>方便。明說一權。若不爾者。隨欲等言。何所彰表。問隨
<lb ed="X" n="0024c13"/><lb ed="R053" n="0048b10"/>何意欲。說一無二。答如法華等。隨不定意。說一無二。
<lb ed="X" n="0024c14"/><lb ed="R053" n="0048b11"/>勝鬘會之。云方便說。問若說一權。應唯三實。四中大
<lb ed="X" n="0024c15"/><lb ed="R053" n="0048b12"/>乘。卽一乘故。答唯說一乘。不立餘運。此佛權說。名之
<lb ed="X" n="0024c16"/><lb ed="R053" n="0048b13"/>曰權。非大體無名爲權也。四中大乘。對大根性。同餘
<lb ed="X" n="0024c17"/><lb ed="R053" n="0048b14"/>三乘。有所對器。故四名實。問四對定四。應器名實。一
<lb ed="X" n="0024c18"/><lb ed="R053" n="0048b15"/>對不定。隨性非權。答望自不定。是實非權。形四定姓。
<lb ed="X" n="0024c19"/><lb ed="R053" n="0048b16"/>故權非實。</p>
<lb ed="X" n="0024c20"/><lb ed="R053" n="0048b17"/><p xml:id="pX34p0024c2001">疏一乘是實二乘爲權者。此法華說一實二權。問勝
<lb ed="X" n="0024c21"/><lb ed="R053" n="0048b18"/>鬘說四。同四重擔。卽言四實。一乘爲權。法華說乘。同
<lb ed="X" n="0024c22"/><lb ed="R053" n="0049a01"/>諸草木。亦應一權三乘是實。答法華本爲不定聲聞。
<lb ed="X" n="0024c23"/><lb ed="R053" n="0049a02"/>故說一實。下因轉破。說三草木。而非本故。故非三眞。
<lb ed="X" n="0024c24"/><lb ed="R053" n="0049a03"/>理實若對定性而言。亦得名實。對望不同。故不相例。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0025a" n="0025a"/>
<lb ed="X" n="0025a01"/><lb ed="R053" n="0049a04"/><p xml:id="pX34p0025a0101">疏三乘有行之敎者。總對三乘。而說於有。三乘各依
<lb ed="X" n="0025a02"/><lb ed="R053" n="0049a05"/>自乘所觀。觀行差別。而爲有也。有云。不定性人。有三
<lb ed="X" n="0025a03"/><lb ed="R053" n="0049a06"/>乘性。此人觀於有空之時。名爲三乘。非是有別三乘
<lb ed="X" n="0025a04"/><lb ed="R053" n="0049a07"/>之人名爲三乘。議曰。後解違般若等。彼經自云。初轉
<lb ed="X" n="0025a05"/><lb ed="R053" n="0049a08"/>法輪。三乘得益。各各不同。如疏自引。故前解善。</p>
<lb ed="X" n="0025a06"/><lb ed="R053" n="0049a09"/><p xml:id="pX34p0025a0601">疏三乘同行空敎者。對彼三乘總相說空。三根悟異。
<lb ed="X" n="0025a07"/><lb ed="R053" n="0049a10"/>二乘達我空。菩薩雙悟。</p>
<lb ed="X" n="0025a08"/><lb ed="R053" n="0049a11"/><p xml:id="pX34p0025a0801">疏先懺至謗法等罪者。問佛初成道。法猶未唱。云何
<lb ed="X" n="0025a09"/><lb ed="R053" n="0049a12"/>得有謗法之<g ref="#CB07703">𠍴</g>。而云悔耶。答罪通過現。佛示令悔。斯
<lb ed="X" n="0025a10"/><lb ed="R053" n="0049a13"/>亦何咎。</p>
<lb ed="X" n="0025a11"/><lb ed="R053" n="0049a14"/><p xml:id="pX34p0025a1101">疏四大本淨等者。悟四大等。本唯眞理。離於妄執。故
<lb ed="X" n="0025a12"/><lb ed="R053" n="0049a15"/>名本淨。又傳三釋。一云。於四大等。起貪等惑。令彼四
<lb ed="X" n="0025a13"/><lb ed="R053" n="0049a16"/>大成所緣縛。令斷貪等。於彼四大。所緣縛斷。故本淨。
<lb ed="X" n="0025a14"/><lb ed="R053" n="0049a17"/>若五蘊六塵不善者。斷無記離縛。故言本淨。二云。若
<lb ed="X" n="0025a15"/><lb ed="R053" n="0049a18"/>地獄業所感四大。名爲不淨。由懺悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0025a1501" n="0025a1501"/><anchor xml:id="beg0025a1501" n="0025a1501"/>已<anchor xml:id="end0025a1501"/>。惡業自消。不
<lb ed="X" n="0025a16"/><lb ed="R053" n="0049b01"/>受彼果。故言本淨。三云。四大是異熟果。感此本因。卽
<lb ed="X" n="0025a17"/><lb ed="R053" n="0049b02"/>業感二。故名業惑。爲四大本。由懺悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0025a1701" n="0025a1701"/><anchor xml:id="beg0025a1701" n="0025a1701"/>已<anchor xml:id="end0025a1701"/>。惑業自淨。不
<lb ed="X" n="0025a18"/><lb ed="R053" n="0049b03"/>招惡果。故名本淨。五蘊六塵。及五我等。皆准此知。議
<lb ed="X" n="0025a19"/><lb ed="R053" n="0049b04"/>曰。三釋俱非。皆不明悟本淨之體。若初釋云。四大無
<lb ed="X" n="0025a20"/><lb ed="R053" n="0049b05"/>記。非自性染。然由緣縛。故得染名。離縛之時。名本淨
<lb ed="X" n="0025a21"/><lb ed="R053" n="0049b06"/>者。若爾六塵五蘊不善。若斷之時。何名本淨。不善本
<lb ed="X" n="0025a22"/><lb ed="R053" n="0049b07"/>非無記性故。若談眞理。何乃不言。故爲非也。若言色
<lb ed="X" n="0025a23"/><lb ed="R053" n="0049b08"/>聲有是業者。惡引生而表善惡。名爲善惡。非自性故。
<lb ed="X" n="0025a24"/><lb ed="R053" n="0049b09"/>名本淨者。云何前言不善者斷。又雖無記。豈非有漏。
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0025b" n="0025b"/>
<lb ed="X" n="0025b01"/><lb ed="R053" n="0049b10"/>有漏之法。云何淨耶。第二非者。縱人天等所招四大。
<lb ed="X" n="0025b02"/><lb ed="R053" n="0049b11"/>從因等言。何不名染。餘過思准。第三非者。若懺悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0025b0201" n="0025b0201"/><anchor xml:id="beg0025b0201" n="0025b0201"/>已<anchor xml:id="end0025b0201"/>。
<lb ed="X" n="0025b03"/><lb ed="R053" n="0049b12"/>可不招果。云何得言惑業名淨。未見聖言煩惱惡業
<lb ed="X" n="0025b04"/><lb ed="R053" n="0049b13"/>名淨之處。若據眞理。直言卽悉何事何事。故爲不可
<lb ed="X" n="0025b05"/><lb ed="R053" n="0049b14"/>今案覺愛難五時敎。引提謂經等云。四大本無。乃至
<lb ed="X" n="0025b06"/><lb ed="R053" n="0049b15"/>六塵本無。又云。五我本淨。是人無我。卽此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0025001" n="0025001"/>脩明二空。
<lb ed="X" n="0025b07"/><lb ed="R053" n="0049b16"/>窮宗之說者。准此疏主。取意而談。本無本淨。義同文
<lb ed="X" n="0025b08"/><lb ed="R053" n="0049b17"/>異。或經有異。故不相違。悟四大等。明法空理。吾我本
<lb ed="X" n="0025b09"/><lb ed="R053" n="0049b18"/>淨。明悟生空。疏本言五。而筆誤也。有不知錯。而因而
<lb ed="X" n="0025b10"/><lb ed="R053" n="0050a01"/>解之。翰墨徒施。終乖經本。故不錄也。</p>
<lb ed="X" n="0025b11"/><lb ed="R053" n="0050a02"/><p xml:id="pX34p0025b1101">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0025002" n="0025002"/>價人得柔順忍者。准仁王經。四五六地。名爲順忍。
<lb ed="X" n="0025b12"/><lb ed="R053" n="0050a03"/>相同二乘。順無生故。依佛地經。唯第六地。名爲順忍。
<lb ed="X" n="0025b13"/><lb ed="R053" n="0050a04"/>論自釋云。隨順無生法忍故。問何乃不同。答仁王總
<lb ed="X" n="0025b14"/><lb ed="R053" n="0050a05"/>約近遠得名。佛地唯依近順名順。問柔者。何義。仁王
<lb ed="X" n="0025b15"/><lb ed="R053" n="0050a06"/>佛地。何無柔言。答柔者調柔。我見若存。是非等起不。
<lb ed="X" n="0025b16"/><lb ed="R053" n="0050a07"/>名調柔。四地永亡。故得柔稱。又此三地。能斷害伴羸
<lb ed="X" n="0025b17"/><lb ed="R053" n="0050a08"/>劣隨眠。得名柔也。廣略不同。故諸敎異。</p>
<lb ed="X" n="0025b18"/><lb ed="R053" n="0050a09"/><p xml:id="pX34p0025b1801">疏龍王得信忍者。按仁王經。初二三地。得不壞信。相
<lb ed="X" n="0025b19"/><lb ed="R053" n="0050a10"/>同世間。脩施戒脩。三品不同。總名信忍。而言龍者。化
<lb ed="X" n="0025b20"/><lb ed="R053" n="0050a11"/>相而言。實大菩薩。故華嚴云。阿耨池龍。出水給濟瞻
<lb ed="X" n="0025b21"/><lb ed="R053" n="0050a12"/>部洲人。皆大菩薩。若不爾者。豈畜生身。有得聖耶。若
<lb ed="X" n="0025b22"/><lb ed="R053" n="0050a13"/>許。便違一切聖敎。</p>
<lb ed="X" n="0025b23"/><lb ed="R053" n="0050a14"/><p xml:id="pX34p0025b2301">疏但爲此曰至法輪方轉者。此釋外難。外難意云。爲
<lb ed="X" n="0025b24"/><lb ed="R053" n="0050a15"/>提謂等。說法之日。有得聖者。何不當卽名轉法輪。至
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0025c" n="0025c"/>
<lb ed="X" n="0025c01"/><lb ed="R053" n="0050a16"/>五比丘。始名爲輪。答意如文。問經文自云。提謂等衆。
<lb ed="X" n="0025c02"/><lb ed="R053" n="0050a17"/>得果大小。各各不同。何故不名三乘同觀。答但言果
<lb ed="X" n="0025c03"/><lb ed="R053" n="0050a18"/>別。不說同觀。問五比丘時。豈說同觀。答卽下所引大
<lb ed="X" n="0025c04"/><lb ed="R053" n="0050b01"/>般若云。轉四諦輪。三乘果異。此卽所觀四諦是同。名
<lb ed="X" n="0025c05"/><lb ed="R053" n="0050b02"/>同觀也。復有釋云。法輪有二。一化漸悟。二被頓悟。三
<lb ed="X" n="0025c06"/><lb ed="R053" n="0050b03"/>七日後名爲轉法輪。據化漸悟。若依頓悟。初七日等。
<lb ed="X" n="0025c07"/><lb ed="R053" n="0050b04"/>亦得名轉。若不爾者。云何得言佛所施爲。無非法輪。
<lb ed="X" n="0025c08"/><lb ed="R053" n="0050b05"/>問初七日等。有得小果。何名爲頓。答決定性等頓。學
<lb ed="X" n="0025c09"/><lb ed="R053" n="0050b06"/>自乘。亦名爲頓。議曰。雖有此理。然未見文。說諸定姓。
<lb ed="X" n="0025c10"/><lb ed="R053" n="0050b07"/>總名頓也。今以理准。法轉有二。一者通行。三乘同觀
<lb ed="X" n="0025c11"/><lb ed="R053" n="0050b08"/>四諦理故。二者別行。三乘觀境得果各別。三七日後。
<lb ed="X" n="0025c12"/><lb ed="R053" n="0050b09"/>名轉法輪。據通行說。若凡施爲。並名法輪。依別行言。
<lb ed="X" n="0025c13"/><lb ed="R053" n="0050b10"/>亦不相違。</p>
<lb ed="X" n="0025c14"/><lb ed="R053" n="0050b11"/><p xml:id="pX34p0025c1401">疏毗濕縛藥者。此云有功能藥。有云。此言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0025003" n="0025003"/>天馬耳形
<lb ed="X" n="0025c15"/><lb ed="R053" n="0050b12"/>如乾薑。議曰。雖未見文分明譯處。以理而言。取前爲
<lb ed="X" n="0025c16"/><lb ed="R053" n="0050b13"/>正。一者名寬。二者疏主三藏聞傳。相傳非謬。此意說
<lb ed="X" n="0025c17"/><lb ed="R053" n="0050b14"/>云。於諸丸散湯等之中。若置此藥。令餘諸藥。功能轉
<lb ed="X" n="0025c18"/><lb ed="R053" n="0050b15"/>勝。於一切敎。置此三性了義之經。義乃顯了。餘喩准
<lb ed="X" n="0025c19"/><lb ed="R053" n="0050b16"/>此。</p>
<lb ed="X" n="0025c20"/><lb ed="R053" n="0050b17"/><p xml:id="pX34p0025c2001">疏<name role="" type="person">婆羅痆斯</name>者。此乃河名。義無相當。故不翻也。問准
<lb ed="X" n="0025c21"/><lb ed="R053" n="0050b18"/>菩薩念佛三昧經云。波羅奈城。云何名河。答城從於
<lb ed="X" n="0025c22"/><lb ed="R053" n="0051a01"/>河立名無失。</p>
<lb ed="X" n="0025c23"/><lb ed="R053" n="0051a02"/><p xml:id="pX34p0025c2301">疏<name role="" type="person">仙人墮處</name>者。按婆娑云。昔時有王。將諸婇女。在園
<lb ed="X" n="0025c24"/><lb ed="R053" n="0051a03"/>遊觀。有五百仙人。乘空而度。見<anchor xml:id="nkr_note_add_0025c2401" n="0025c2401"/><anchor xml:id="beg0025c2401" n="0025c2401"/>已<anchor xml:id="end0025c2401"/>墮落。因立名焉。又
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0026a" n="0026a"/>
<lb ed="X" n="0026a01"/><lb ed="R053" n="0051a04"/>按菩薩念佛三昧經第四云。於古仙住處。三轉法輪。
<lb ed="X" n="0026a02"/><lb ed="R053" n="0051a05"/>又大集經第二云。鹿野林中。仙人住處。轉正法輪。又
<lb ed="X" n="0026a03"/><lb ed="R053" n="0051a06"/>轉法輪經論釋云。彼處常饒寂靜仙人。是故世尊在
<lb ed="X" n="0026a04"/><lb ed="R053" n="0051a07"/>彼處轉。更有多文。皆同於此。問何乃相違。答大小乘
<lb ed="X" n="0026a05"/><lb ed="R053" n="0051a08"/>異。法輪經論。亦同大乘。問瑜伽深密文旣言墮。爲同
<lb ed="X" n="0026a06"/><lb ed="R053" n="0051a09"/>小部。爲取大乘。若同大乘。何乃言墮。答爲二釋。一隨
<lb ed="X" n="0026a07"/><lb ed="R053" n="0051a10"/>轉理門。文言墮故。二依大乘義。墮者卽是住之異名。</p>
<lb ed="X" n="0026a08"/><lb ed="R053" n="0051a11"/><p xml:id="pX34p0026a0801">疏第三時中普爲發趣一切乘者。問爲要被三。爲對
<lb ed="X" n="0026a09"/><lb ed="R053" n="0051a12"/>一二。設爾何過。二俱有失。若要被三。此法華經。應非
<lb ed="X" n="0026a10"/><lb ed="R053" n="0051a13"/>第三。無緣覺故。若不要三。何名爲普。卽小乘等。應名
<lb ed="X" n="0026a11"/><lb ed="R053" n="0051a14"/>第三。答具明有空。被三根法。名之爲普。非要一時有
<lb ed="X" n="0026a12"/><lb ed="R053" n="0051a15"/>三所利。方得普名。且三性敎。說所執無。餘二性有。有
<lb ed="X" n="0026a13"/><lb ed="R053" n="0051a16"/>無義足。說有卽當。爲趣二乘。說空卽當。爲發大者。空
<lb ed="X" n="0026a14"/><lb ed="R053" n="0051a17"/>有具。明卽當爲彼久學菩薩。依斯說普。理亦無爽。法
<lb ed="X" n="0026a15"/><lb ed="R053" n="0051a18"/>華第三。小乘非者。理可思矣。</p>
<lb ed="X" n="0026a16"/><lb ed="R053" n="0051b01"/><p xml:id="pX34p0026a1601">疏涅拌亦云醫敎服乳等者。問按涅拌經。初醫服乳。
<lb ed="X" n="0026a17"/><lb ed="R053" n="0051b02"/>喩於外道。客醫斷乳。及後敎服。皆譬如來。如何有敎。
<lb ed="X" n="0026a18"/><lb ed="R053" n="0051b03"/>同於外道。經言初醫性復頑<anchor xml:id="nkr_note_add_0026a1801" n="0026a1801"/><anchor xml:id="beg0026a1801" n="0026a1801"/>嚚<anchor xml:id="end0026a1801"/>。亦復不知病起根原。
<lb ed="X" n="0026a19"/><lb ed="R053" n="0051b04"/>復不善解風冷熱病一切諸患。豈我世尊有斯過耶。
<lb ed="X" n="0026a20"/><lb ed="R053" n="0051b05"/>答慧日論云。此對外道執皆有我。爲破此有。令入人
<lb ed="X" n="0026a21"/><lb ed="R053" n="0051b06"/>空。且密說人空。義顯爲小。初說法有。次破法有。密說
<lb ed="X" n="0026a22"/><lb ed="R053" n="0051b07"/>法空。涅拌會中。方爲顯說。除外道執有。故說空。除聲
<lb ed="X" n="0026a23"/><lb ed="R053" n="0051b08"/>聞執空。故說有。以明佛性非妄計我。故非有。有常等。
<lb ed="X" n="0026a24"/><lb ed="R053" n="0051b09"/>故非空。合第三時。議曰。今觀疏論釋經。意云。擧外道
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0026b" n="0026b"/>
<lb ed="X" n="0026b01"/><lb ed="R053" n="0051b10"/>有我。喩說法有。然甚離也。觀經喩合。望初有敎。殊不
<lb ed="X" n="0026b02"/><lb ed="R053" n="0051b11"/>相當。取證三時。恐成誤矣。後當細披。</p>
<lb ed="X" n="0026b03"/><lb ed="R053" n="0051b12"/><p xml:id="pX34p0026b0301">疏若以偏圓等者。小乘名偏。大乘名圓。從小向大。名
<lb ed="X" n="0026b04"/><lb ed="R053" n="0051b13"/>依偏圓。有云。偏約一機。名偏誤也。</p>
<lb ed="X" n="0026b05"/><lb ed="R053" n="0051b14"/><p xml:id="pX34p0026b0501">疏一果之證者。不證小果。唯取大乘。名一果證。</p>
<lb ed="X" n="0026b06"/><lb ed="R053" n="0051b15"/><p xml:id="pX34p0026b0601">疏依善戒經至唯說有二者。准下引文。先標後列。今
<lb ed="X" n="0026b07"/><lb ed="R053" n="0051b16"/>此無標。作者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0026001" n="0026001"/>墮時。不可齊一。</p>
<lb ed="X" n="0026b08"/><lb ed="R053" n="0051b17"/><p xml:id="pX34p0026b0801">疏六處殊勝者。此出無漏種姓之體。言無始者。顯法
<lb ed="X" n="0026b09"/><lb ed="R053" n="0051b18"/>爾義。六處殊勝。相傳三釋。一云。佛果根境。不過六故。
<lb ed="X" n="0026b10"/><lb ed="R053" n="0052a01"/>但云六處。以實而言。佛十二處。今因中姓。與果殊勝。
<lb ed="X" n="0026b11"/><lb ed="R053" n="0052a02"/>六處爲因。因從果稱。云六殊勝。二云。此是有情內六
<lb ed="X" n="0026b12"/><lb ed="R053" n="0052a03"/>根處。於六處中。有得佛果最勝功能。故名殊勝。三云。
<lb ed="X" n="0026b13"/><lb ed="R053" n="0052a04"/>是第六意處。無始以來。殊勝種姓。在其第六阿賴耶
<lb ed="X" n="0026b14"/><lb ed="R053" n="0052a05"/>識意處之中。此第六處名殊勝六處。評其是非。如唯
<lb ed="X" n="0026b15"/><lb ed="R053" n="0052a06"/>識鈔。</p>
<lb ed="X" n="0026b16"/><lb ed="R053" n="0052a07"/><p xml:id="pX34p0026b1601">疏無種姓人無種姓故等者。問按善戒經第一云。菩
<lb ed="X" n="0026b17"/><lb ed="R053" n="0052a08"/>薩若無菩薩性者。雖復發心勤修精進。終不能得阿
<lb ed="X" n="0026b18"/><lb ed="R053" n="0052a09"/>耨菩提。而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0026002" n="0026002"/>無不言無性之人。一何增減。答善戒雖無。
<lb ed="X" n="0026b19"/><lb ed="R053" n="0052a10"/>地持卽有。故地持云。非種姓人。無種姓故。餘同善戒。
<lb ed="X" n="0026b20"/><lb ed="R053" n="0052a11"/>疏引地持善戒大同。而不具說。故亦無失。</p>
<lb ed="X" n="0026b21"/><lb ed="R053" n="0052a12"/><p xml:id="pX34p0026b2101">疏依有無等者。言依有者。有行姓也。依無者。無行姓。
<lb ed="X" n="0026b22"/><lb ed="R053" n="0052a13"/>依異者。二乘觀行得果等別。故別明之。依同者。二乘
<lb ed="X" n="0026b23"/><lb ed="R053" n="0052a14"/>同斷惑障。同證生空。依此合說。言通者。卽不定姓。通
<lb ed="X" n="0026b24"/><lb ed="R053" n="0052a15"/>者三乘聖種姓故。言就別者。不定性乘。攝入三乘。更
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0026c" n="0026c"/>
<lb ed="X" n="0026c01"/><lb ed="R053" n="0052a16"/>不別明。問二乘之人。斷證等同。涅槃合明。菩薩亦爾。
<lb ed="X" n="0026c02"/><lb ed="R053" n="0052a17"/>何乃別開。答煩惱分同。所知斷別。利鈍全異。何乃相
<lb ed="X" n="0026c03"/><lb ed="R053" n="0052a18"/>例。餘准此通。問三乘相望。皆有不同。何唯二乘。相對
<lb ed="X" n="0026c04"/><lb ed="R053" n="0052b01"/>名異。答實理應爾。但由同義。旣對二乘。所以異義。不
<lb ed="X" n="0026c05"/><lb ed="R053" n="0052b02"/>望菩薩。</p>
<lb ed="X" n="0026c06"/><lb ed="R053" n="0052b03"/><p xml:id="pX34p0026c0601">疏遠塵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0026003" n="0026003"/>離者。論有二釋。一云。由見所斷諸煩惱轉。得
<lb ed="X" n="0026c07"/><lb ed="R053" n="0052b04"/>離繫故。名爲遠塵。由彼隨眠得離繫故。說名離垢。二
<lb ed="X" n="0026c08"/><lb ed="R053" n="0052b05"/>云。以現觀時。有麤我慢。間無間轉。名之爲塵。若遍了
<lb ed="X" n="0026c09"/><lb ed="R053" n="0052b06"/>知。所取能取。所緣平等。卽彼斷滅。故說遠塵。一切見
<lb ed="X" n="0026c10"/><lb ed="R053" n="0052b07"/>道所斷煩惱。隨眠斷故。說名離垢。問按莊嚴論。卽是
<lb ed="X" n="0026c11"/><lb ed="R053" n="0052b08"/>大乘見道位收。彼第七云。離垢者。見道所斷。煩惱滅
<lb ed="X" n="0026c12"/><lb ed="R053" n="0052b09"/>故。菩薩爾時名遠塵離垢。得法眼淨。大論八十六中
<lb ed="X" n="0026c13"/><lb ed="R053" n="0052b10"/>所說。卽是聲聞。彼說遠塵。得十勝利。二者。隨獲一沙
<lb ed="X" n="0026c14"/><lb ed="R053" n="0052b11"/>門果。三者。了知我證預流。准斯二論。通於大小。何故
<lb ed="X" n="0026c15"/><lb ed="R053" n="0052b12"/>判是定性聲聞。答然法華經。是第三時普發之敎。分
<lb ed="X" n="0026c16"/><lb ed="R053" n="0052b13"/>別品等。有發大心。故遠塵言。明得小果。由此義順。發
<lb ed="X" n="0026c17"/><lb ed="R053" n="0052b14"/>一切乘。亦復不違遠塵之說。疏依斯義。判是聲聞不
<lb ed="X" n="0026c18"/><lb ed="R053" n="0052b15"/>言遠塵。不通大有。設爾何知是定性耶。答按善勇猛
<lb ed="X" n="0026c19"/><lb ed="R053" n="0052b16"/>般若說云。若於三乘。性不定者。聞此法<anchor xml:id="nkr_note_add_0026c1901" n="0026c1901"/><anchor xml:id="beg0026c1901" n="0026c1901"/>已<anchor xml:id="end0026c1901"/>。發正覺心。
<lb ed="X" n="0026c20"/><lb ed="R053" n="0052b17"/>今旣不言發正覺心。故知定性。餘妨准思。</p>
<lb ed="X" n="0026c21"/><lb ed="R053" n="0052b18"/><p xml:id="pX34p0026c2101">疏病人三種者。問四依菩薩。供佛極多。獨覺之人。自
<lb ed="X" n="0026c22"/><lb ed="R053" n="0053a01"/>然悟道。何言菩薩不遇疾療。二乘要値。方得病療。答
<lb ed="X" n="0026c23"/><lb ed="R053" n="0053a02"/>言遇不遇。約始發心。不障後時得奉多佛。聲聞衆出。
<lb ed="X" n="0026c24"/><lb ed="R053" n="0053a03"/>得遇無違。麟角一人。望遠亦遇。或從多分。理亦無爽。
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0027a" n="0027a"/>
<lb ed="X" n="0027a01"/><lb ed="R053" n="0053a04"/>問准何得知菩薩不遇。亦能發意。答瑜伽論云。菩薩
<lb ed="X" n="0027a02"/><lb ed="R053" n="0053a05"/>四緣。而能發心。一者。見佛現諸神變。二者。聞佛說妙
<lb ed="X" n="0027a03"/><lb ed="R053" n="0053a06"/>法故。三者。末法見正法滅。四者。劫減見飢饉等。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027001" n="0027001"/>因期
<lb ed="X" n="0027a04"/><lb ed="R053" n="0053a07"/>四種。皆能發心。廣如入道次第中辨。</p>
<lb ed="X" n="0027a05"/><lb ed="R053" n="0053a08"/><p xml:id="pX34p0027a0501">疏此經至亦同涅拌者。問旣有小草。經何不被。答下
<lb ed="X" n="0027a06"/><lb ed="R053" n="0053a09"/>談乘差。說言小草。非法華會得有彼器。若爾何名普
<lb ed="X" n="0027a07"/><lb ed="R053" n="0053a10"/>爲一切。答談法功能。具說於法。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0027a0701" n="0027a0701"/><anchor xml:id="beg0027a0701" n="0027a0701"/>已<anchor xml:id="end0027a0701"/>說。</p>
<lb ed="X" n="0027a08"/><lb ed="R053" n="0053a11"/><p xml:id="pX34p0027a0801">疏諸論雖說聖亦迴心等者。有迴心<anchor xml:id="nkr_note_add_0027a0801" n="0027a0801"/><anchor xml:id="beg0027a0801" n="0027a0801"/>已<anchor xml:id="end0027a0801"/>。卽受變易。有
<lb ed="X" n="0027a09"/><lb ed="R053" n="0053a12"/>未受者。論據卽受。說聖迴心。經依未受。故言未入。正
<lb ed="X" n="0027a10"/><lb ed="R053" n="0053a13"/>性生者。此人雖曾行二乘行。未得小果。聞大乘經。卽
<lb ed="X" n="0027a11"/><lb ed="R053" n="0053a14"/>發菩提。</p>
<lb ed="X" n="0027a12"/><lb ed="R053" n="0053a15"/><p xml:id="pX34p0027a1201">疏正性離生者。正性有二義。一者涅槃。二者聖道。見
<lb ed="X" n="0027a13"/><lb ed="R053" n="0053a16"/>所斷惑。爲衆惑本。猶如生食爲衆病本。名之爲生。聖
<lb ed="X" n="0027a14"/><lb ed="R053" n="0053a17"/>道能斷。名爲離生。又大般若三百七十八云。以何爲
<lb ed="X" n="0027a15"/><lb ed="R053" n="0053a18"/>生。以何爲離。佛言菩薩以一切有所得爲生。以一切
<lb ed="X" n="0027a16"/><lb ed="R053" n="0053b01"/>無所得爲離。又四百八中。以生食等。而爲喩也。問何
<lb ed="X" n="0027a17"/><lb ed="R053" n="0053b02"/>故前釋般若不同。答前依喩伽對法等論。通三乘釋。
<lb ed="X" n="0027a18"/><lb ed="R053" n="0053b03"/>般若唯依菩薩以明。望義異也。議曰。入見道中。未得
<lb ed="X" n="0027a19"/><lb ed="R053" n="0053b04"/>涅拌。云何正性取涅拌耶。雖復證得一分眞理。涅槃
<lb ed="X" n="0027a20"/><lb ed="R053" n="0053b05"/>之義。未建立故。又般若云。以無所得。名之爲離。無所
<lb ed="X" n="0027a21"/><lb ed="R053" n="0053b06"/>得者。無分別智。准此後解。正性應善。更思撿餘。</p>
<lb ed="X" n="0027a22"/><lb ed="R053" n="0053b07"/><p xml:id="pX34p0027a2201">疏勝鬘經至無間非法衆生者。四喩相傳。總有三釋。
<lb ed="X" n="0027a23"/><lb ed="R053" n="0053b08"/>一云。大海最重。以喩凡夫。諸山次輕。喩於聲聞。草木
<lb ed="X" n="0027a24"/><lb ed="R053" n="0053b09"/>轉輕。喩於緣覺。衆生最輕。喩於菩薩。准此依障輕重
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0027b" n="0027b"/>
<lb ed="X" n="0027b01"/><lb ed="R053" n="0053b10"/>爲喩。二云。海喩菩薩。理性深廣。山喩獨覺。樂處<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027002" n="0027002"/>最靜。
<lb ed="X" n="0027b02"/><lb ed="R053" n="0053b11"/>神通稍高。草木喩聲聞。得涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0027b0201" n="0027b0201"/><anchor xml:id="beg0027b0201" n="0027b0201"/>已<anchor xml:id="end0027b0201"/>。後報盡故。衆生喩
<lb ed="X" n="0027b03"/><lb ed="R053" n="0053b12"/>闡提。但有人天生得善根。力微少故。喩理如是。然文
<lb ed="X" n="0027b04"/><lb ed="R053" n="0053b13"/>不次。三云。海喩闡提。生死無盡故。山喩聲聞。諸見不
<lb ed="X" n="0027b05"/><lb ed="R053" n="0053b14"/>動故。草木喩獨覺。神通之障執輕小故。衆生喩菩薩。
<lb ed="X" n="0027b06"/><lb ed="R053" n="0053b15"/>二障輕小故。敎理行果。義非邪妄。名之爲正。體苞軌
<lb ed="X" n="0027b07"/><lb ed="R053" n="0053b16"/>持。目之爲法。或唯正理。名之爲法。攝者包含。受謂領
<lb ed="X" n="0027b08"/><lb ed="R053" n="0053b17"/>納。證法在心。名爲攝受。言無聞等者。有二釋。一云。無
<lb ed="X" n="0027b09"/><lb ed="R053" n="0053b18"/>聞熏習法爾無漏。言非法者。非聖法器。二云。無聞者。
<lb ed="X" n="0027b10"/><lb ed="R053" n="0054a01"/>不聞法也。言非法者。不能思惟如說行也。議曰。而明
<lb ed="X" n="0027b11"/><lb ed="R053" n="0054a02"/>正法及無聞等。並前解勝。何所以者。若不攝彼敎行
<lb ed="X" n="0027b12"/><lb ed="R053" n="0054a03"/>等法。何能濟人。豈敎行等不名正法。豈彼不聞人天
<lb ed="X" n="0027b13"/><lb ed="R053" n="0054a04"/>等法而思行之。若不爾者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027003" n="0027003"/>無不行之。云何得言人天
<lb ed="X" n="0027b14"/><lb ed="R053" n="0054a05"/>善根。而成熟者。若云<anchor xml:id="note_star_1" n="0027003" type="star"/>無未行行。云無聞等。斯何過者。
<lb ed="X" n="0027b15"/><lb ed="R053" n="0054a06"/>若爾亦應三乘性者。<anchor xml:id="note_star_2" n="0027003" type="star"/>元未行行。以人天善。而成熟之。
<lb ed="X" n="0027b16"/><lb ed="R053" n="0054a07"/>若云。不聞不能思惟三乘聖法。名無聞等。言旣不彰。
<lb ed="X" n="0027b17"/><lb ed="R053" n="0054a08"/>豈無濫也。故取前勝。</p>
<lb ed="X" n="0027b18"/><lb ed="R053" n="0054a09"/><p xml:id="pX34p0027b1801">疏第五有二時邊等者。按莊嚴論第一云。一向行惡
<lb ed="X" n="0027b19"/><lb ed="R053" n="0054a10"/>行。普斷諸白法。無有解脫分。善少亦無因。釋云。無般
<lb ed="X" n="0027b20"/><lb ed="R053" n="0054a11"/>涅槃法者。是無性位。此略有二。一者。時邊般涅槃法。
<lb ed="X" n="0027b21"/><lb ed="R053" n="0054a12"/>二者。畢竟無涅槃法。時邊法者。有四種人。一者。一向
<lb ed="X" n="0027b22"/><lb ed="R053" n="0054a13"/>行惡行。二者。普斷諸善法。三者。無解脫分善根。四者。
<lb ed="X" n="0027b23"/><lb ed="R053" n="0054a14"/>善根不具足。畢竟無涅槃法者。無由因故。彼無般涅
<lb ed="X" n="0027b24"/><lb ed="R053" n="0054a15"/>槃性。謂此但求生死。不樂涅槃。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0027c" n="0027c"/>
<lb ed="X" n="0027c01"/><lb ed="R053" n="0054a16"/><p xml:id="pX34p0027c0101">疏當成不成者。略爲三釋。一云。言不成者。無種姓人。
<lb ed="X" n="0027c02"/><lb ed="R053" n="0054a17"/>當成之言。文對之耳。二云當成。謂有姓雖現未成。當
<lb ed="X" n="0027c03"/><lb ed="R053" n="0054a18"/>可成故。不成謂無性。三云。當成不成。並目無性。當成
<lb ed="X" n="0027c04"/><lb ed="R053" n="0054b01"/>之法。所謂菩提。此當成法。而不得成。是以結名當成
<lb ed="X" n="0027c05"/><lb ed="R053" n="0054b02"/>不成。議曰。旣非聖言。義意言之。三皆總得。然依理長。
<lb ed="X" n="0027c06"/><lb ed="R053" n="0054b03"/>前二非勝。思之可悉。問上所引敎。根器不同。各何所
<lb ed="X" n="0027c07"/><lb ed="R053" n="0054b04"/>以。答言依有無通別等者。是釋所以。更有餘釋。恐繁
<lb ed="X" n="0027c08"/><lb ed="R053" n="0054b05"/>不述。雖有斯釋。終未離難。難云。何故依彼。無有等性。
<lb ed="X" n="0027c09"/><lb ed="R053" n="0054b06"/>一五等別。實理解者。敎所被器。器類不同。故一五等。
<lb ed="X" n="0027c10"/><lb ed="R053" n="0054b07"/>種種有異。何乃須責。問若第三時。而被菩薩。名菩薩
<lb ed="X" n="0027c11"/><lb ed="R053" n="0054b08"/>乘。應聲聞等。亦名彼乘。答顯說諸運。對彼達觀。名菩
<lb ed="X" n="0027c12"/><lb ed="R053" n="0054b09"/>薩乘。雖被聲聞。不唯說彼。非彼餘乘。此義應思。問法
<lb ed="X" n="0027c13"/><lb ed="R053" n="0054b10"/>華等經。普發一切。卽名第三。般若亦爾。何故第二。答
<lb ed="X" n="0027c14"/><lb ed="R053" n="0054b11"/>正唯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027004" n="0027004"/>被有。傍益一切。據正非傍。故是第二。餘例准思。</p>
<lb ed="X" n="0027c15"/><lb ed="R053" n="0054b12"/><p xml:id="pX34p0027c1501">疏小乘二十部等者。此部分起。所說法異。廣如論明。今
<lb ed="X" n="0027c16"/><lb ed="R053" n="0054b13"/>略釋名。以披所要。一大衆部。佛涅拌後。界內界外兩
<lb ed="X" n="0027c17"/><lb ed="R053" n="0054b14"/>處結集。界外之衆。無別主首。徒衆數萬。但名大衆。至
<lb ed="X" n="0027c18"/><lb ed="R053" n="0054b15"/>大天<anchor xml:id="nkr_note_add_0027c1801" n="0027c1801"/><anchor xml:id="beg0027c1801" n="0027c1801"/>已<anchor xml:id="end0027c1801"/>。乖諍因生。界外苗裔。而多<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027005" n="0027005"/>轉從大天所說。故
<lb ed="X" n="0027c19"/><lb ed="R053" n="0054b16"/>取昔名。名大衆部。二一說部。此師說云。世出世間。一
<lb ed="X" n="0027c20"/><lb ed="R053" n="0054b17"/>切諸法。但有假名。皆無實體。名卽是說。從彼所立。用
<lb ed="X" n="0027c21"/><lb ed="R053" n="0054b18"/>彰部名。三說出世部。此部意明。世間之法。顚倒煩惱。
<lb ed="X" n="0027c22"/><lb ed="R053" n="0055a01"/>業及世界。四轉次生。旣顚倒生。故但假名。都無實體。
<lb ed="X" n="0027c23"/><lb ed="R053" n="0055a02"/>出世之法。非因倒起。故道及果。皆是實有。亦從所立。
<lb ed="X" n="0027c24"/><lb ed="R053" n="0055a03"/>以得部名。四鷄胤部。上古有仙。貪欲所逼。遂染於鷄。
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0028a" n="0028a"/>
<lb ed="X" n="0028a01"/><lb ed="R053" n="0055a04"/>後所生族。因名鷄胤。婆羅門中。仙種姓也。五多聞部。
<lb ed="X" n="0028a02"/><lb ed="R053" n="0055a05"/>廣學三藏。深悟佛言。從德爲名。名多聞部。六說假部。
<lb ed="X" n="0028a03"/><lb ed="R053" n="0055a06"/>部主意言。世出世法。皆有假實。蘊實處假。亦從所立。
<lb ed="X" n="0028a04"/><lb ed="R053" n="0055a07"/>而部得名。七<name role="" type="person">制多山</name>部。制多梵言。此云靈廟。安置聖
<lb ed="X" n="0028a05"/><lb ed="R053" n="0055a08"/>靈之廟處也。山有制多。山得此名。人依山住。部從山
<lb ed="X" n="0028a06"/><lb ed="R053" n="0055a09"/>號。八西山住部。山在<name role="" type="person">制多山</name>之西故。從處爲名。九北
<lb ed="X" n="0028a07"/><lb ed="R053" n="0055a10"/>山住部。義同西山。從處立稱。十說一切有部。一切有
<lb ed="X" n="0028a08"/><lb ed="R053" n="0055a11"/>二。一者有爲。三世法等。二者無爲。非三世攝。二皆體
<lb ed="X" n="0028a09"/><lb ed="R053" n="0055a12"/>有。亦從所立。而爲部名。十一雪轉部。以上座部微弱
<lb ed="X" n="0028a10"/><lb ed="R053" n="0055a13"/>不行。如似雪風飄流靡措。從喩爲名。亦名雪山。從處
<lb ed="X" n="0028a11"/><lb ed="R053" n="0055a14"/>得稱。亦可名上座。從遠所襲。以彰部號。十二犢子部。
<lb ed="X" n="0028a12"/><lb ed="R053" n="0055a15"/>上古有仙。居山靜處。欲染母牛。因而有子。自後仙種。
<lb ed="X" n="0028a13"/><lb ed="R053" n="0055a16"/>皆稱犢子。部從遠襲。故以爲名。十三法上部。律主之
<lb ed="X" n="0028a14"/><lb ed="R053" n="0055a17"/>號。有法可上。或復有法。出衆人上。並名法上。部從人
<lb ed="X" n="0028a15"/><lb ed="R053" n="0055a18"/>稱。十四賢胄部。賢者部主之名。胄者苗裔之義。是賢
<lb ed="X" n="0028a16"/><lb ed="R053" n="0055b01"/>羅漢之苗裔故。從襲爲名。十五正量部。權衡刊定。名
<lb ed="X" n="0028a17"/><lb ed="R053" n="0055b02"/>之爲量。量無邪謬。目之爲正。此部所立。甚深法義。判
<lb ed="X" n="0028a18"/><lb ed="R053" n="0055b03"/>定無邪。目稱正量。從所立法。以爲部名。十六密林山
<lb ed="X" n="0028a19"/><lb ed="R053" n="0055b04"/>部。近山林木。蓊<g ref="#CB15106">鬱</g>繁密。從處爲號。十七化地部。部主
<lb ed="X" n="0028a20"/><lb ed="R053" n="0055b05"/>之身。本是國王。王所統攝。國界地也。化地上人。故云
<lb ed="X" n="0028a21"/><lb ed="R053" n="0055b06"/>化地。捨國出家。弘宣佛法。從本爲號。號化地部。十八
<lb ed="X" n="0028a22"/><lb ed="R053" n="0055b07"/>法藏部。部主之名。藏之與密。意義大同。法藏法密。二
<lb ed="X" n="0028a23"/><lb ed="R053" n="0055b08"/>義皆得。此師含密。正法如藏。從人立名。十九飮光部。
<lb ed="X" n="0028a24"/><lb ed="R053" n="0055b09"/>梵云<name role="" type="person">迦葉波</name>。此云飮光。婆羅門姓。上古有仙。身有金
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0028b" n="0028b"/>
<lb ed="X" n="0028b01"/><lb ed="R053" n="0055b10"/>光。影蔽餘暉。故名飮光。部主是彼飮光之胤。故言飮
<lb ed="X" n="0028b02"/><lb ed="R053" n="0055b11"/>光。又此部主。身有金光。能飮餘光。從自立名。二十經
<lb ed="X" n="0028b03"/><lb ed="R053" n="0055b12"/>量部。此師唯依經爲正量。不依律論。卽經部師。依彼
<lb ed="X" n="0028b04"/><lb ed="R053" n="0055b13"/>所立。而立部名。</p>
<lb ed="X" n="0028b05"/><lb ed="R053" n="0055b14"/><p xml:id="pX34p0028b0501">疏宗有八者。問七八兩宗。義顯可悉。餘之六種。望二
<lb ed="X" n="0028b06"/><lb ed="R053" n="0055b15"/>十部。各攝幾耶。答初宗攝六。謂犢子法上賢胄正量
<lb ed="X" n="0028b07"/><lb ed="R053" n="0055b16"/>密林經量等部。第二攝四。謂一切有多聞雪山飮光
<lb ed="X" n="0028b08"/><lb ed="R053" n="0055b17"/>等部。第三攝七。謂大衆鷄胤制多西山北山化地法
<lb ed="X" n="0028b09"/><lb ed="R053" n="0055b18"/>藏等部。餘三如名。各攝自部。復言等者。自部之中。本
<lb ed="X" n="0028b10"/><lb ed="R053" n="0056a01"/>末有異。故等等之。前三言等。文意可悉。問按宗輪。犢
<lb ed="X" n="0028b11"/><lb ed="R053" n="0056a02"/>子等五。無根等蘊。經量卽有。又所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028001" n="0028001"/>許我。義全不同。云
<lb ed="X" n="0028b12"/><lb ed="R053" n="0056a03"/>何總合爲一宗耶。答今據分同。非說一切。又計我別。
<lb ed="X" n="0028b13"/><lb ed="R053" n="0056a04"/>然有我同。約斯爲宗。故亦無失。自餘問答。皆倣此也。
<lb ed="X" n="0028b14"/><lb ed="R053" n="0056a05"/>恐繁不述。問四阿含等。六宗之中。各是何攝。答阿含
<lb ed="X" n="0028b15"/><lb ed="R053" n="0056a06"/>卽是第三宗收。釋論第二。法有宗攝。毗曇梵網。入第
<lb ed="X" n="0028b16"/><lb ed="R053" n="0056a07"/>一宗。四分亦當第三宗義。思屬可悉。故不繁言。</p>
<lb ed="X" n="0028b17"/><lb ed="R053" n="0056a08"/><p xml:id="pX34p0028b1701">疏雖說於有不違於空等者。意說依圓二性名有。不
<lb ed="X" n="0028b18"/><lb ed="R053" n="0056a09"/>說遍計。亦是有收。故不違空。不違有義。翻此應悉。</p>
<lb ed="X" n="0028b19"/><lb ed="R053" n="0056a10"/><p xml:id="pX34p0028b1901">疏滿宗所收者。問莊嚴遠塵。卽是小果。被彼何非半
<lb ed="X" n="0028b20"/><lb ed="R053" n="0056a11"/>敎所收。答經唯被小。名爲半敎。今旣不爾。故非半收。
<lb ed="X" n="0028b21"/><lb ed="R053" n="0056a12"/>若爾若應有作不攝。答通明小義。何非有作。</p>
<lb ed="X" n="0028b22"/><lb ed="R053" n="0056a13"/><p xml:id="pX34p0028b2201">疏以一乘爲宗者。一乘之中。根本方便。皆通敎理行
<lb ed="X" n="0028b23"/><lb ed="R053" n="0056a14"/>果四種。然古德釋。略有四師。一云。以萬善之因。爲此
<lb ed="X" n="0028b24"/><lb ed="R053" n="0056a15"/>經宗。所以然者。經皈一乘。一乘卽因故。乘以運載爲
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0028c" n="0028c"/>
<lb ed="X" n="0028c01"/><lb ed="R053" n="0056a16"/>義。果更無進。故大品云。是乘從三界出。至薩婆若
<lb ed="X" n="0028c02"/><lb ed="R053" n="0056a17"/>中住。旣言於住。明非進義。問此經初分明因。後門辨
<lb ed="X" n="0028c03"/><lb ed="R053" n="0056a18"/>果。云何偏以因乘爲宗。答後章辨果。爲成前因。以行
<lb ed="X" n="0028c04"/><lb ed="R053" n="0056b01"/>一乘之因。得壽量故。擧果成因。以因爲宗。二云。以果
<lb ed="X" n="0028c05"/><lb ed="R053" n="0056b02"/>爲宗。所以然者。夫欲識經宗。宜觀經題。題云妙法者。
<lb ed="X" n="0028c06"/><lb ed="R053" n="0056b03"/>謂如來靈智體也。陶冶塵滓。衆塵斯盡。故名爲妙。堪
<lb ed="X" n="0028c07"/><lb ed="R053" n="0056b04"/>爲物軌。所以稱法。自因<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0701" n="0028c0701"/><anchor xml:id="beg0028c0701" n="0028c0701"/>已<anchor xml:id="end0028c0701"/>來。麤法未盡。不得稱妙。故
<lb ed="X" n="0028c08"/><lb ed="R053" n="0056b05"/>以果德。爲此經宗。是以釋迦玄音始唱。歎佛智慧甚
<lb ed="X" n="0028c09"/><lb ed="R053" n="0056b06"/>深。多寶讚善。稱大慧平等。卽其證也。三云。具以一乘
<lb ed="X" n="0028c10"/><lb ed="R053" n="0056b07"/>因果。而爲宗義。前分明一乘之因。後章明一乘之果。
<lb ed="X" n="0028c11"/><lb ed="R053" n="0056b08"/>故借蓮華爲喩者。此華不有而<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c1101" n="0028c1101"/><anchor xml:id="beg0028c1101" n="0028c1101"/>已<anchor xml:id="end0028c1101"/>。有卽華實俱含。此
<lb ed="X" n="0028c12"/><lb ed="R053" n="0056b09"/>經不說而<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c1201" n="0028c1201"/><anchor xml:id="beg0028c1201" n="0028c1201"/>已<anchor xml:id="end0028c1201"/>。說卽因果雙辨。四云。以無所著。而爲經
<lb ed="X" n="0028c13"/><lb ed="R053" n="0056b10"/>宗。問何以知然。答中觀論云。推求諸法。有亦無。無亦
<lb ed="X" n="0028c14"/><lb ed="R053" n="0056b11"/>無。亦有亦無亦無。非有非無亦無。是名法性。故因果
<lb ed="X" n="0028c15"/><lb ed="R053" n="0056b12"/>不可得。卽是妙法。又法華論云。引導衆生。令離諸著。
<lb ed="X" n="0028c16"/><lb ed="R053" n="0056b13"/>著有四種等。故有著者。不名妙法。無所著者。乃是經
<lb ed="X" n="0028c17"/><lb ed="R053" n="0056b14"/>宗。又經云。是法不可示。言辭相寂滅等。此證非一。又
<lb ed="X" n="0028c18"/><lb ed="R053" n="0056b15"/>曰。此經始終。具有四句。一因乘非果乘。卽證子乘車
<lb ed="X" n="0028c19"/><lb ed="R053" n="0056b16"/>直至道場。二果乘非因乘。佛自性大乘是。三雙用因
<lb ed="X" n="0028c20"/><lb ed="R053" n="0056b17"/>果爲乘。卽合前二句。四非因果爲乘。謂是法不可示
<lb ed="X" n="0028c21"/><lb ed="R053" n="0056b18"/>等。前三句爲乘用。第四句爲乘體故。說上三句。皈於
<lb ed="X" n="0028c22"/><lb ed="R053" n="0057a01"/>非因非果。議曰。初且非理。此經論云。方便品下。顯因
<lb ed="X" n="0028c23"/><lb ed="R053" n="0057a02"/>果相。開示悟果。入一是因。方便品等。正明一乘。果若
<lb ed="X" n="0028c24"/><lb ed="R053" n="0057a03"/>非乘。何須明此開示悟三。又唯識論云。諸佛究竟。樂
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0029a" n="0029a"/>
<lb ed="X" n="0029a01"/><lb ed="R053" n="0057a04"/>利樂他。樂利樂他。豈非運義。又佛自運。窮未來際。此
<lb ed="X" n="0029a02"/><lb ed="R053" n="0057a05"/>之自運。何不名乘。不以增進。解乘義故。然大品云。薩
<lb ed="X" n="0029a03"/><lb ed="R053" n="0057a06"/>婆若中位者。約自行。滿一相而說。二亦不可。卽此經
<lb ed="X" n="0029a04"/><lb ed="R053" n="0057a07"/>云。乘是寶乘。直至道場。此證甚多。因中煩惱。體是塵
<lb ed="X" n="0029a05"/><lb ed="R053" n="0057a08"/>滓。可不名妙。因無漏行。旣非塵滓。何不名妙。只以因
<lb ed="X" n="0029a06"/><lb ed="R053" n="0057a09"/>行。名之爲乘。不以因惑而爲乘故。三理少通。然不取
<lb ed="X" n="0029a07"/><lb ed="R053" n="0057a10"/>彼方便因果。義乃不備。此經佛語舍利等云。汝等所
<lb ed="X" n="0029a08"/><lb ed="R053" n="0057a11"/>行。是菩薩道。道者因也。方便若非是大乘因。云何得
<lb ed="X" n="0029a09"/><lb ed="R053" n="0057a12"/>言是菩薩道。漸漸得成佛。四亦難詳。若無所著。以爲
<lb ed="X" n="0029a10"/><lb ed="R053" n="0057a13"/>宗者。何得乃言此經宗耶。豈餘聖典。許執著耶。若云
<lb ed="X" n="0029a11"/><lb ed="R053" n="0057a14"/>諸法寂滅。言因果等。豈非著者。若爾諸法非言。言非
<lb ed="X" n="0029a12"/><lb ed="R053" n="0057a15"/>著者。豈非是言。若是言者。言非所著。亦是其著。何得
<lb ed="X" n="0029a13"/><lb ed="R053" n="0057a16"/>名宗。若云言非所著。寄之以顯。而不依執。何非宗者。
<lb ed="X" n="0029a14"/><lb ed="R053" n="0057a17"/>前言因果亦寄而明。不於彼執。何卽爲過。又云。前三
<lb ed="X" n="0029a15"/><lb ed="R053" n="0057a18"/>爲用等者。用不離體。體旣是宗。何獨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029001" n="0029001"/>棄用。亦應體不
<lb ed="X" n="0029a16"/><lb ed="R053" n="0057b01"/>離用。體亦非宗。若云體者而非因果。因果旣非。更以
<lb ed="X" n="0029a17"/><lb ed="R053" n="0057b02"/>何法。而爲體耶。若云離言而不可說爲因果者。亦應
<lb ed="X" n="0029a18"/><lb ed="R053" n="0057b03"/>離言而不可說體與非體。若寄談之。旣得名體。何卽
<lb ed="X" n="0029a19"/><lb ed="R053" n="0057b04"/>不得爲因果耶。彼此異因。理不可得。粗述大略。餘繁
<lb ed="X" n="0029a20"/><lb ed="R053" n="0057b05"/>不叙。</p>
<lb ed="X" n="0029a21"/><lb ed="R053" n="0057b06"/><p xml:id="pX34p0029a2101">疏三經品得名等者。本釋具疏。略叙古云。若依佛經。
<lb ed="X" n="0029a22"/><lb ed="R053" n="0057b07"/>但立一名。法華論明一部始終。有十七種名。議曰。論
<lb ed="X" n="0029a23"/><lb ed="R053" n="0057b08"/>明十七。乃是無量義經別名。何關於此。若云彼經卽
<lb ed="X" n="0029a24"/><lb ed="R053" n="0057b09"/>此法華故。故十七名屬法華者。彼卽法華。<anchor xml:id="nkr_note_add_0029a2401" n="0029a2401"/><anchor xml:id="beg0029a2401" n="0029a2401"/>已<anchor xml:id="end0029a2401"/>說畢。或
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0029b" n="0029b"/>
<lb ed="X" n="0029b01"/><lb ed="R053" n="0057b10"/>何乃更須說法華耶。體用而言。理卽不障。不爾卽有
<lb ed="X" n="0029b02"/><lb ed="R053" n="0057b11"/>如前之失。設彼卽此。云何言得依經。但一經中。自云
<lb ed="X" n="0029b03"/><lb ed="R053" n="0057b12"/>名無量義等。列三名故。又古德云。梵音之中。含正及
<lb ed="X" n="0029b04"/><lb ed="R053" n="0057b13"/>妙。是以什公法護法師。各取一種。今合前二。更加兩
<lb ed="X" n="0029b05"/><lb ed="R053" n="0057b14"/>名。謂眞法好法。然佛之道。未曾邪正。爲對內外二邪。
<lb ed="X" n="0029b06"/><lb ed="R053" n="0057b15"/>故立爲正。言妙眞好。對麤僞惡。義意亦然。問旣有四
<lb ed="X" n="0029b07"/><lb ed="R053" n="0057b16"/>名。何獨稱妙。答凡有三義。一經有妙文。無正等稱。如
<lb ed="X" n="0029b08"/><lb ed="R053" n="0057b17"/>云我法妙難思。是乘微妙。卽其事也。二妙是精微深
<lb ed="X" n="0029b09"/><lb ed="R053" n="0057b18"/>遠之稱。立於妙名。卽稱歎義。卽云我法妙難思等。三
<lb ed="X" n="0029b10"/><lb ed="R053" n="0058a01"/>就義推。夫正以形邪受稱。妙以轉麤得名。宜以九十
<lb ed="X" n="0029b11"/><lb ed="R053" n="0058a02"/>六法爲邪。五乘稱正。五乘雖正。正下而由麤。一乘之
<lb ed="X" n="0029b12"/><lb ed="R053" n="0058a03"/>法。乃稱爲妙。不得云外道爲麤。五乘爲妙。亦不得云
<lb ed="X" n="0029b13"/><lb ed="R053" n="0058a04"/>五乘爲邪。一乘爲正。外道之法。形於佛法。其猶石與
<lb ed="X" n="0029b14"/><lb ed="R053" n="0058a05"/>玉。五乘之與一乘。皆同是玉。但玉有精麤。故以五乘
<lb ed="X" n="0029b15"/><lb ed="R053" n="0058a06"/>爲麤。一乘爲妙也。議曰。眞法好法旣非佛言。不可人
<lb ed="X" n="0029b16"/><lb ed="R053" n="0058a07"/>情而以加也。窮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029002" n="0029002"/>將不可。雖以三義。證取妙言。以理論
<lb ed="X" n="0029b17"/><lb ed="R053" n="0058a08"/>之。隨取皆得。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029003" n="0029003"/>菩薩言旣含正妙兩義。譯主隨意。取以
<lb ed="X" n="0029b18"/><lb ed="R053" n="0058a09"/>標名。不可於中強定優劣。旣以相形。立於正妙。五乘
<lb ed="X" n="0029b19"/><lb ed="R053" n="0058a10"/>形外。爲妙何乖。劣乘對勝。爲邪何失。亦如四眞四俗
<lb ed="X" n="0029b20"/><lb ed="R053" n="0058a11"/>諦故。不可以經有妙之言卽證經題。經中亦云是大
<lb ed="X" n="0029b21"/><lb ed="R053" n="0058a12"/>乘等。應證題名爲大乘耶。此旣不許。彼何卽取。但是
<lb ed="X" n="0029b22"/><lb ed="R053" n="0058a13"/>譯者。隨標以言。未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029004" n="0029004"/>皆定也。</p>
<lb ed="X" n="0029b23"/><lb ed="R053" n="0058a14"/><p xml:id="pX34p0029b2301">疏應云妙法白蓮華經者。問智度論云。陸生中。須曼
<lb ed="X" n="0029b24"/><lb ed="R053" n="0058a15"/>華爲第一。水生中。靑蓮華爲最上。今者何故取下白
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0029c" n="0029c"/>
<lb ed="X" n="0029c01"/><lb ed="R053" n="0058a16"/>華。喩上妙法。答靑蓮華形相乃妙。故喩如來之眼。白
<lb ed="X" n="0029c02"/><lb ed="R053" n="0058a17"/>華衆色爲勝。故譬於斯經。欲顯此經。義明白故。諸法
<lb ed="X" n="0029c03"/><lb ed="R053" n="0058a18"/>本故。餘如疏辨。</p>
<lb ed="X" n="0029c04"/><lb ed="R053" n="0058b01"/><p xml:id="pX34p0029c0401">疏無別白字者。奔荼者。義當白華。梵題之中。不別言白。</p>
<lb ed="X" n="0029c05"/><lb ed="R053" n="0058b02"/><p xml:id="pX34p0029c0501">疏與辨中邊三種無上亦不相違者。此遮伏難。難一
<lb ed="X" n="0029c06"/><lb ed="R053" n="0058b03"/>乘體。卽是無上乘。中邊論中。無上乘者。境行果三。而
<lb ed="X" n="0029c07"/><lb ed="R053" n="0058b04"/>爲其體。何故今此唯用行果。故會意云。三種無上。卽
<lb ed="X" n="0029c08"/><lb ed="R053" n="0058b05"/>行境果。今雖行果。義亦攝境。故不違。</p>
<lb ed="X" n="0029c09"/><lb ed="R053" n="0058b06"/><p xml:id="pX34p0029c0901">疏能詮之敎名權方便者。法性離言。由佛愍生。於後
<lb ed="X" n="0029c10"/><lb ed="R053" n="0058b07"/>得智。方便施設能詮之敎。爲有情說。故但能詮皆權
<lb ed="X" n="0029c11"/><lb ed="R053" n="0058b08"/>方便。此釋不取敎爲一乘之所以也。</p>
<lb ed="X" n="0029c12"/><lb ed="R053" n="0058b09"/><p xml:id="pX34p0029c1201">疏總覽經文等者。此卽第三解法華體。第一唯以行
<lb ed="X" n="0029c13"/><lb ed="R053" n="0058b10"/>果爲體。第二依論及方便品。初以敎理二。爲妙法體。
<lb ed="X" n="0029c14"/><lb ed="R053" n="0058b11"/>尋文可悉。</p>
<lb ed="X" n="0029c15"/><lb ed="R053" n="0058b12"/><p xml:id="pX34p0029c1501">疏悲智所誘名衣裓等者。問譬喩品云。當以衣裓。從
<lb ed="X" n="0029c16"/><lb ed="R053" n="0058b13"/>舍出之。後更思惟。乃至當設方便等。准彼經文。不以
<lb ed="X" n="0029c17"/><lb ed="R053" n="0058b14"/>衣机。衣机若是二乘因行。何不用耶。答此叙古釋。非
<lb ed="X" n="0029c18"/><lb ed="R053" n="0058b15"/>疏主意。此亦不然。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029005" n="0029005"/>豈有過者。便指古人。答疏主解彼
<lb ed="X" n="0029c19"/><lb ed="R053" n="0058b16"/>衣裓等文。云果化喩。故知此處。非疏主意。又復本師
<lb ed="X" n="0029c20"/><lb ed="R053" n="0058b17"/>親承疏主。相傳不謬。</p>
<lb ed="X" n="0029c21"/><lb ed="R053" n="0058b18"/><p xml:id="pX34p0029c2101">疏上來三乘猶若分段者。此斷身手有力等文。所以
<lb ed="X" n="0029c22"/><lb ed="R053" n="0059a01"/>然者。在所燒門。未出宅故。出宅<anchor xml:id="nkr_note_add_0029c2201" n="0029c2201"/><anchor xml:id="beg0029c2201" n="0029c2201"/>已<anchor xml:id="end0029c2201"/>後。名離分段。自在
<lb ed="X" n="0029c23"/><lb ed="R053" n="0059a02"/>不繫。方與車名。</p>
<lb ed="X" n="0029c24"/><lb ed="R053" n="0059a03"/><p xml:id="pX34p0029c2401">疏云菡萏者。荷華也。芙蕖者。芙蓉別名。江東呼荷爲
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0030a" n="0030a"/>
<lb ed="X" n="0030a01"/><lb ed="R053" n="0059a04"/>蕖。蘤者華也。</p>
<lb ed="X" n="0030a02"/><lb ed="R053" n="0059a05"/><p xml:id="pX34p0030a0201">疏然觀經意等者。總重聊簡。文有二意。一云。方便品
<lb ed="X" n="0030a03"/><lb ed="R053" n="0059a06"/>初。至唯行果二。以名蓮華。總是第一。取行果二。幷會
<lb ed="X" n="0030a04"/><lb ed="R053" n="0059a07"/>不取敎理所以。所以之中。而有兩節。初會方便品初。
<lb ed="X" n="0030a05"/><lb ed="R053" n="0059a08"/>說有敎理。次云無量義經等。顯敎理二。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030001" n="0030001"/>彼二乘。於
<lb ed="X" n="0030a06"/><lb ed="R053" n="0059a09"/>中復二。初明非正。後唯菩薩。思准可<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030002" n="0030002"/>悉。二云。又復此
<lb ed="X" n="0030a07"/><lb ed="R053" n="0059a10"/>經。至名蓮華等者。此卽斷取。敎等四種。如文易了。蓮
<lb ed="X" n="0030a08"/><lb ed="R053" n="0059a11"/>華二義。至第二疏。如彼廣明。</p>
<lb ed="X" n="0030a09"/><lb ed="R053" n="0059a12"/><p xml:id="pX34p0030a0901">疏敎行並開敷等者。由論說云。開敷出水。名爲蓮華。
<lb ed="X" n="0030a10"/><lb ed="R053" n="0059a13"/>不作此言。恐違論旨。此釋外難。難意可詳。</p>
<lb ed="X" n="0030a11"/><lb ed="R053" n="0059a14"/><p xml:id="pX34p0030a1101">疏況論釋名非解於此者。設外人云我依論者。設縱
<lb ed="X" n="0030a12"/><lb ed="R053" n="0059a15"/>依論。猶闕一義。況復本論。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030003" n="0030003"/>无但解彼無量義經。十七
<lb ed="X" n="0030a13"/><lb ed="R053" n="0059a16"/>名中。蓮華之義。非釋此經也。</p>
<lb ed="X" n="0030a14"/><lb ed="R053" n="0059a17"/><p xml:id="pX34p0030a1401">疏大法之妙是依主者。但是大乘。悉得名大。妙唯在
<lb ed="X" n="0030a15"/><lb ed="R053" n="0059a18"/>此。簡餘大乘。故云之妙。</p>
<lb ed="X" n="0030a16"/><lb ed="R053" n="0059b01"/><p xml:id="pX34p0030a1601">疏若理爲妙等者。准疏敎法相對四釋。然行與果。旣
<lb ed="X" n="0030a17"/><lb ed="R053" n="0059b02"/>亦妙法。以二對經。釋亦無失。疏擧梗槩。而亦無過。別
<lb ed="X" n="0030a18"/><lb ed="R053" n="0059b03"/>釋綺互。思之可悟。</p>
<lb ed="X" n="0030a19"/><lb ed="R053" n="0059b04"/><p xml:id="pX34p0030a1901">疏其法師品等者。問旣通依主持業二義。何不入彼
<lb ed="X" n="0030a20"/><lb ed="R053" n="0059b05"/>不定名耶。答雖有二義。然觀經意。取人法師。故不入
<lb ed="X" n="0030a21"/><lb ed="R053" n="0059b06"/>彼不定數內。</p>
<lb ed="X" n="0030a22"/><lb ed="R053" n="0059b07"/><p xml:id="pX34p0030a2201">疏能所爲名者。分別者能分別。屬於人。功德者所分
<lb ed="X" n="0030a23"/><lb ed="R053" n="0059b08"/>別。屬於法。</p>
<lb ed="X" n="0030a24"/><lb ed="R053" n="0059b09"/><p xml:id="pX34p0030a2401">疏顯經品廢立等者。然有傳釋。此經所譯。數與時節。
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0030b" n="0030b"/>
<lb ed="X" n="0030b01"/><lb ed="R053" n="0059b10"/>今因略叙。僧寶林云。此經六譯。然尋傳記。但有五本。
<lb ed="X" n="0030b02"/><lb ed="R053" n="0059b11"/>一正法華。晉大康七年。八月十日。<name role="" type="person">竺法護</name>譯。二妙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030004" n="0030004"/>法。
<lb ed="X" n="0030b03"/><lb ed="R053" n="0059b12"/>按寶唱錄云。秦弘始七年。三月十六日。於長安大寺。
<lb ed="X" n="0030b04"/><lb ed="R053" n="0059b13"/>什公所譯。三秦錄云。十年二月六日譯。遠法師序云。
<lb ed="X" n="0030b05"/><lb ed="R053" n="0059b14"/>弘始八年譯。所記各異。難以准言。三按晉錄云。秦弘
<lb ed="X" n="0030b06"/><lb ed="R053" n="0059b15"/>始元年譯。名薩曇分陀利經。有六卷。今無。四晉錄云。
<lb ed="X" n="0030b07"/><lb ed="R053" n="0059b16"/>沙門慧根。以晉大康元年譯。名方等法華五卷。亦闕
<lb ed="X" n="0030b08"/><lb ed="R053" n="0059b17"/>此本。五姚興錄。及魏錄云。外國沙門<name role="" type="person">支謙</name>。至魏甘露
<lb ed="X" n="0030b09"/><lb ed="R053" n="0059b18"/>元年七月。於交州城譯。沙門道敷筆受。名法華三昧
<lb ed="X" n="0030b10"/><lb ed="R053" n="0060a01"/>經一卷。亦闕此本。今加一本。隋仁壽二年。笈多於長
<lb ed="X" n="0030b11"/><lb ed="R053" n="0060a02"/>安<name role="" type="person">興善寺</name>譯。亦名妙法華。議曰。按內典錄。此經重譯。
<lb ed="X" n="0030b12"/><lb ed="R053" n="0060a03"/>但有三本。謂初二後一。而別說有法華三昧。單譯中
<lb ed="X" n="0030b13"/><lb ed="R053" n="0060a04"/>收。准此前言第三四五法華異譯。道理難悉。然更撿
<lb ed="X" n="0030b14"/><lb ed="R053" n="0060a05"/>餘錄。</p>
<lb ed="X" n="0030b15"/><lb ed="R053" n="0060a06"/><p xml:id="pX34p0030b1501">疏古解至安在前者。按吉藏法師法華疏云。諸經屬
<lb ed="X" n="0030b16"/><lb ed="R053" n="0060a07"/>累。多在經末。此安神力品後者。依於梵本及法華論。
<lb ed="X" n="0030b17"/><lb ed="R053" n="0060a08"/>又卽秦地新翻法華。並安屬累品。在於經末。今明羅
<lb ed="X" n="0030b18"/><lb ed="R053" n="0060a09"/>什善解秦言。妙得經旨。安在神力品後。必有深致。餘
<lb ed="X" n="0030b19"/><lb ed="R053" n="0060a10"/>如疏引。議曰。此判難詳。所以然者。梵本次第。爲依佛
<lb ed="X" n="0030b20"/><lb ed="R053" n="0060a11"/>說。爲結集排。若佛說者。什違佛言。云何得言妙得經
<lb ed="X" n="0030b21"/><lb ed="R053" n="0060a12"/>旨。若言非佛阿難集經。云何經首言如是耶。與佛本
<lb ed="X" n="0030b22"/><lb ed="R053" n="0060a13"/>經。不相似故。設縱慶喜而排次者。慶喜佛許。什公豈
<lb ed="X" n="0030b23"/><lb ed="R053" n="0060a14"/>卽智逾阿難。作斯通會。理成焉有。後人紛糺。蓋因此
<lb ed="X" n="0030b24"/><lb ed="R053" n="0060a15"/>也。幸熟詳之。問古德所會。過<anchor xml:id="nkr_note_add_0030b2401" n="0030b2401"/><anchor xml:id="beg0030b2401" n="0030b2401"/>已<anchor xml:id="end0030b2401"/>可知。實義云何。什公
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0030c" n="0030c"/>
<lb ed="X" n="0030c01"/><lb ed="R053" n="0060a16"/>經本。屬累非後。答今以愚度。什所譯本。本先不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030005" n="0030005"/>次。依
<lb ed="X" n="0030c02"/><lb ed="R053" n="0060a17"/>本譯之。故致差舛。誠非故意。竊觀梵本。葉葉皆別。加
<lb ed="X" n="0030c03"/><lb ed="R053" n="0060a18"/>復輕脆。然以縷貫。縷斷葉脫。因而集雜。緣斯不次。未
<lb ed="X" n="0030c04"/><lb ed="R053" n="0060b01"/>必故情。</p>
<lb ed="X" n="0030c05"/><lb ed="R053" n="0060b02"/><p xml:id="pX34p0030c0501">疏文殊海會至華現者。此引文誤。誤引妙音來此之
<lb ed="X" n="0030c06"/><lb ed="R053" n="0060b03"/>文。文殊文云。爾時<name role="" type="person">文殊師利</name>。至詣<name role="" type="person">靈鷲山</name>。意取詣山。
<lb ed="X" n="0030c07"/><lb ed="R053" n="0060b04"/>以爲證也。設取妙音。何非爲證。答他說妙音來此之
<lb ed="X" n="0030c08"/><lb ed="R053" n="0060b05"/>時。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0030c0801" n="0030c0801"/><anchor xml:id="beg0030c0801" n="0030c0801"/>已<anchor xml:id="end0030c0801"/>成穢土。合有山。何得爲證。故不取也。</p>
<lb ed="X" n="0030c09"/><lb ed="R053" n="0060b06"/><p xml:id="pX34p0030c0901">疏上見下故等者。問下根不知上根之事。變土旣佛。
<lb ed="X" n="0030c10"/><lb ed="R053" n="0060b07"/>妙音何見。豈可佛下妙音爲上。答穢土爲下。本爲二
<lb ed="X" n="0030c11"/><lb ed="R053" n="0060b08"/>乘。及凡夫等。隱劣爲淨。所以妙音得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030006" n="0030006"/>兼見本。若爾何
<lb ed="X" n="0030c12"/><lb ed="R053" n="0060b09"/>故言爲分身變爲淨土。答爲警二乘。令其忻慕。若不
<lb ed="X" n="0030c13"/><lb ed="R053" n="0060b10"/>爾者。佛恒居淨。何須變乎。</p>
<lb ed="X" n="0030c14"/><lb ed="R053" n="0060b11"/><p xml:id="pX34p0030c1401">疏經家結集爲偈者。此兩句經。合是長行。是結集家。
<lb ed="X" n="0030c15"/><lb ed="R053" n="0060b12"/>見斯文少。復前及後。皆是於偈。故束爲偈。若不爾者。
<lb ed="X" n="0030c16"/><lb ed="R053" n="0060b13"/>云何而言偈答無盡。此卽偈故。或寫經者。勒而爲偈。
<lb ed="X" n="0030c17"/><lb ed="R053" n="0060b14"/>名爲經家。</p>
<lb ed="X" n="0030c18"/><lb ed="R053" n="0060b15"/><p xml:id="pX34p0030c1801">疏設無亦何違理者。問梵文元有。今無違本。云何乃
<lb ed="X" n="0030c19"/><lb ed="R053" n="0060b16"/>言不違理耶。答只是本脫。違何道理。有本言損。有解
<lb ed="X" n="0030c20"/><lb ed="R053" n="0060b17"/>云。如良醫等。雖有於損。亦不乖於利益之宗。設有處
<lb ed="X" n="0030c21"/><lb ed="R053" n="0060b18"/>言菩薩不害於人。亦何違理。何不違理。據彼畢竟。名
<lb ed="X" n="0030c22"/><lb ed="R053" n="0061a01"/>爲不害。非全不損。損有益故。</p>
<lb ed="X" n="0030c23"/><lb ed="R053" n="0061a02"/><p xml:id="pX34p0030c2301">疏隨時至故知差舛者。此意說云。元本問者。是莊嚴
<lb ed="X" n="0030c24"/><lb ed="R053" n="0061a03"/>幢。偈中何故答無盡意。又<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030007" n="0030007"/>無祇問無盡意。長行乃言
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0031a" n="0031a"/>
<lb ed="X" n="0031a01"/><lb ed="R053" n="0061a04"/>無盡遍觀。觀音願海。吿幢菩薩。乃至說偈。卽是佛吿
<lb ed="X" n="0031a02"/><lb ed="R053" n="0061a05"/>無盡意也。豈不問答。人有差舛。</p>
<lb ed="X" n="0031a03"/><lb ed="R053" n="0061a06"/><p xml:id="pX34p0031a0301">疏四從三逆者。若從第四隨時所添。違前二經一論
<lb ed="X" n="0031a04"/><lb ed="R053" n="0061a07"/>三本。</p>
<lb ed="X" n="0031a05"/><lb ed="R053" n="0061a08"/><p xml:id="pX34p0031a0501">疏第六釋經本文者。科此經者。今古寔繁。略叙一二
<lb ed="X" n="0031a06"/><lb ed="R053" n="0061a09"/>異增異智。有廬山龍法師。開爲二段。從初竟安樂行
<lb ed="X" n="0031a07"/><lb ed="R053" n="0061a10"/>十四品。是開三顯一。從<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031001" n="0031001"/>踊出品十四品。是開近顯遠。
<lb ed="X" n="0031a08"/><lb ed="R053" n="0061a11"/>於兩中。各有序正流通三分。合成六也。又光宅雲。法
<lb ed="X" n="0031a09"/><lb ed="R053" n="0061a12"/>師爲三分。同吉藏法師。又印法師爲四。一初品名序
<lb ed="X" n="0031a10"/><lb ed="R053" n="0061a13"/>說。二從方便品竟安樂品十三品。開三顯一。三從踊
<lb ed="X" n="0031a11"/><lb ed="R053" n="0061a14"/>出品分別功德品彌勒說偈<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a1101" n="0031a1101"/><anchor xml:id="beg0031a1101" n="0031a1101"/>已<anchor xml:id="end0031a1101"/>前。開近顯遠。四從分
<lb ed="X" n="0031a12"/><lb ed="R053" n="0061a15"/>別功德品彌勒偈後<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a1201" n="0031a1201"/><anchor xml:id="beg0031a1201" n="0031a1201"/>已<anchor xml:id="end0031a1201"/>去竟經。流通分。又河西道朗
<lb ed="X" n="0031a13"/><lb ed="R053" n="0061a16"/>法師。開爲五門。一從如是我聞。竟序品。致法華必轉
<lb ed="X" n="0031a14"/><lb ed="R053" n="0061a17"/>之相。二從方便品至法師品。明法華體無二之法。三
<lb ed="X" n="0031a15"/><lb ed="R053" n="0061a18"/>從寶塔品。竟壽量品。明法華常住法身之果。四從分
<lb ed="X" n="0031a16"/><lb ed="R053" n="0061b01"/>別功德品<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a1601" n="0031a1601"/><anchor xml:id="beg0031a1601" n="0031a1601"/>已<anchor xml:id="end0031a1601"/>下。至屬累品。明修行法華所生功德。五
<lb ed="X" n="0031a17"/><lb ed="R053" n="0061b02"/>從藥王本事品。明流通法華也。又道融法師。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031002" n="0031002"/>類爲九
<lb ed="X" n="0031a18"/><lb ed="R053" n="0061b03"/>轍。第一昏聖相扣轍。卽序品是。第二識敎皈眞轍。方
<lb ed="X" n="0031a19"/><lb ed="R053" n="0061b04"/>便品是。第三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031003" n="0031003"/>興類潛彰轍。譬喩品是。第四述昔窮迷
<lb ed="X" n="0031a20"/><lb ed="R053" n="0061b05"/>轍。信解品是。第五稱因進悟轍。化城喩品是。第六讚
<lb ed="X" n="0031a21"/><lb ed="R053" n="0061b06"/>揚理行轍。法師品是。第七本迹無生轍。見寶塔梵是。
<lb ed="X" n="0031a22"/><lb ed="R053" n="0061b07"/>第八擧因徵果轍。踊出品是。第九宣揚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031004" n="0031004"/>違濟轍。從隨
<lb ed="X" n="0031a23"/><lb ed="R053" n="0061b08"/>喜功德品訖經是。議曰。考尋古釋。皆存一理。然依理
<lb ed="X" n="0031a24"/><lb ed="R053" n="0061b09"/>敎。但取三分。夫將說法。必有由序。驚駭物情。令生信
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0031b" n="0031b"/>
<lb ed="X" n="0031b01"/><lb ed="R053" n="0061b10"/>意。乃爲正說之由漸故。故有序分。物起淨心。澄情渴
<lb ed="X" n="0031b02"/><lb ed="R053" n="0061b11"/>仰。佛隨器說。故有正宗。有情無盡。佛悲莫窮。冀傳不
<lb ed="X" n="0031b03"/><lb ed="R053" n="0061b12"/>息。有流通也。斯乃理矣。按佛地論。釋佛地經。開有三
<lb ed="X" n="0031b04"/><lb ed="R053" n="0061b13"/>分。雖釋一經。可爲通軌。餘經亦有三分勢故。又道安
<lb ed="X" n="0031b05"/><lb ed="R053" n="0061b14"/>法師。判大小乘經。皆有三分。故取三分也。雖取三分。
<lb ed="X" n="0031b06"/><lb ed="R053" n="0061b15"/>取三分之中。而有多類。至於優劣。如疏所斷。又有古
<lb ed="X" n="0031b07"/><lb ed="R053" n="0061b16"/>德。汎言序者。總有二種。一經前序。二經後序。經前序
<lb ed="X" n="0031b08"/><lb ed="R053" n="0061b17"/>者。卽序品。是正宗前。經後序者。如是我聞等。是佛說
<lb ed="X" n="0031b09"/><lb ed="R053" n="0061b18"/>經後。方敎置故。</p>
<lb ed="X" n="0031b10"/><lb ed="R053" n="0062a01"/><p xml:id="pX34p0031b1001">疏遵古法師判二分者。問此釋如何。答理亦難究。若
<lb ed="X" n="0031b11"/><lb ed="R053" n="0062a02"/>言得益卽是正宗。序品亦宗。擧動施爲。皆悉佛事。佛
<lb ed="X" n="0031b12"/><lb ed="R053" n="0062a03"/>事遠近。皆有益故。若言授記得證發心等。方名益者。
<lb ed="X" n="0031b13"/><lb ed="R053" n="0062a04"/>應方便品不名正宗。無上益故。若云鶖子悟解一乘。
<lb ed="X" n="0031b14"/><lb ed="R053" n="0062a05"/>何得非益者。彌勒發問。文殊爲答。衆疑亦遣。何不名
<lb ed="X" n="0031b15"/><lb ed="R053" n="0062a06"/>益。若言文殊雖答。未見佛說。疑心猶在。不得稱益。亦
<lb ed="X" n="0031b16"/><lb ed="R053" n="0062a07"/>應鶖子在方便品。尙未得記。不名正宗。又佛地論判
<lb ed="X" n="0031b17"/><lb ed="R053" n="0062a08"/>經三分。亦違彼也。熟思。</p>
<lb ed="X" n="0031b18"/><lb ed="R053" n="0062a09"/><p xml:id="pX34p0031b1801">疏智積還等者。議曰。引此證彼八品爲正宗。恐成返
<lb ed="X" n="0031b19"/><lb ed="R053" n="0062a10"/>唾。所以然者多寶本意。來聽法華。及至出時。說經<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b1901" n="0031b1901"/><anchor xml:id="beg0031b1901" n="0031b1901"/>已<anchor xml:id="end0031b1901"/>
<lb ed="X" n="0031b20"/><lb ed="R053" n="0062a11"/>訖。出何所益。若言本來祗爲勸證。不言聽法者。若爾
<lb ed="X" n="0031b21"/><lb ed="R053" n="0062a12"/>請歸。亦爲不可。勸證之事。而未畢故。又違經文。經自
<lb ed="X" n="0031b22"/><lb ed="R053" n="0062a13"/>說云。爲聽法故。塔踊其前。准此經文。證十九品爲正
<lb ed="X" n="0031b23"/><lb ed="R053" n="0062a14"/>宗也。若爾智積何事請歸。聽未訖故。斯亦無失。智積
<lb ed="X" n="0031b24"/><lb ed="R053" n="0062a15"/>下根。不測上聖。隨自心請。亦何違理。更熟思之。問塔
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0031c" n="0031c"/>
<lb ed="X" n="0031c01"/><lb ed="R053" n="0062a16"/>品旣云。爲聽法故。而踊現前。卽前八品。定不得名以
<lb ed="X" n="0031c02"/><lb ed="R053" n="0062a17"/>爲正宗。云何疏斷初解爲勝。答夫言經者。序正流通。
<lb ed="X" n="0031c03"/><lb ed="R053" n="0062a18"/>並總名經。雖復不聞序正兩分。聽於流通。名爲聽經。
<lb ed="X" n="0031c04"/><lb ed="R053" n="0062b01"/>亦復何失。由斯之理。疏斷初解。以爲正也。然但不得
<lb ed="X" n="0031c05"/><lb ed="R053" n="0062b02"/>引請還事。證八爲正。過如前辨。</p>
<lb ed="X" n="0031c06"/><lb ed="R053" n="0062b03"/><p xml:id="pX34p0031c0601">疏證之果因者。之者助詞。意明令彼證得於果。而及
<lb ed="X" n="0031c07"/><lb ed="R053" n="0062b04"/>得因。</p>
<lb ed="X" n="0031c08"/><lb ed="R053" n="0062b05"/><p xml:id="pX34p0031c0801">疏序成就者。問皆是序。何故第一獨得序名。答雖標
<lb ed="X" n="0031c09"/><lb ed="R053" n="0062b06"/>總稱。卽是別名。如十一色。此經七喩。眼境名色。初彰
<lb ed="X" n="0031c10"/><lb ed="R053" n="0062b07"/>喩名。此亦同彼。</p>
<lb ed="X" n="0031c11"/><lb ed="R053" n="0062b08"/><p xml:id="pX34p0031c1101">疏二衆成就者。餘經未必具有四種。故標勝言。</p>
<lb ed="X" n="0031c12"/><lb ed="R053" n="0062b09"/><p xml:id="pX34p0031c1201">疏第四隨順威儀成就者。問與衆成中。威儀何別。答
<lb ed="X" n="0031c13"/><lb ed="R053" n="0062b10"/>聽說二別。</p>
<lb ed="X" n="0031c14"/><lb ed="R053" n="0062b11"/><p xml:id="pX34p0031c1401">疏見能照等者。光爲能照。萬八千量。是所照境。六趣
<lb ed="X" n="0031c15"/><lb ed="R053" n="0062b12"/>三寶涅拌等事。名爲所照。</p>
<lb ed="X" n="0031c16"/><lb ed="R053" n="0062b13"/><p xml:id="pX34p0031c1601">疏如大術等經者。問按大術經。佛報母恩。天上所說。
<lb ed="X" n="0031c17"/><lb ed="R053" n="0062b14"/>如是等言。佛臨寂滅。方乃敎置。時旣懸隔。何以會通。
<lb ed="X" n="0031c18"/><lb ed="R053" n="0062b15"/>答始終爲論。始從天上。爰至金棺。重起而說。總爲一
<lb ed="X" n="0031c19"/><lb ed="R053" n="0062b16"/>經。卽如華嚴大般若等。此類非一。</p>
<lb ed="X" n="0031c20"/><lb ed="R053" n="0062b17"/><p xml:id="pX34p0031c2001">疏立之所以者。又按智度百論等中。外道經初。先標
<lb ed="X" n="0031c21"/><lb ed="R053" n="0062b18"/>兩字。所謂阿憂。阿之言無。憂之言吉。無所不吉。故名
<lb ed="X" n="0031c22"/><lb ed="R053" n="0063a01"/>無吉。有傳釋云。阿字同前。憂者有也。一切諸法。不過
<lb ed="X" n="0031c23"/><lb ed="R053" n="0063a02"/>有無。故以標攝。今顯異彼。置如是等。問經由佛說。爲
<lb ed="X" n="0031c24"/><lb ed="R053" n="0063a03"/>簡外道。置如是等。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031005" n="0031005"/>戒亦佛言。何不置簡。答古有解云
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0032a" n="0032a"/>
<lb ed="X" n="0032a01"/><lb ed="R053" n="0063a04"/>戒等之法。爲內信說。不假須安。經通爲俗。故置如是。
<lb ed="X" n="0032a02"/><lb ed="R053" n="0063a05"/>議曰。此釋不然。如遺敎經等。旣通於俗。何無如是。此
<lb ed="X" n="0032a03"/><lb ed="R053" n="0063a06"/>類非一。實義合有。略故無也。准諸廣律。有如是等。</p>
<lb ed="X" n="0032a04"/><lb ed="R053" n="0063a07"/><p xml:id="pX34p0032a0401">疏三妙觀者。厭離有爲。求於菩提。深念有情。三心是
<lb ed="X" n="0032a05"/><lb ed="R053" n="0063a08"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0032a06"/><lb ed="R053" n="0063a09"/><p xml:id="pX34p0032a0601">疏淸淨增上力等者。按無性攝論第七云。淸淨者。卽
<lb ed="X" n="0032a07"/><lb ed="R053" n="0063a10"/>善根力。增上者。大願力。第二句全。卽堅固力。雖遇惡
<lb ed="X" n="0032a08"/><lb ed="R053" n="0063a11"/>友。方便破壞。終不棄捨大菩提心。所脩善法。念念增
<lb ed="X" n="0032a09"/><lb ed="R053" n="0063a12"/>進。不生喜足者。卽心進力。齊是名爲最初修行。三無
<lb ed="X" n="0032a10"/><lb ed="R053" n="0063a13"/>數劫者。釋後二句。議曰。有人判爲總有四力。今觀頌
<lb ed="X" n="0032a11"/><lb ed="R053" n="0063a14"/>意。但只有三。第四力者。准於釋文。似結於前。非是別
<lb ed="X" n="0032a12"/><lb ed="R053" n="0063a15"/>明心進之力。然設進取者。理亦無失。然疏主意。取三
<lb ed="X" n="0032a13"/><lb ed="R053" n="0063a16"/>力也。何以爲證。答卽次云善根爲體等。如次三力。如
<lb ed="X" n="0032a14"/><lb ed="R053" n="0063a17"/>文可悉。</p>
<lb ed="X" n="0032a15"/><lb ed="R053" n="0063a18"/><p xml:id="pX34p0032a1501">疏證四不壞信者。問爲一切聖道。爲唯見耶。答通一
<lb ed="X" n="0032a16"/><lb ed="R053" n="0063b01"/>切道。四果皆得。問四種何別。答如瑜伽論九十八云
<lb ed="X" n="0032a17"/><lb ed="R053" n="0063b02"/>又四證淨。預流果中。唯說爲淨。於餘學果。說圓滿淨。
<lb ed="X" n="0032a18"/><lb ed="R053" n="0063b03"/>於最上果。說爲第一圓滿淸淨。問云何不有壞。答能
<lb ed="X" n="0032a19"/><lb ed="R053" n="0063b04"/>信之心。堅固無動。卽前論云。深固根本。於餘生中。亦
<lb ed="X" n="0032a20"/><lb ed="R053" n="0063b05"/>不可引。無虗誑故。設在餘生。於佛善說法毗奈耶。畢
<lb ed="X" n="0032a21"/><lb ed="R053" n="0063b06"/>竟無轉。故名證淨。廣如彼說。</p>
<lb ed="X" n="0032a22"/><lb ed="R053" n="0063b07"/><p xml:id="pX34p0032a2201">疏信爲手等者。捨能捐惡。牙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032001" n="0032001"/>唾諸物。頭連身首。而命
<lb ed="X" n="0032a23"/><lb ed="R053" n="0063b08"/>不斷。念能憶持。善心不絕。頭爲身導。慧能簡擇。爲善
<lb ed="X" n="0032a24"/><lb ed="R053" n="0063b09"/>法導。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032002" n="0032002"/>有能擔集。二利能積一切<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032003" n="0032003"/>功德。由斯義同。故取
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0032b" n="0032b"/>
<lb ed="X" n="0032b01"/><lb ed="R053" n="0063b10"/>爲喩。</p>
<lb ed="X" n="0032b02"/><lb ed="R053" n="0063b11"/><p xml:id="pX34p0032b0201">疏七聖財等者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032004" n="0032004"/>無胎初始義。因斯傳釋。世財有四。一
<lb ed="X" n="0032b03"/><lb ed="R053" n="0063b12"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0032005" n="0032005"/>過意財。謂珍寶等。令心悅故。二增長財。謂按摩等。長
<lb ed="X" n="0032b04"/><lb ed="R053" n="0063b13"/>養四大故。三吉祥財。五月五日等。續命衣等。四住持
<lb ed="X" n="0032b05"/><lb ed="R053" n="0063b14"/>財。宅舍等。是所住持故。</p>
<lb ed="X" n="0032b06"/><lb ed="R053" n="0063b15"/><p xml:id="pX34p0032b0601">疏衆善因之俶落者。亦初始義。</p>
<lb ed="X" n="0032b07"/><lb ed="R053" n="0063b16"/><p xml:id="pX34p0032b0701">疏拔衆生出生死泥者。異熟果如土。煩惱若水。業類
<lb ed="X" n="0032b08"/><lb ed="R053" n="0063b17"/>如泥人。</p>
<lb ed="X" n="0032b09"/><lb ed="R053" n="0063b18"/><p xml:id="pX34p0032b0901">疏大車無輗等者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0032b0901" n="0032b0901"/><anchor xml:id="beg0032b0901" n="0032b0901"/>劉<anchor xml:id="end0032b0901"/>炫論語疏云。案考工記車之軄
<lb ed="X" n="0032b10"/><lb ed="R053" n="0064a01"/>有拍車大車羊車。無小車。小車非周禮之車。名大車
<lb ed="X" n="0032b11"/><lb ed="R053" n="0064a02"/>亦非周禮大車。直二車相對。名大小耳。禮言。拍車者。
<lb ed="X" n="0032b12"/><lb ed="R053" n="0064a03"/>拍者長也。古書伯仲之字。皆作拍。此車大於羊車。故
<lb ed="X" n="0032b13"/><lb ed="R053" n="0064a04"/>以拍爲名。羊者善也。說文說善美之字。皆從羊故。鄭
<lb ed="X" n="0032b14"/><lb ed="R053" n="0064a05"/>玄云。羊車拍車山車大車。平地<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032006" n="0032006"/>載任之車。羊車所用
<lb ed="X" n="0032b15"/><lb ed="R053" n="0064a06"/>未詳。輗穿轅端著之。乃無文也。蓋舊相傳爲然。以輗
<lb ed="X" n="0032b16"/><lb ed="R053" n="0064a07"/><g ref="#CB18071">󴚗</g>相類之物。皆是施軛之處。以拍車大而難制。其輗
<lb ed="X" n="0032b17"/><lb ed="R053" n="0064a08"/>應穿轅之端。更著木於上而爲之。羊車小而易制。其
<lb ed="X" n="0032b18"/><lb ed="R053" n="0064a09"/><g ref="#CB16987">䡉</g>直因轅之端。而節之也。</p>
<lb ed="X" n="0032b19"/><lb ed="R053" n="0064a10"/><p xml:id="pX34p0032b1901">疏左傳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032007" n="0032007"/>苟者明信等。按傳云。鄭武公莊公。爲平王卿
<lb ed="X" n="0032b20"/><lb ed="R053" n="0064a11"/>士。注云。卿士。王卿之執政者。言父子秉周之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032008" n="0032008"/>正。傳王
<lb ed="X" n="0032b21"/><lb ed="R053" n="0064a12"/>貳於虢。注云。虢西虢公也。亦仕王朝。王欲分政於虢。
<lb ed="X" n="0032b22"/><lb ed="R053" n="0064a13"/>不復專任鄭伯。傳鄭伯怨王。王曰。無之。故周鄭交質。
<lb ed="X" n="0032b23"/><lb ed="R053" n="0064a14"/>王子狐爲質於鄭。公子忽爲質於周。注云。王子狐。平
<lb ed="X" n="0032b24"/><lb ed="R053" n="0064a15"/>王王子也。傳王崩。周人將卑虢公政。注云。周人遂成
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0032c" n="0032c"/>
<lb ed="X" n="0032c01"/><lb ed="R053" n="0064a16"/>平王本意。傳四月。鄭祭足帥師取溫之麥秋。又取成
<lb ed="X" n="0032c02"/><lb ed="R053" n="0064a17"/>周之禾。注云。四月。今二月也。秋。今之夏。麥禾皆未熟。
<lb ed="X" n="0032c03"/><lb ed="R053" n="0064a18"/>言取者。蓋芟踐之也。溫。今河內溫縣。成周洛陽縣也。
<lb ed="X" n="0032c04"/><lb ed="R053" n="0064b01"/>傳周鄭交怨。注云。兩相疾怨。傳君子曰。信不由中。質
<lb ed="X" n="0032c05"/><lb ed="R053" n="0064b02"/>無益也。明恕而行之。要之以禮。雖無有質。誰能間之。
<lb ed="X" n="0032c06"/><lb ed="R053" n="0064b03"/>苟有明信。<g ref="#CB00589">㵎</g>谿沼時之毛。注云。谿亦<g ref="#CB00589">㵎</g>也。沼池也。時
<lb ed="X" n="0032c07"/><lb ed="R053" n="0064b04"/>小渚也。傳蘋蘩薀藻之菜。注云。蘋大萍。蘩皤蒿。薀藻
<lb ed="X" n="0032c08"/><lb ed="R053" n="0064b05"/>聚藻。傳筐筥鑄釜之器。注方曰筐。圓曰筥。無足曰釜。
<lb ed="X" n="0032c09"/><lb ed="R053" n="0064b06"/>有足曰鑄。傳潢汗行潦之水。注潢汚停水。行潦流水。
<lb ed="X" n="0032c10"/><lb ed="R053" n="0064b07"/>傳可薦於鬼神。可著於王公。注著進也。傳而況君子。
<lb ed="X" n="0032c11"/><lb ed="R053" n="0064b08"/>結二國之信。行之以禮。又焉用質。注通言。盟約彼此
<lb ed="X" n="0032c12"/><lb ed="R053" n="0064b09"/>之情。故云二國。</p>
<lb ed="X" n="0032c13"/><lb ed="R053" n="0064b10"/><p xml:id="pX34p0032c1301">疏衆生三疑者。准此合在立所以中。疏主隨古。安釋
<lb ed="X" n="0032c14"/><lb ed="R053" n="0064b11"/>名內。</p>
<lb ed="X" n="0032c15"/><lb ed="R053" n="0064b12"/><p xml:id="pX34p0032c1501">疏感應之端者。端者首也。序也。有本言瑞。誤也。亦同
<lb ed="X" n="0032c16"/><lb ed="R053" n="0064b13"/>二十唯識所說。展轉增上力。二識成決定義。或<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032009" n="0032009"/>瑞字
<lb ed="X" n="0032c17"/><lb ed="R053" n="0064b14"/>也。瑞者信也。明如是者。而是其信。故左傳云。所臨唯
<lb ed="X" n="0032c18"/><lb ed="R053" n="0064b15"/>信。信者。言之瑞也。善之主也。是故臨之。杜預云。瑞符
<lb ed="X" n="0032c19"/><lb ed="R053" n="0064b16"/>也。神臨之也。</p>
<lb ed="X" n="0032c20"/><lb ed="R053" n="0064b17"/><p xml:id="pX34p0032c2001">疏與我聞作呼轍耳者。此中意云。若不先指所聞之
<lb ed="X" n="0032c21"/><lb ed="R053" n="0064b18"/>經。卽言我聞。我聞於何爲。欲彰其自聞。所以先標如
<lb ed="X" n="0032c22"/><lb ed="R053" n="0065a01"/>是。<name role="" type="person">光宅寺</name>名。在潤州江寧。梁武之世。雲法師也。不欲
<lb ed="X" n="0032c23"/><lb ed="R053" n="0065a02"/>斥其名。故以寺標人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032010" n="0032010"/>焉。</p>
<lb ed="X" n="0032c24"/><lb ed="R053" n="0065a03"/><p xml:id="pX34p0032c2401">疏合十五釋。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032011" n="0032011"/>法公五傍。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032012" n="0032012"/>總合爲一。數雖有五。並明謗
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0033a" n="0033a"/>
<lb ed="X" n="0033a01"/><lb ed="R053" n="0065a04"/>故。有云。五傍分五。三疑三寶。各合爲一。名爲十五。議
<lb ed="X" n="0033a02"/><lb ed="R053" n="0065a05"/>曰。不及於前。二三一一。釋如是周。五傍一一。釋便不
<lb ed="X" n="0033a03"/><lb ed="R053" n="0065a06"/>備。且如第一離增益謗。然不能遮損減等故。故五合
<lb ed="X" n="0033a04"/><lb ed="R053" n="0065a07"/>一。二三別開。</p>
<lb ed="X" n="0033a05"/><lb ed="R053" n="0065a08"/><p xml:id="pX34p0033a0501">疏不同前二者。非外道故。不同於初。非極成故。不同
<lb ed="X" n="0033a06"/><lb ed="R053" n="0065a09"/>第二。由無我執。有自在德。名爲大我。卽阿難也。如世
<lb ed="X" n="0033a07"/><lb ed="R053" n="0065a10"/>說言。不自伐功。其功更大。由悟無我。自在逾增。故名
<lb ed="X" n="0033a08"/><lb ed="R053" n="0065a11"/>大我。</p>
<lb ed="X" n="0033a09"/><lb ed="R053" n="0065a12"/><p xml:id="pX34p0033a0901">疏有三阿難等者。亦如帝釋千名。非卽自多。舊人解
<lb ed="X" n="0033a10"/><lb ed="R053" n="0065a13"/>云。有三阿難。<name role="" type="person">文殊師利</name>將大乘阿難。於<name role="" type="person">鐵圍山</name>間。結
<lb ed="X" n="0033a11"/><lb ed="R053" n="0065a14"/>集大乘三藏。餘二阿難集二三藏。疏不取此。</p>
<lb ed="X" n="0033a12"/><lb ed="R053" n="0065a15"/><p xml:id="pX34p0033a1201">疏多聞聞持等者。按佛地論釋云。無量經典。初中後
<lb ed="X" n="0033a13"/><lb ed="R053" n="0065a16"/>分。皆能聽受。故名多聞。隨所聞義。皆能憶持。令不忘
<lb ed="X" n="0033a14"/><lb ed="R053" n="0065a17"/>失。故名聞持數習文義。令其堅住。是故說名其聞積
<lb ed="X" n="0033a15"/><lb ed="R053" n="0065a18"/>集。議曰。如次聞思脩三慧也。</p>
<lb ed="X" n="0033a16"/><lb ed="R053" n="0065b01"/><p xml:id="pX34p0033a1601">疏然根五義等者。一所依勝。二能生勝。三相續勝。四
<lb ed="X" n="0033a17"/><lb ed="R053" n="0065b02"/>自在勝。五莊嚴勝也。又按對法論云。又由六相。耳於
<lb ed="X" n="0033a18"/><lb ed="R053" n="0065b03"/>聞聲中最勝。非識等。何等爲六。一由生因。耳能生彼
<lb ed="X" n="0033a19"/><lb ed="R053" n="0065b04"/>故。二由依處。聞依耳故。三由無動轉。耳常一類故。四
<lb ed="X" n="0033a20"/><lb ed="R053" n="0065b05"/>由自在轉。不待緣合。念念生故。五由端嚴轉。由此莊
<lb ed="X" n="0033a21"/><lb ed="R053" n="0065b06"/>嚴所依身故。六由聖敎。如經中說耳能聞聲故。如是
<lb ed="X" n="0033a22"/><lb ed="R053" n="0065b07"/>所說六種相貌。於識等中。皆不可得。</p>
<lb ed="X" n="0033a23"/><lb ed="R053" n="0065b08"/><p xml:id="pX34p0033a2301">疏以二爲門等者。耳意二種。而爲門也。問耳不得名。
<lb ed="X" n="0033a24"/><lb ed="R053" n="0065b09"/>理乃無失。云何意識。不言取聲。但說耳耶。答耳不得
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0033b" n="0033b"/>
<lb ed="X" n="0033b01"/><lb ed="R053" n="0065b10"/>名。云但聞聲。不遮意也。若爾何故瑜伽論說。聞謂比
<lb ed="X" n="0033b02"/><lb ed="R053" n="0065b11"/>量。豈意聞聲。唯比量耶。答瑜伽據意聞名而說。實亦
<lb ed="X" n="0033b03"/><lb ed="R053" n="0065b12"/>得聲。故亦無爽。</p>
<lb ed="X" n="0033b04"/><lb ed="R053" n="0065b13"/><p xml:id="pX34p0033b0401">疏諸餘佛土至爲佛事等者。問按上生經。彌勒入首
<lb ed="X" n="0033b05"/><lb ed="R053" n="0065b14"/>楞嚴三昧。放於光明。光明之中。有般若等現。亦如招
<lb ed="X" n="0033b06"/><lb ed="R053" n="0065b15"/>手。前人解意。豈非依色。有名等耶。答依多分說。色等
<lb ed="X" n="0033b07"/><lb ed="R053" n="0065b16"/>有名。少不足說。更思。</p>
<lb ed="X" n="0033b08"/><lb ed="R053" n="0065b17"/><p xml:id="pX34p0033b0801">疏隨墮八時等者。晝夜八時。或八囀聲時。直非直等。
<lb ed="X" n="0033b09"/><lb ed="R053" n="0065b18"/>略有三釋。一約敎相明。長行名直。頌名非直。二依十
<lb ed="X" n="0033b10"/><lb ed="R053" n="0066a01"/>二分敎而說契經名直。以初略說。未巨細故。餘之十
<lb ed="X" n="0033b11"/><lb ed="R053" n="0066a02"/>一。<g ref="#CB09112">𬾨</g>明周至。委曲而談。名爲非直。三從所詮。名詮自
<lb ed="X" n="0033b12"/><lb ed="R053" n="0066a03"/>性。稱爲直說。句詮差別。言非直說。議曰。第二釋中。若
<lb ed="X" n="0033b13"/><lb ed="R053" n="0066a04"/>約委具非委具辨。違瑜伽論。論云。不了義經者。謂契
<lb ed="X" n="0033b14"/><lb ed="R053" n="0066a05"/>經應頌記別。世尊略說。其義未了。應當更釋。准此三
<lb ed="X" n="0033b15"/><lb ed="R053" n="0066a06"/>分皆非委<g ref="#CB09112">𬾨</g>。云何言一名爲直說。若云不約具與非
<lb ed="X" n="0033b16"/><lb ed="R053" n="0066a07"/>具。名直非直者。更據何理。作斯判耶。故難詳也。又契
<lb ed="X" n="0033b17"/><lb ed="R053" n="0066a08"/>經中有通別二。而不分別。雷同而言。亦成疎略。實義
<lb ed="X" n="0033b18"/><lb ed="R053" n="0066a09"/>應言別相契經應頌記別。名爲直說。未委具故。餘名
<lb ed="X" n="0033b19"/><lb ed="R053" n="0066a10"/>非直。義周至故。</p>
<lb ed="X" n="0033b20"/><lb ed="R053" n="0066a11"/><p xml:id="pX34p0033b2001">疏<anchor xml:id="nkr_note_add_0033b2001" n="0033b2001"/><anchor xml:id="beg0033b2001" n="0033b2001"/>已<anchor xml:id="end0033b2001"/>能善入等者。無性釋云。或依德迹。或共了知。謂
<lb ed="X" n="0033b21"/><lb ed="R053" n="0066a12"/>彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0033b2101" n="0033b2101"/><anchor xml:id="beg0033b2101" n="0033b2101"/>已<anchor xml:id="end0033b2101"/>能善入大乘。或卽於此<anchor xml:id="nkr_note_add_0033b2102" n="0033b2102"/><anchor xml:id="beg0033b2102" n="0033b2102"/>已<anchor xml:id="end0033b2102"/>極善入。故名<anchor xml:id="nkr_note_add_0033b2103" n="0033b2103"/><anchor xml:id="beg0033b2103" n="0033b2103"/>已<anchor xml:id="end0033b2103"/>能善
<lb ed="X" n="0033b22"/><lb ed="R053" n="0066a13"/>入大乘。此顯<anchor xml:id="nkr_note_add_0033b2201" n="0033b2201"/><anchor xml:id="beg0033b2201" n="0033b2201"/>已<anchor xml:id="end0033b2201"/>得諸陀羅尼辨財功德。於大乘義。能
<lb ed="X" n="0033b23"/><lb ed="R053" n="0066a14"/>持能闡者。解云。謂彼菩薩。內有善入解大乘敎義。道
<lb ed="X" n="0033b24"/><lb ed="R053" n="0066a15"/>德行迹。迹是安足之處。德是施名之所。由內有德。故
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0033c" n="0033c"/>
<lb ed="X" n="0033c01"/><lb ed="R053" n="0066a16"/>名善入。德名外彰。名共了知。謂彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0033c0101" n="0033c0101"/><anchor xml:id="beg0033c0101" n="0033c0101"/>已<anchor xml:id="end0033c0101"/>能等者。釋前德
<lb ed="X" n="0033c02"/><lb ed="R053" n="0066a17"/>迹。或卽於此等者。釋前共了陀羅尼辨財。如次顯上
<lb ed="X" n="0033c03"/><lb ed="R053" n="0066a18"/>德迹共了。總由此德。名爲善入。餘文悉。又體大者。甚
<lb ed="X" n="0033c04"/><lb ed="R053" n="0066b01"/>深高廣。無上故大。</p>
<lb ed="X" n="0033c05"/><lb ed="R053" n="0066b02"/><p xml:id="pX34p0033c0501">疏彼增上生等者。談實菩薩實不說法。聞者爲言。菩
<lb ed="X" n="0033c06"/><lb ed="R053" n="0066b03"/>薩爲說。約此故言增上生也。然有餘釋與此稍別。如
<lb ed="X" n="0033c07"/><lb ed="R053" n="0066b04"/>本疏及法苑決釋。</p>
<lb ed="X" n="0033c08"/><lb ed="R053" n="0066b05"/><p xml:id="pX34p0033c0801">疏譬如天等者。如人於天或鬼神處。求乞論呪。此人
<lb ed="X" n="0033c09"/><lb ed="R053" n="0066b06"/>夢中。雖無耳識。於意識上。論呪顯現。故知夢人意識。
<lb ed="X" n="0033c10"/><lb ed="R053" n="0066b07"/>不能分別鬼神所說論呪。所見論呪。明自心現。</p>
<lb ed="X" n="0033c11"/><lb ed="R053" n="0066b08"/><p xml:id="pX34p0033c1101">疏我從成道等者。按大般若。佛吿善現等言。我曾於
<lb ed="X" n="0033c12"/><lb ed="R053" n="0066b09"/>此不說一字。汝亦不聞。當何所解。何以故。甚深般若。
<lb ed="X" n="0033c13"/><lb ed="R053" n="0066b10"/>言說等皆遠離故。由此於中說者聽者。皆不可得。又
<lb ed="X" n="0033c14"/><lb ed="R053" n="0066b11"/>新華嚴頌云。諸佛無有法。佛於何有說。但隨其自心。
<lb ed="X" n="0033c15"/><lb ed="R053" n="0066b12"/>謂說如是法。</p>
<lb ed="X" n="0033c16"/><lb ed="R053" n="0066b13"/><p xml:id="pX34p0033c1601">疏如母嚙指子生喚解者。按汝南先賢傳云。周惕者。
<lb ed="X" n="0033c17"/><lb ed="R053" n="0066b14"/>安成人。母身有疾。其亦有疾。若在野。母須見。嚙指便
<lb ed="X" n="0033c18"/><lb ed="R053" n="0066b15"/>至。又孝經援神契云。庶人孝則林澤茂浮。野恠草秀。
<lb ed="X" n="0033c19"/><lb ed="R053" n="0066b16"/>水出神魚。注云。庶人謂有德不任。若曾子之孝。千里
<lb ed="X" n="0033c20"/><lb ed="R053" n="0066b17"/>感母。能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033001" n="0033001"/>便其城致浮珍。固其宜也。問若實不說。如何
<lb ed="X" n="0033c21"/><lb ed="R053" n="0066b18"/>說云。我所說法。如手中葉等。答爲增上緣。令他得益
<lb ed="X" n="0033c22"/><lb ed="R053" n="0067a01"/>如手葉等。名爲說也。問無性爲許諸菩薩等有言說
<lb ed="X" n="0033c23"/><lb ed="R053" n="0067a02"/>不。若許有者。不合難言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033002" n="0033002"/>如何菩薩能說有。兩俱不成。
<lb ed="X" n="0033c24"/><lb ed="R053" n="0067a03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0033003" n="0033003"/>答云增上生者。亦自他兩失。若不許說。亦爲不可。非
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0034a" n="0034a"/>
<lb ed="X" n="0034a01"/><lb ed="R053" n="0067a04"/>唯大悲。及離戲論。何不說耶。答菩薩理說。言不說者。
<lb ed="X" n="0034a02"/><lb ed="R053" n="0067a05"/>但爲非是說經之人。由佛加被。令遣作緣。而不言說。
<lb ed="X" n="0034a03"/><lb ed="R053" n="0067a06"/>非是一切<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034001" n="0034001"/>言語皆無。餘有處言。五人說經。皆依此會。
<lb ed="X" n="0034a04"/><lb ed="R053" n="0067a07"/>議曰。今按佛地。佛唯三法。而不說法。論旣明言。理無
<lb ed="X" n="0034a05"/><lb ed="R053" n="0067a08"/>致惑。准無性論。出於敎體。但取問者所變爲體。意存
<lb ed="X" n="0034a06"/><lb ed="R053" n="0067a09"/>唯識。復顯菩薩非說經人。云增上生。令他得解。不言
<lb ed="X" n="0034a07"/><lb ed="R053" n="0067a10"/>菩薩元總無言。故釋善入大乘等云。得陀羅尼辨財
<lb ed="X" n="0034a08"/><lb ed="R053" n="0067a11"/>功德。於大乘義。能持能闡。若總無言。何名能闡。若爾
<lb ed="X" n="0034a09"/><lb ed="R053" n="0067a12"/>擧喩。豈不<g ref="#CB04609">𭿺</g><g ref="#CB05009">𥍿</g>。答喩證菩薩而不說經。不證菩薩總
<lb ed="X" n="0034a10"/><lb ed="R053" n="0067a13"/>無言也。意言。天鬼爲增<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034002" n="0034002"/>長緣。取能求者自心所變論
<lb ed="X" n="0034a11"/><lb ed="R053" n="0067a14"/>呪等法。而爲其體。不取天等論等爲體。不障天等餘
<lb ed="X" n="0034a12"/><lb ed="R053" n="0067a15"/>時之中得說論也。斯亦何過。若爾疏主豈不解彼文。
<lb ed="X" n="0034a13"/><lb ed="R053" n="0067a16"/>答非不悟也。取彼菩薩非是說經之人。故言不說。不
<lb ed="X" n="0034a14"/><lb ed="R053" n="0067a17"/>是總言菩薩無說。又彼文隱。取義而談。云不說法。若
<lb ed="X" n="0034a15"/><lb ed="R053" n="0067a18"/>不爾者。旣有本質。何故唯取能聞所變。不取能說。約
<lb ed="X" n="0034a16"/><lb ed="R053" n="0067b01"/>此之理。故言不說也。更思。</p>
<lb ed="X" n="0034a17"/><lb ed="R053" n="0067b02"/><p xml:id="pX34p0034a1701">疏謂餘相續差別識故者。卽說法者。是聽法餘。相續
<lb ed="X" n="0034a18"/><lb ed="R053" n="0067b03"/>卽身。自心之上。所說之法。種種不同。名爲差別。令餘
<lb ed="X" n="0034a19"/><lb ed="R053" n="0067b04"/>差別。翻准應悉。問云何般若華嚴等經。皆言不說。答
<lb ed="X" n="0034a20"/><lb ed="R053" n="0067b05"/>依法性言。更有多釋。如唯識鈔。</p>
<lb ed="X" n="0034a21"/><lb ed="R053" n="0067b06"/><p xml:id="pX34p0034a2101">疏此中二解至綺互解釋者。不說法家會說法文。說
<lb ed="X" n="0034a22"/><lb ed="R053" n="0067b07"/>法之家。會不說法文。如唯識鈔。</p>
<lb ed="X" n="0034a23"/><lb ed="R053" n="0067b08"/><p xml:id="pX34p0034a2301">疏說敎時分有二義者。問說聽究竟。共相會遇。義旨
<lb ed="X" n="0034a24"/><lb ed="R053" n="0067b09"/>無殊。何故分二。答乍觀似同。理實有異。初約說聽所
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0034b" n="0034b"/>
<lb ed="X" n="0034b01"/><lb ed="R053" n="0067b10"/>爲事畢。雖多刹那。總名一時。後依說聽感應時同。名
<lb ed="X" n="0034b02"/><lb ed="R053" n="0067b11"/>爲一時。問設不就彼說聽究竟。而言一時。復有何過。
<lb ed="X" n="0034b03"/><lb ed="R053" n="0067b12"/>答如初說字。次談於名。後方言句。乃至部等。時皆有
<lb ed="X" n="0034b04"/><lb ed="R053" n="0067b13"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0034003" n="0034003"/>異。云何言一。故知依彼事畢稱一。故佛地論云。說聽
<lb ed="X" n="0034b05"/><lb ed="R053" n="0067b14"/>究竟。總名一時。若不爾者。字名句等。聽說時異。云何
<lb ed="X" n="0034b06"/><lb ed="R053" n="0067b15"/>言一。</p>
<lb ed="X" n="0034b07"/><lb ed="R053" n="0067b16"/><p xml:id="pX34p0034b0701">疏如夢所見謂有多等者。按無性攝論所引頌云。處
<lb ed="X" n="0034b08"/><lb ed="R053" n="0067b17"/>夢謂經年。寤乃須臾頃。故時雖無量。攝在一刹那。又
<lb ed="X" n="0034b09"/><lb ed="R053" n="0067b18"/>西域傳云。有隱士。結廬屛迹。博習伎術。究極神理。能
<lb ed="X" n="0034b10"/><lb ed="R053" n="0068a01"/>使瓦礫爲寶。人畜易形。但未能馭風雲。陪仙駕。閱圖
<lb ed="X" n="0034b11"/><lb ed="R053" n="0068a02"/>考古。更求仙術。其方曰。夫神仙者。長生之術也。將欲
<lb ed="X" n="0034b12"/><lb ed="R053" n="0068a03"/>求學。先定其志。築建壇場。命一烈士。執長刀。立壇隅
<lb ed="X" n="0034b13"/><lb ed="R053" n="0068a04"/>屛絕息言。自昏達署。求仙者。中壇面坐。手按長釰。口
<lb ed="X" n="0034b14"/><lb ed="R053" n="0068a05"/>誦神呪。收視返聽。達明登仙。是人旣得仙方。訪烈士。
<lb ed="X" n="0034b15"/><lb ed="R053" n="0068a06"/>營求曠歲。未諧心願。後得烈士。先與人傭力。艱辛五
<lb ed="X" n="0034b16"/><lb ed="R053" n="0068a07"/>歲。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034004" n="0034004"/>迷失一日。遂被笞辱。又無所得。悲號巡路。隱士見
<lb ed="X" n="0034b17"/><lb ed="R053" n="0068a08"/>命。數加重賂。潛行陰德。感激其心。烈士屢求効命以
<lb ed="X" n="0034b18"/><lb ed="R053" n="0068a09"/>報知<anchor xml:id="nkr_note_add_0034b1801" n="0034b1801"/><anchor xml:id="beg0034b1801" n="0034b1801"/>己<anchor xml:id="end0034b1801"/>。隱土曰。我求烈士。彌歷歲時。幸而會遇。奇貌
<lb ed="X" n="0034b19"/><lb ed="R053" n="0068a10"/>應圖。非有他故。願一夕不聲耳。烈士曰。死尙不辭。豈
<lb ed="X" n="0034b20"/><lb ed="R053" n="0068a11"/>徒屛息。於是設壇場。受仙法。依方行事。坐待日曛。曛
<lb ed="X" n="0034b21"/><lb ed="R053" n="0068a12"/>暮之後。司其務隙。隱士誦呪。烈士按銛刀。殆將曉矣。
<lb ed="X" n="0034b22"/><lb ed="R053" n="0068a13"/>忽發聲呌。是時空中火下。煙焰雲蒸。隱士疾引此人。
<lb ed="X" n="0034b23"/><lb ed="R053" n="0068a14"/>入他避難。<anchor xml:id="nkr_note_add_0034b2301" n="0034b2301"/><anchor xml:id="beg0034b2301" n="0034b2301"/>已<anchor xml:id="end0034b2301"/>而問曰。誡子無聲。何以驚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034005" n="0034005"/>呴烈士曰。受
<lb ed="X" n="0034b24"/><lb ed="R053" n="0068a15"/>命後。至夜分。惛然若夢。變易更起。見昔事主。躬來慰
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0034c" n="0034c"/>
<lb ed="X" n="0034c01"/><lb ed="R053" n="0068a16"/>謝。感荷厚恩。忍不報語。彼人震怒。遂見殺害。更受中
<lb ed="X" n="0034c02"/><lb ed="R053" n="0068a17"/>陰身。自顧歎惜。猶願歷世不言。以報厚德。遂見託生
<lb ed="X" n="0034c03"/><lb ed="R053" n="0068a18"/>南印度大婆羅門家。乃至受胎出胎。備經苦厄。荷恩
<lb ed="X" n="0034c04"/><lb ed="R053" n="0068b01"/>荷德。忍而不言。洎乎受業冠婚喪親生子。每念前恩。
<lb ed="X" n="0034c05"/><lb ed="R053" n="0068b02"/>忍而不語。宗親戚屬。咸見恠異。年過六十。而有一男。
<lb ed="X" n="0034c06"/><lb ed="R053" n="0068b03"/>妻謂曰。汝可言矣。若不語者。當殺汝子。我時惟念。<anchor xml:id="nkr_note_add_0034c0601" n="0034c0601"/><anchor xml:id="beg0034c0601" n="0034c0601"/>已<anchor xml:id="end0034c0601"/>
<lb ed="X" n="0034c07"/><lb ed="R053" n="0068b04"/>隔生世。自願衰老。唯此稚子。因止其妻。令無殺害。遂
<lb ed="X" n="0034c08"/><lb ed="R053" n="0068b05"/>發此聲耳。隱士曰。我之過也。此魔嬈耳。烈士感恩。悲
<lb ed="X" n="0034c09"/><lb ed="R053" n="0068b06"/>事不成。憤志而死。</p>
<lb ed="X" n="0034c10"/><lb ed="R053" n="0068b07"/><p xml:id="pX34p0034c1001">疏是不相應等者。問長等依色立。隨依色處收。時依
<lb ed="X" n="0034c11"/><lb ed="R053" n="0068b08"/>五薀施。何不從依攝。答長等但依色。從別色處收。時
<lb ed="X" n="0034c12"/><lb ed="R053" n="0068b09"/>依總法立。故不相應攝。故佛地論云。卽是有爲法上。
<lb ed="X" n="0034c13"/><lb ed="R053" n="0068b10"/>假立分位。或是心上分位影像。依色心等。總假立故。
<lb ed="X" n="0034c14"/><lb ed="R053" n="0068b11"/>是不相應行薀所攝。</p>
<lb ed="X" n="0034c15"/><lb ed="R053" n="0068b12"/><p xml:id="pX34p0034c1501">疏諸經中有說相續相等者。引牒文難。問頗有唯說
<lb ed="X" n="0034c16"/><lb ed="R053" n="0068b13"/>刹那時耶。答有華嚴等云。佛以一音。卽其事也。問疏
<lb ed="X" n="0034c17"/><lb ed="R053" n="0068b14"/>何不言。答亦方隅爾。或一音言。而含多義。謂一刹那。
<lb ed="X" n="0034c18"/><lb ed="R053" n="0068b15"/>或一無漏。並名一音。故疏不言。</p>
<lb ed="X" n="0034c19"/><lb ed="R053" n="0068b16"/><p xml:id="pX34p0034c1901">疏淨穢可定知者。所變之土。不過二種。故可知定。衆
<lb ed="X" n="0034c20"/><lb ed="R053" n="0068b17"/>生根性。萬品不同。故難准也。</p>
<lb ed="X" n="0034c21"/><lb ed="R053" n="0068b18"/><p xml:id="pX34p0034c2101">疏覺有三義等者。又按大般若第三百六十五。總有
<lb ed="X" n="0034c22"/><lb ed="R053" n="0069a01"/>八釋。今擧後三義。卽三覺。一於三世法。及無爲法。一
<lb ed="X" n="0034c23"/><lb ed="R053" n="0069a02"/>切種相。無障智轉。二如實開覺一切有情。令離顚倒
<lb ed="X" n="0034c24"/><lb ed="R053" n="0069a03"/>惡業衆苦。三能如實覺一切法相。所謂無相。故名佛
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0035a" n="0035a"/>
<lb ed="X" n="0035a01"/><lb ed="R053" n="0069a04"/>陀。如次配疏三覺無失。又華嚴經第六偈云。於實知
<lb ed="X" n="0035a02"/><lb ed="R053" n="0069a05"/>眞實。非實知非實。善解眞實際。故號爲正覺。此略不
<lb ed="X" n="0035a03"/><lb ed="R053" n="0069a06"/>擧覺他義也。</p>
<lb ed="X" n="0035a04"/><lb ed="R053" n="0069a07"/><p xml:id="pX34p0035a0401">疏如睡覺等者。疏意可悉。有餘德云。佛陀之名。含於
<lb ed="X" n="0035a05"/><lb ed="R053" n="0069a08"/>二義。一是覺義。無明如睡。斷無明盡。如睡夢覺。二是
<lb ed="X" n="0035a06"/><lb ed="R053" n="0069a09"/>開義。愛染如水。蓮華沒水。未能得開。斷除愛染。如華
<lb ed="X" n="0035a07"/><lb ed="R053" n="0069a10"/>出水方得開敷。議曰。觀彼論勢。疏解爲勝。夢覺自知
<lb ed="X" n="0035a08"/><lb ed="R053" n="0069a11"/>夢前更事。餘卽不委。故喩自覺。華開<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035001" n="0035001"/>氣馥。令他聞見。
<lb ed="X" n="0035a09"/><lb ed="R053" n="0069a12"/>故喩覺他。以後二喩。配前二覺。文義順也。故本釋善。</p>
<lb ed="X" n="0035a10"/><lb ed="R053" n="0069a13"/><p xml:id="pX34p0035a1001">疏如所有性等者。一切眞俗。諸法自性。名如所有。如
<lb ed="X" n="0035a11"/><lb ed="R053" n="0069a14"/>所有者。指斥言也。此諸法性。智悉能知。擧境顯智。名
<lb ed="X" n="0035a12"/><lb ed="R053" n="0069a15"/>如所有。又釋云。如謂眞如。證如之智。名如所有。卽根
<lb ed="X" n="0035a13"/><lb ed="R053" n="0069a16"/>本智。故瑜伽論七十七云。如所有性者。謂卽一切染
<lb ed="X" n="0035a14"/><lb ed="R053" n="0069a17"/>淨法中。所有眞如。又釋。若如其所有。一切諸法。皆能
<lb ed="X" n="0035a15"/><lb ed="R053" n="0069a18"/>緣之。名如所有。卽後得智。議曰。初二釋善理。明義備。
<lb ed="X" n="0035a16"/><lb ed="R053" n="0069b01"/>有所憑故。智者思之。</p>
<lb ed="X" n="0035a17"/><lb ed="R053" n="0069b02"/><p xml:id="pX34p0035a1701">疏盡所有也者。一切眞俗。所有諸法。差別之義。名盡
<lb ed="X" n="0035a18"/><lb ed="R053" n="0069b03"/>所有。盡所有者。指斥言也。此差別法。智悉能知。擧境
<lb ed="X" n="0035a19"/><lb ed="R053" n="0069b04"/>顯智。名盡所有。又釋云。備攝有無。名盡所有。智悉能
<lb ed="X" n="0035a20"/><lb ed="R053" n="0069b05"/>知。名盡所有智。卽唯後得。故瑜伽論。七十七云盡所
<lb ed="X" n="0035a21"/><lb ed="R053" n="0069b06"/>有性者。謂諸雜染淸淨法中。所有一切。品別邊際。又
<lb ed="X" n="0035a22"/><lb ed="R053" n="0069b07"/>釋若盡者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035002" n="0035002"/>減義。減盡煩惱所有之智。名盡所有智。卽
<lb ed="X" n="0035a23"/><lb ed="R053" n="0069b08"/>根本智。議曰。今取初之二釋。優劣可詳。故不待言。</p>
<lb ed="X" n="0035a24"/><lb ed="R053" n="0069b09"/><p xml:id="pX34p0035a2401">疏准諸至名薄伽梵者。按佛地論云。佛具十德。何故
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0035b" n="0035b"/>
<lb ed="X" n="0035b01"/><lb ed="R053" n="0069b10"/>佛敎傳法者。一切經首。但置薄伽梵名。謂卽此名。世
<lb ed="X" n="0035b02"/><lb ed="R053" n="0069b11"/>咸尊重。故諸外道。皆稱本師。名薄伽梵。又引一名。總
<lb ed="X" n="0035b03"/><lb ed="R053" n="0069b12"/>攝衆德。餘名不爾。是故經首。皆置此名。</p>
<lb ed="X" n="0035b04"/><lb ed="R053" n="0069b13"/><p xml:id="pX34p0035b0401">疏應化非眞佛等者。問按天親論。但云應化非佛非
<lb ed="X" n="0035b05"/><lb ed="R053" n="0069b14"/>說。不言法身而能說法。引斯爲證。恐乖論旨。答引彼
<lb ed="X" n="0035b06"/><lb ed="R053" n="0069b15"/>意證應化非眞。非眞說法。不以彼文直證法說。若爾
<lb ed="X" n="0035b07"/><lb ed="R053" n="0069b16"/>引之。而何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035003" n="0035003"/>取益。答憑之申理。旣說應化非佛非說。故
<lb ed="X" n="0035b08"/><lb ed="R053" n="0069b17"/>知法佛可名眞佛。故彼論云。非非法者。眞如無我。相
<lb ed="X" n="0035b09"/><lb ed="R053" n="0069b18"/>實有故。一切聖人。依眞如法淸淨得名。故知法佛名
<lb ed="X" n="0035b10"/><lb ed="R053" n="0070a01"/>爲眞佛。佛旣名眞。合名眞說。故疏引彼稱讚大乘。而
<lb ed="X" n="0035b11"/><lb ed="R053" n="0070a02"/>以爲證。有云。疏主引般若論。證法佛說。乖論意者。不
<lb ed="X" n="0035b12"/><lb ed="R053" n="0070a03"/>悟深旨。妄爲彈斥。應細思之。</p>
<lb ed="X" n="0035b13"/><lb ed="R053" n="0070a04"/><p xml:id="pX34p0035b1301">疏住少聖凡夫觀丈六而無盡者。二乘之人。名爲小
<lb ed="X" n="0035b14"/><lb ed="R053" n="0070a05"/>聖。四善根前。及餘一切凡夫之類。總名凡夫。但見丈
<lb ed="X" n="0035b15"/><lb ed="R053" n="0070a06"/>六。又按西域傳云。有婆羅門。聞釋迦佛身長丈六。常
<lb ed="X" n="0035b16"/><lb ed="R053" n="0070a07"/>懷疑惑。未之信也。乃以丈六竹杖。欲量佛身。恒於杖
<lb ed="X" n="0035b17"/><lb ed="R053" n="0070a08"/>端。出過丈六。如是增高莫能窮實。遂投杖而去。因植
<lb ed="X" n="0035b18"/><lb ed="R053" n="0070a09"/>根爲林竹。脩勁被山滿谷。因號斯處。爲杖林焉。</p>
<lb ed="X" n="0035b19"/><lb ed="R053" n="0070a10"/><p xml:id="pX34p0035b1901">疏劬師羅長者。按經音義。此云妙音。</p>
<lb ed="X" n="0035b20"/><lb ed="R053" n="0070a11"/><p xml:id="pX34p0035b2001">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035004" n="0035004"/>古因解聖住等者。吉藏法師云。住有二種。一者身
<lb ed="X" n="0035b21"/><lb ed="R053" n="0070a12"/>住。二者心住。身住有四。一化處住。十方諸佛。等有國
<lb ed="X" n="0035b22"/><lb ed="R053" n="0070a13"/>土。二異俗住。三世諸佛。多栖止伽藍。三未捨壽分住。
<lb ed="X" n="0035b23"/><lb ed="R053" n="0070a14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0035005" n="0035005"/>佛未答魔王啓請。壽命無量。由答啓請。則唯留八十。
<lb ed="X" n="0035b24"/><lb ed="R053" n="0070a15"/>餘皆捨之。四者威儀住。謂行住坐臥。悉名爲住。二就
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0035c" n="0035c"/>
<lb ed="X" n="0035c01"/><lb ed="R053" n="0070a16"/>內德論住。亦有四種。一者天住。謂住布施持戒等。二
<lb ed="X" n="0035c02"/><lb ed="R053" n="0070a17"/>梵住。謂住四無量心。三聖住。謂住空無相無願三昧。
<lb ed="X" n="0035c03"/><lb ed="R053" n="0070a18"/>四佛住。住願十力等果地衆德。如來具此內外八住。</p>
<lb ed="X" n="0035c04"/><lb ed="R053" n="0070b01"/><p xml:id="pX34p0035c0401">疏二謂退凡者。凡有二義。一未得聖者。名之爲凡。有
<lb ed="X" n="0035c05"/><lb ed="R053" n="0070b02"/>經說云。王宮人等。並得初果。二謂非王家人親屬。凡
<lb ed="X" n="0035c06"/><lb ed="R053" n="0070b03"/>庶名凡。問何未至佛。王宮豫下乘。答敬法重人。顯爲
<lb ed="X" n="0035c07"/><lb ed="R053" n="0070b04"/>後軌。亦猶迦葉聞佛涅拌。欲起神通赴涅拌所。而思
<lb ed="X" n="0035c08"/><lb ed="R053" n="0070b05"/>之曰。我今最後見於世尊。豈可以通而往彼耶。此顯
<lb ed="X" n="0035c09"/><lb ed="R053" n="0070b06"/>珍敬。王亦如之。</p>
<lb ed="X" n="0035c10"/><lb ed="R053" n="0070b07"/><p xml:id="pX34p0035c1001">疏古人有說置千王等皆謬者。問古人所說。非無典
<lb ed="X" n="0035c11"/><lb ed="R053" n="0070b08"/>據。如智度論律毗婆沙仁王等經。說各異故。何得總
<lb ed="X" n="0035c12"/><lb ed="R053" n="0070b09"/>撥。爲謬說耶。答設彼等說。皆叙彼俗。不正說也。故疏
<lb ed="X" n="0035c13"/><lb ed="R053" n="0070b10"/>不取。</p>
<lb ed="X" n="0035c14"/><lb ed="R053" n="0070b11"/><p xml:id="pX34p0035c1401">疏自他二化俱說等者。山佛自化。城他王化。擧自化
<lb ed="X" n="0035c15"/><lb ed="R053" n="0070b12"/>處。顯利於緇。說他化處。明益於素。</p>
<lb ed="X" n="0035c16"/><lb ed="R053" n="0070b13"/><p xml:id="pX34p0035c1601">疏或敎妙至有所表等者。前解山城。俱喩敎理。此卽
<lb ed="X" n="0035c17"/><lb ed="R053" n="0070b14"/>別配。山同出水。城類開敷。思之可悉。</p>
<lb ed="X" n="0035c18"/><lb ed="R053" n="0070b15"/><p xml:id="pX34p0035c1801">疏舍衛豐其四德者。謂豐多聞解脫財寶欲境。</p>
<lb ed="X" n="0035c19"/><lb ed="R053" n="0070b16"/><p xml:id="pX34p0035c1901">疏古說此經合居四處者。疏雖不說。准理而言。處旣
<lb ed="X" n="0035c20"/><lb ed="R053" n="0070b17"/>有四。說卽有三。初二同疏。三者屬累品後。居穢土說。
<lb ed="X" n="0035c21"/><lb ed="R053" n="0070b18"/>故成三矣。</p>
<lb ed="X" n="0035c22"/><lb ed="R053" n="0071a01"/><p xml:id="pX34p0035c2201">疏今解至說唯在二等者。問觀音之品。旣在空說。無
<lb ed="X" n="0035c23"/><lb ed="R053" n="0071a02"/>盡菩薩。云何右膝著地請佛。答經本不同。多無右膝
<lb ed="X" n="0035c24"/><lb ed="R053" n="0071a03"/>著地之語。設縱有者。理亦無違。地者。依持之義。膝踞
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0036a" n="0036a"/>
<lb ed="X" n="0036a01"/><lb ed="R053" n="0071a04"/>於華。名爲著地。</p>
<lb ed="X" n="0036a02"/><lb ed="R053" n="0071a05"/><p xml:id="pX34p0036a0201">疏因緣之經等者。因有三種。謂因事因請因戒。此卽
<lb ed="X" n="0036a03"/><lb ed="R053" n="0071a06"/>因請。</p>
<lb ed="X" n="0036a04"/><lb ed="R053" n="0071a07"/><p xml:id="pX34p0036a0401">疏讚證因亦利之者。此釋外難。外難意云。一乘正逗
<lb ed="X" n="0036a05"/><lb ed="R053" n="0071a08"/>聲聞。鶖子可請。旣不被於菩薩。二聖何陳。故今答云。
<lb ed="X" n="0036a06"/><lb ed="R053" n="0071a09"/>因利益故。所以請也。由讚壽量。及持經等。分別等品。
<lb ed="X" n="0036a07"/><lb ed="R053" n="0071a10"/>證益不同。旣有斯利。菩薩故請。</p>
<lb ed="X" n="0036a08"/><lb ed="R053" n="0071a11"/><p xml:id="pX34p0036a0801">疏聲聞凡夫等者。定性之人。遠塵離垢。不定性者。發
<lb ed="X" n="0036a09"/><lb ed="R053" n="0071a12"/>菩提心。</p>
<lb ed="X" n="0036a10"/><lb ed="R053" n="0071a13"/><p xml:id="pX34p0036a1001">疏聖者菩薩等者。然無生忍。初地亦得。今所明者。非
<lb ed="X" n="0036a11"/><lb ed="R053" n="0071a14"/>初地也。若初地忍。卽合凡夫菩薩所得。旣言聖者。故
<lb ed="X" n="0036a12"/><lb ed="R053" n="0071a15"/>知餘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036001" n="0036001"/>地。</p>
<lb ed="X" n="0036a13"/><lb ed="R053" n="0071a16"/><p xml:id="pX34p0036a1301">疏有化聲聞等者。問意證報土二乘是化。今<name role="" type="person">滿慈子</name>。
<lb ed="X" n="0036a14"/><lb ed="R053" n="0071a17"/>見居穢刹。何須化爲。又佛地論。但說報土。佛菩薩等。
<lb ed="X" n="0036a15"/><lb ed="R053" n="0071a18"/>化爲聲聞。不言化土。今引滿慈。恐成虗設。答疏意談
<lb ed="X" n="0036a16"/><lb ed="R053" n="0071b01"/>經有化之事。非卽以證二土之化。但通言耳。</p>
<lb ed="X" n="0036a17"/><lb ed="R053" n="0071b02"/><p xml:id="pX34p0036a1701">疏十五人王衆者。有本云。人天衆者。天字誤也。有云。
<lb ed="X" n="0036a18"/><lb ed="R053" n="0071b03"/>天對人來。實無天也。此釋誤也。</p>
<lb ed="X" n="0036a19"/><lb ed="R053" n="0071b04"/><p xml:id="pX34p0036a1901">疏此衆二徒者。徒者徒轍。有此相對之徒轍也。二二
<lb ed="X" n="0036a20"/><lb ed="R053" n="0071b05"/>合之。總成三對。如次可悉。</p>
<lb ed="X" n="0036a21"/><lb ed="R053" n="0071b06"/><p xml:id="pX34p0036a2101">疏後衆次第者。問前第三門。所烈名字。與此第四。何
<lb ed="X" n="0036a22"/><lb ed="R053" n="0071b07"/>故不同。答此衆多德。互立一名。由此多寶。爲聽證來。
<lb ed="X" n="0036a23"/><lb ed="R053" n="0071b08"/>分身諸佛。爲證開集。前後互明。故無失也。</p>
<lb ed="X" n="0036a24"/><lb ed="R053" n="0071b09"/><p xml:id="pX34p0036a2401">疏依乞等者。比丘乞食。須具五義。一者。不得詐現異
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0036b" n="0036b"/>
<lb ed="X" n="0036b01"/><lb ed="R053" n="0071b10"/>相。二者。不得說<anchor xml:id="nkr_note_add_0036b0101" n="0036b0101"/><anchor xml:id="beg0036b0101" n="0036b0101"/>己<anchor xml:id="end0036b0101"/>有德。三者。不得高聲現威。四者。不
<lb ed="X" n="0036b02"/><lb ed="R053" n="0071b11"/>得瞻相吉凶。五者。不得說有所得驚動人心。又眞諦
<lb ed="X" n="0036b03"/><lb ed="R053" n="0071b12"/>云。食有五種。一者盜食。二者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036002" n="0036002"/>債食。三者許食。四家法
<lb ed="X" n="0036b04"/><lb ed="R053" n="0071b13"/>食。五自在食。初戒定慧三種俱無。二者。三學隨有一
<lb ed="X" n="0036b05"/><lb ed="R053" n="0071b14"/>種。而無餘二。三具三學。四有學聖。五無學者。</p>
<lb ed="X" n="0036b06"/><lb ed="R053" n="0071b15"/><p xml:id="pX34p0036b0601">疏<g ref="#CB02494">䟦</g>陀十六人者。卽上生經所說。<g ref="#CB02494">䟦</g>陀十六人也。非
<lb ed="X" n="0036b07"/><lb ed="R053" n="0071b16"/>此經中所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036003" n="0036003"/>烈<g ref="#CB02494">䟦</g>陀。</p>
<lb ed="X" n="0036b08"/><lb ed="R053" n="0071b17"/><p xml:id="pX34p0036b0801">疏一心等者。同心觀佛。希聞妙旨。同一見解。八聖道
<lb ed="X" n="0036b09"/><lb ed="R053" n="0071b18"/>同。餘可知矣。問慶喜于時身居有學。解脫何同。答前
<lb ed="X" n="0036b10"/><lb ed="R053" n="0072a01"/>首言乃是結集者置。集法之時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0036b1001" n="0036b1001"/><anchor xml:id="beg0036b1001" n="0036b1001"/>已<anchor xml:id="end0036b1001"/>得解脫。所以言同。
<lb ed="X" n="0036b11"/><lb ed="R053" n="0072a02"/>或從多言。問二乘之智。如盲摸象。各各不同。何名一
<lb ed="X" n="0036b12"/><lb ed="R053" n="0072a03"/>見。答後得等異。根本無差。故名一見。</p>
<lb ed="X" n="0036b13"/><lb ed="R053" n="0072a04"/><p xml:id="pX34p0036b1301">疏眞諦三釋大者。彼有三喩。猶如大王。智德尊高。勝
<lb ed="X" n="0036b14"/><lb ed="R053" n="0072a05"/>一切人。喩如山海。形量大故。猶如大軍。兵衆多故。稱
<lb ed="X" n="0036b15"/><lb ed="R053" n="0072a06"/>之爲大。如次爲喩。</p>
<lb ed="X" n="0036b16"/><lb ed="R053" n="0072a07"/><p xml:id="pX34p0036b1601">疏合爲六者。非是全取。前之二三。取前五解。加名稱
<lb ed="X" n="0036b17"/><lb ed="R053" n="0072a08"/>大。而爲六釋。除智論初。議曰。可總爲七。取智論初。九
<lb ed="X" n="0036b18"/><lb ed="R053" n="0072a09"/>十五種外道之中。最爲大故。</p>
<lb ed="X" n="0036b19"/><lb ed="R053" n="0072a10"/><p xml:id="pX34p0036b1901">疏四淨命者。離諸邪命事。乃名淨命。邪命有四。一者
<lb ed="X" n="0036b20"/><lb ed="R053" n="0072a11"/>仰口。謂占相星月等。二者下口。謂自種植貿易等事。
<lb ed="X" n="0036b21"/><lb ed="R053" n="0072a12"/>三者方口。謂騁國四方。通致使命。四者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036004" n="0036004"/>尖口。或云經
<lb ed="X" n="0036b22"/><lb ed="R053" n="0072a13"/>口。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036005" n="0036005"/>諸行醫道等。以上四緣。求諸衣食。並名邪命。卽以
<lb ed="X" n="0036b23"/><lb ed="R053" n="0072a14"/>貪瞋所發三業。名爲邪命。而有頌云。俗邪見難除。由
<lb ed="X" n="0036b24"/><lb ed="R053" n="0072a15"/>恒執異見。道邪命難斷。由資具屬他。問比丘之名。含
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0036c" n="0036c"/>
<lb ed="X" n="0036c01"/><lb ed="R053" n="0072a16"/>於乞義。諸餘乞者。應名比丘。答比丘之名。具於五義。
<lb ed="X" n="0036c02"/><lb ed="R053" n="0072a17"/>餘不具五。不名比丘。然有釋云。乞有二種。一乞法。二
<lb ed="X" n="0036c03"/><lb ed="R053" n="0072a18"/>乞食。比丘具二。餘不乞法。不名比丘。又退無積畜之
<lb ed="X" n="0036c04"/><lb ed="R053" n="0072b01"/>累。進有福物之功。自利利他。異餘乞者。議曰。後釋難
<lb ed="X" n="0036c05"/><lb ed="R053" n="0072b02"/>詳。亦有俗人。於佛求法。所得不積。二利齊脩。應名比
<lb ed="X" n="0036c06"/><lb ed="R053" n="0072b03"/>丘。故知比丘而含五義。非一乞士得比丘名。</p>
<lb ed="X" n="0036c07"/><lb ed="R053" n="0072b04"/><p xml:id="pX34p0036c0701">疏依新經舊論有十六句者。唐三藏所譯般若等經。
<lb ed="X" n="0036c08"/><lb ed="R053" n="0072b05"/>名爲新經。此經之論。先譯名舊。且言新經。實餘古經。
<lb ed="X" n="0036c09"/><lb ed="R053" n="0072b06"/>亦有十六句者。問論釋於經。何故經論數不同耶。答
<lb ed="X" n="0036c10"/><lb ed="R053" n="0072b07"/>古有兩釋。一云。梵本廣略不同。一云。聲聞常衆。無會
<lb ed="X" n="0036c11"/><lb ed="R053" n="0072b08"/>不集。處處歎之。故羅什略歎其德。天親欲示解一經
<lb ed="X" n="0036c12"/><lb ed="R053" n="0072b09"/>歎德。令識衆經歎德之意。故廣記也。議曰。初解乖理。
<lb ed="X" n="0036c13"/><lb ed="R053" n="0072b10"/>論牒經釋。經本旣略。論何因廣。故非梵本有廣略也。
<lb ed="X" n="0036c14"/><lb ed="R053" n="0072b11"/>問何故諸經歎德增減不同。答有二釋。一者。譯主具
<lb ed="X" n="0036c15"/><lb ed="R053" n="0072b12"/>略不同。二集法者。歎有多少。歎德皆是結集置故。</p>
<lb ed="X" n="0036c16"/><lb ed="R053" n="0072b13"/><p xml:id="pX34p0036c1601">論上上起門者。古有三釋。一云。學人功德。比凡爲上。
<lb ed="X" n="0036c17"/><lb ed="R053" n="0072b14"/>無學人德。復勝於學。故云上上。二云。羅漢有二。一者。
<lb ed="X" n="0036c18"/><lb ed="R053" n="0072b15"/>鈍根小羅漢德。但名爲上。今明利根大羅漢德。故云
<lb ed="X" n="0036c19"/><lb ed="R053" n="0072b16"/>上上。三者。就大羅漢。有二功德。一上功德。二上上德。
<lb ed="X" n="0036c20"/><lb ed="R053" n="0072b17"/>今十六句。歎上上德。議曰。理有百途。非無此旨。若依
<lb ed="X" n="0036c21"/><lb ed="R053" n="0072b18"/>論勢。可從本疏。所以然者。論云。上上起門者謂諸漏
<lb ed="X" n="0036c22"/><lb ed="R053" n="0073a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0036c2201" n="0036c2201"/><anchor xml:id="beg0036c2201" n="0036c2201"/>已<anchor xml:id="end0036c2201"/>盡故。名爲羅漢。標上上<anchor xml:id="nkr_note_add_0036c2202" n="0036c2202"/><anchor xml:id="beg0036c2202" n="0036c2202"/>已<anchor xml:id="end0036c2202"/>。卽以諸句上下釋之。故
<lb ed="X" n="0036c23"/><lb ed="R053" n="0073a02"/>知諸句上下互起。名上上起。若如古說。論何不言。</p>
<lb ed="X" n="0036c24"/><lb ed="R053" n="0073a03"/><p xml:id="pX34p0036c2401">疏論以第二句釋初句者。問無學之人。種現俱盡。何
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0037a" n="0037a"/>
<lb ed="X" n="0037a01"/><lb ed="R053" n="0073a04"/>不雙以第二三句。釋第一耶。答有二釋。一云。理實合
<lb ed="X" n="0037a02"/><lb ed="R053" n="0073a05"/>爾。但由現惑。招於三有。無學旣稱不受後有。故以第
<lb ed="X" n="0037a03"/><lb ed="R053" n="0073a06"/>二。釋第一也。二云。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a0301" n="0037a0301"/><anchor xml:id="beg0037a0301" n="0037a0301"/>已<anchor xml:id="end0037a0301"/>去。頓悟菩薩。亦名羅漢。若
<lb ed="X" n="0037a04"/><lb ed="R053" n="0073a07"/>要種盡。方得應名。卽顯八地非羅漢攝。今顯通彼。故
<lb ed="X" n="0037a05"/><lb ed="R053" n="0073a08"/>以漏盡。釋羅漢也。議曰。後釋爲正。前約一邊。雖復正
<lb ed="X" n="0037a06"/><lb ed="R053" n="0073a09"/>明小乘羅漢。義兼菩薩。故亦無違。</p>
<lb ed="X" n="0037a07"/><lb ed="R053" n="0073a10"/><p xml:id="pX34p0037a0701">疏十六大隨者。色無色界。各有八隨。合成十六。</p>
<lb ed="X" n="0037a08"/><lb ed="R053" n="0073a11"/><p xml:id="pX34p0037a0801">疏具十一殊勝事者。按緣起經說。一所緣勝。遍緣染
<lb ed="X" n="0037a09"/><lb ed="R053" n="0073a12"/>淨故。二行相勝。隱眞顯妄故。三因緣勝。惑業生本故。
<lb ed="X" n="0037a10"/><lb ed="R053" n="0073a13"/>四等起勝。等能發起能引所引能生所生緣起法故。
<lb ed="X" n="0037a11"/><lb ed="R053" n="0073a14"/>五轉異勝。隨眠纏縛相應不共。四轉異故。六邪行勝。
<lb ed="X" n="0037a12"/><lb ed="R053" n="0073a15"/>於諦起增益及損減行故。七相狀勝。微細自相遍愛
<lb ed="X" n="0037a13"/><lb ed="R053" n="0073a16"/>非愛。共相轉故。八作業勝。作流轉所依事。寂止能障
<lb ed="X" n="0037a14"/><lb ed="R053" n="0073a17"/>事故。九障礙勝。障礙勝法及廣法故。十隨轉勝。乃至
<lb ed="X" n="0037a15"/><lb ed="R053" n="0073a18"/>有頂。猶隨轉故。十一對治勝。二種妙智。所對治故。</p>
<lb ed="X" n="0037a16"/><lb ed="R053" n="0073b01"/><p xml:id="pX34p0037a1601">疏多緣欲起從勝爲名者。略言欲界。而有三欲。一睡
<lb ed="X" n="0037a17"/><lb ed="R053" n="0073b02"/>眠欲。二婬欲欲。三飮食欲。爲此勝故。故得欲名。</p>
<lb ed="X" n="0037a18"/><lb ed="R053" n="0073b03"/><p xml:id="pX34p0037a1801">疏九結者。此之九結。而有三義。一自相。二功用。三位
<lb ed="X" n="0037a19"/><lb ed="R053" n="0073b04"/>差別。言自相者。愛結謂三界貪。恚結謂欲隨惑恚。慢
<lb ed="X" n="0037a20"/><lb ed="R053" n="0073b05"/>結謂七慢。無明結謂三界無知。見結謂薩迦耶見邊
<lb ed="X" n="0037a21"/><lb ed="R053" n="0073b06"/>見。取結謂見戒二取。疑結謂於四諦三寶猶豫。嫉結
<lb ed="X" n="0037a22"/><lb ed="R053" n="0073b07"/>謂隨惑。慳結亦隨惑也。言功用者。謂有此者。不厭三
<lb ed="X" n="0037a23"/><lb ed="R053" n="0073b08"/>界。由此展轉。不善現行。善不現行。言位者。謂於後果
<lb ed="X" n="0037a24"/><lb ed="R053" n="0073b09"/>生位。廣如對法。</p>
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0037b" n="0037b"/>
<lb ed="X" n="0037b01"/><lb ed="R053" n="0073b10"/><p xml:id="pX34p0037b0101">疏以離定障名心解脫者。問定障是何。答理實諸染。
<lb ed="X" n="0037b02"/><lb ed="R053" n="0073b11"/>能障定者。皆名定障。然依勝說。異熟生受。名勝定障。
<lb ed="X" n="0037b03"/><lb ed="R053" n="0073b12"/>領下劣法。不上進故。問定旣離障。何乃名爲心解脫
<lb ed="X" n="0037b04"/><lb ed="R053" n="0073b13"/>耶。答定是心所。以所從王。名心解脫。隣近釋也。或定
<lb ed="X" n="0037b05"/><lb ed="R053" n="0073b14"/>令必住於一境。定得心名。問頗有定圓根不具耶。答
<lb ed="X" n="0037b06"/><lb ed="R053" n="0073b15"/>應爲四句。有定圓根不具。謂身證那含。得九定故。名
<lb ed="X" n="0037b07"/><lb ed="R053" n="0073b16"/>爲定圓。上惑未<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b0701" n="0037b0701"/><anchor xml:id="beg0037b0701" n="0037b0701"/>已<anchor xml:id="end0037b0701"/>。名根不具。有根具定不滿。謂慧解
<lb ed="X" n="0037b08"/><lb ed="R053" n="0073b17"/>脫及超中二。有根圓定亦具。謂俱解脫者。有根定俱
<lb ed="X" n="0037b09"/><lb ed="R053" n="0073b18"/>不具。謂諸凡夫未得定者。及除身證餘前三果。</p>
<lb ed="X" n="0037b10"/><lb ed="R053" n="0074a01"/><p xml:id="pX34p0037b1001">疏離性障者。煩惱體性。卽是障故。故名性障。</p>
<lb ed="X" n="0037b11"/><lb ed="R053" n="0074a02"/><p xml:id="pX34p0037b1101">疏由離此二證獲無爲者。問豈離定障。得無爲耶。答
<lb ed="X" n="0037b12"/><lb ed="R053" n="0074a03"/>許得何失。若爾何故說三乘人解脫床同。答彼約惑
<lb ed="X" n="0037b13"/><lb ed="R053" n="0074a04"/>苦不生解脫。不說無爲三乘同也。問定障旣在所知
<lb ed="X" n="0037b14"/><lb ed="R053" n="0074a05"/>障收。云何生觀而能斷耶。答非生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037001" n="0037001"/>現觀。但以事觀。能
<lb ed="X" n="0037b15"/><lb ed="R053" n="0074a06"/>伏於彼。由無惑可斷。復更不別得於果故。故非理觀。
<lb ed="X" n="0037b16"/><lb ed="R053" n="0074a07"/>若也練根取獨覺果。容以理觀別得果故。雖不別得
<lb ed="X" n="0037b17"/><lb ed="R053" n="0074a08"/>擇滅無爲。由伏定障。得非擇滅。故言離二證獲無爲。</p>
<lb ed="X" n="0037b18"/><lb ed="R053" n="0074a09"/><p xml:id="pX34p0037b1801">疏離心相應縛者。王體非縛。相應煩惱。能縛心故。名
<lb ed="X" n="0037b19"/><lb ed="R053" n="0074a10"/>相應縛。心相應卽縛。持業釋也。</p>
<lb ed="X" n="0037b20"/><lb ed="R053" n="0074a11"/><p xml:id="pX34p0037b2001">疏如相應事<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b2001" n="0037b2001"/><anchor xml:id="beg0037b2001" n="0037b2001"/>已<anchor xml:id="end0037b2001"/>辦故者。略有四釋。一云。與四諦理相
<lb ed="X" n="0037b21"/><lb ed="R053" n="0074a12"/>應也。一云。如謂眞如相應。謂正智與如相應。正智辦
<lb ed="X" n="0037b22"/><lb ed="R053" n="0074a13"/>也。一云。能證滅諦。諸心心所。名曰相應。如者。指斥之
<lb ed="X" n="0037b23"/><lb ed="R053" n="0074a14"/>辭。由得如是相應之事。<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b2301" n="0037b2301"/><anchor xml:id="beg0037b2301" n="0037b2301"/>已<anchor xml:id="end0037b2301"/>成辦故。所以名爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b2302" n="0037b2302"/><anchor xml:id="beg0037b2302" n="0037b2302"/>已<anchor xml:id="end0037b2302"/>辦所
<lb ed="X" n="0037b24"/><lb ed="R053" n="0074a15"/>辦。一云。如相應等者。是擧喩也。思可知矣。雖有多釋。
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0037c" n="0037c"/>
<lb ed="X" n="0037c01"/><lb ed="R053" n="0074a16"/>隨應皆得。</p>
<lb ed="X" n="0037c02"/><lb ed="R053" n="0074a17"/><p xml:id="pX34p0037c0201">疏單釋十五至心自在者。問旣由諸句。名心自在。何
<lb ed="X" n="0037c03"/><lb ed="R053" n="0074a18"/>名單釋。答疏主總談。由具上句。至心自在。不同餘句
<lb ed="X" n="0037c04"/><lb ed="R053" n="0074b01"/>　取他束釋。</p>
<lb ed="X" n="0037c05"/><lb ed="R053" n="0074b02"/><p xml:id="pX34p0037c0501">疏准論三句以下釋上者。准有三句。而以下句。向上
<lb ed="X" n="0037c06"/><lb ed="R053" n="0074b03"/>釋之。所釋唯三。能釋卽四。乍觀爲言。能釋有三。上釋
<lb ed="X" n="0037c07"/><lb ed="R053" n="0074b04"/>下七。亦准此知。</p>
<lb ed="X" n="0037c08"/><lb ed="R053" n="0074b05"/><p xml:id="pX34p0037c0801">疏三單二不釋者。問旣不以他及總不釋。何總名爲
<lb ed="X" n="0037c09"/><lb ed="R053" n="0074b06"/>上上起耶。答從多爲名。</p>
<lb ed="X" n="0037c10"/><lb ed="R053" n="0074b07"/><p xml:id="pX34p0037c1001">疏故入十地得羅漢名者。釋以現行漏盡之義。釋羅
<lb ed="X" n="0037c11"/><lb ed="R053" n="0074b08"/>漢名之所以也。</p>
<lb ed="X" n="0037c12"/><lb ed="R053" n="0074b09"/><p xml:id="pX34p0037c1201">疏或總無煩惱別我執亦亡者。此有二義。一明當句。
<lb ed="X" n="0037c13"/><lb ed="R053" n="0074b10"/>自釋所以遮於外難。前諸漏盡。據總煩惱。此無復言。
<lb ed="X" n="0037c14"/><lb ed="R053" n="0074b11"/>約別我執。雖俱現行。總別有異。故分二種。此順前解。
<lb ed="X" n="0037c15"/><lb ed="R053" n="0074b12"/>無復煩惱。第二釋也。二者。第二三句。俱是現行。將諸
<lb ed="X" n="0037c16"/><lb ed="R053" n="0074b13"/>漏盡。釋無煩惱。雖俱現行。由總現無。別執亦盡。故將
<lb ed="X" n="0037c17"/><lb ed="R053" n="0074b14"/>釋之。與前不同。亦有斯理。前釋爲本。</p>
<lb ed="X" n="0037c18"/><lb ed="R053" n="0074b15"/><p xml:id="pX34p0037c1801">疏三應入聚落至所牽等者。如<g ref="#CB15106">鬱</g>頭藍子。雖得非想
<lb ed="X" n="0037c19"/><lb ed="R053" n="0074b16"/>非非想定。然未自在。後入王宮。爲欲境惑。失諸神通。
<lb ed="X" n="0037c20"/><lb ed="R053" n="0074b17"/>卽其事也。</p>
<lb ed="X" n="0037c21"/><lb ed="R053" n="0074b18"/><p xml:id="pX34p0037c2101">疏應一向行善等者。問旣號無學。何有進脩。答二乘
<lb ed="X" n="0037c22"/><lb ed="R053" n="0075a01"/>究竟道。欣大菩提故。若爾定性應不進脩。答亦樂利
<lb ed="X" n="0037c23"/><lb ed="R053" n="0075a02"/>他練根除障。總言進脩。故理無爽。</p>
<lb ed="X" n="0037c24"/><lb ed="R053" n="0075a03"/><p xml:id="pX34p0037c2401">疏於二界禪等者。問禪唯色界。言二者何。答略爲三
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0038a" n="0038a"/>
<lb ed="X" n="0038a01"/><lb ed="R053" n="0075a04"/>釋一云。疏脫第字。一云。文總應言於色不著於禪。於
<lb ed="X" n="0038a02"/><lb ed="R053" n="0075a05"/>無色界不著於定。一云。無色亦得名禪。禪者。此譯名
<lb ed="X" n="0038a03"/><lb ed="R053" n="0075a06"/>爲靜慮。能生一切諸功德故。亦義名爲功德藂林。故
<lb ed="X" n="0038a04"/><lb ed="R053" n="0075a07"/>智度論八十說云。禪者。四禪四無色定等諸禪定。若
<lb ed="X" n="0038a05"/><lb ed="R053" n="0075a08"/>不爾者。禪波羅蜜攝定不盡。而經論中。多不說者。色
<lb ed="X" n="0038a06"/><lb ed="R053" n="0075a09"/>界具支。無色不具。故得名別。理實通有。</p>
<lb ed="X" n="0038a07"/><lb ed="R053" n="0075a10"/><p xml:id="pX34p0038a0701">疏應如實知同生衆等者。問云何同生。答古有釋云。
<lb ed="X" n="0038a08"/><lb ed="R053" n="0075a11"/>准經而有二五種佛子。一者。四果幷緣覺五。二者。四
<lb ed="X" n="0038a09"/><lb ed="R053" n="0075a12"/>果幷法身菩薩。而除緣覺。此二五種。並從佛口生。故
<lb ed="X" n="0038a10"/><lb ed="R053" n="0075a13"/>謂同生衆生。准疏意云。化諸衆生。令同羅漢。所得<anchor xml:id="nkr_note_add_0038a1001" n="0038a1001"/><anchor xml:id="beg0038a1001" n="0038a1001"/>己<anchor xml:id="end0038a1001"/>
<lb ed="X" n="0038a11"/><lb ed="R053" n="0075a14"/>利。名曰同生。</p>
<lb ed="X" n="0038a12"/><lb ed="R053" n="0075a15"/><p xml:id="pX34p0038a1201">疏攝取得功德者。問云何名得。答有云。一切羅漢。必
<lb ed="X" n="0038a13"/><lb ed="R053" n="0075a16"/>應諸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0038a1301" n="0038a1301"/><anchor xml:id="beg0038a1301" n="0038a1301"/>已<anchor xml:id="end0038a1301"/>盡。無復煩惱。准此意云。令得漏盡。無復煩
<lb ed="X" n="0038a14"/><lb ed="R053" n="0075a17"/>惱。名之爲得。議曰。若爾何但攝於二句。無學必合所
<lb ed="X" n="0038a15"/><lb ed="R053" n="0075a18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0038001" n="0038001"/>住辦等。准俱解脫。望十五句。總名爲得。慧解脫者。隨
<lb ed="X" n="0038a16"/><lb ed="R053" n="0075b01"/>准知之。然疏意云。由成二句。是以能得諸功德故。故
<lb ed="X" n="0038a17"/><lb ed="R053" n="0075b02"/>名爲得。</p>
<lb ed="X" n="0038a18"/><lb ed="R053" n="0075b03"/><p xml:id="pX34p0038a1801">疏攝取所應作者。問猶脩供養。云何名爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0038a1801" n="0038a1801"/><anchor xml:id="beg0038a1801" n="0038a1801"/>已<anchor xml:id="end0038a1801"/>作所作。
<lb ed="X" n="0038a19"/><lb ed="R053" n="0075b04"/>答自位滿故。名<anchor xml:id="nkr_note_add_0038a1901" n="0038a1901"/><anchor xml:id="beg0038a1901" n="0038a1901"/>已<anchor xml:id="end0038a1901"/>作所作。爲報佛恩。更脩供養。</p>
<lb ed="X" n="0038a20"/><lb ed="R053" n="0075b05"/><p xml:id="pX34p0038a2001">疏過上下界者。下謂欲界。上色無色。定散不同。開合
<lb ed="X" n="0038a21"/><lb ed="R053" n="0075b06"/>爲二。</p>
<lb ed="X" n="0038a22"/><lb ed="R053" n="0075b07"/><p xml:id="pX34p0038a2201">疏攝取上上功德者。問何故初後二門之中。正智解
<lb ed="X" n="0038a23"/><lb ed="R053" n="0075b08"/>脫。皆言無爲。第二門中。卽言解脫謂神通耶。答解脫
<lb ed="X" n="0038a24"/><lb ed="R053" n="0075b09"/>之名。通於二義。由伏定障。方得神通。亦名解脫。古隨
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0038b" n="0038b"/>
<lb ed="X" n="0038b01"/><lb ed="R053" n="0075b10"/>義釋。不同何咎。卽第十四。至心自在。前後不同。准此
<lb ed="X" n="0038b02"/><lb ed="R053" n="0075b11"/>可悟。</p>
<lb ed="X" n="0038b03"/><lb ed="R053" n="0075b12"/><p xml:id="pX34p0038b0301">疏宗義配之者。但以宗徒義意配之。非論本意及眞
<lb ed="X" n="0038b04"/><lb ed="R053" n="0075b13"/>實理。須此配也。</p>
<lb ed="X" n="0038b05"/><lb ed="R053" n="0075b14"/><p xml:id="pX34p0038b0501">疏十二由經等者。問結集之首。乃是慶喜。何言不同。
<lb ed="X" n="0038b06"/><lb ed="R053" n="0075b15"/>答且初結集界內外二。自茲<anchor xml:id="nkr_note_add_0038b0601" n="0038b0601"/><anchor xml:id="beg0038b0601" n="0038b0601"/>已<anchor xml:id="end0038b0601"/>後。諸部傳異。故不同
<lb ed="X" n="0038b07"/><lb ed="R053" n="0075b16"/>矣。言唯慶喜。據初從多。思之。</p>
<lb ed="X" n="0038b08"/><lb ed="R053" n="0075b17"/><p xml:id="pX34p0038b0801">疏脩苦樂行者。於<g ref="#CB15106">鬱</g>頭藍等處。學非想等定。名爲樂
<lb ed="X" n="0038b09"/><lb ed="R053" n="0075b18"/>行。對苦名樂。彼定不與樂相應故。</p>
<lb ed="X" n="0038b10"/><lb ed="R053" n="0076a01"/><p xml:id="pX34p0038b1001">疏上時者。有云。西方俗時。而有三種。一者熱際。二者
<lb ed="X" n="0038b11"/><lb ed="R053" n="0076a02"/>雨際。三者寒際。今此尊者。熱際時生。故名上時。亦猶
<lb ed="X" n="0038b12"/><lb ed="R053" n="0076a03"/>雨衆外道。而立名焉。</p>
<lb ed="X" n="0038b13"/><lb ed="R053" n="0076a04"/><p xml:id="pX34p0038b1301">疏無滅佛黨弟者。傳釋云。亦號此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038002" n="0038002"/>尊。名半頭天眼。古
<lb ed="X" n="0038b14"/><lb ed="R053" n="0076a05"/>釋半頭之言。由失肉眼。後得天眼。半頭<anchor xml:id="nkr_note_add_0038b1401" n="0038b1401"/><anchor xml:id="beg0038b1401" n="0038b1401"/>已<anchor xml:id="end0038b1401"/>上。悉能照
<lb ed="X" n="0038b15"/><lb ed="R053" n="0076a06"/>矚。名半頭眼。復有釋云。肉天具有。名全有眼。由<g ref="#CB00830">𨷂</g>無
<lb ed="X" n="0038b16"/><lb ed="R053" n="0076a07"/>一。故名半頭。議曰。按智度論云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038003" n="0038003"/>何泥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038004" n="0038004"/>云盧頭。色界四
<lb ed="X" n="0038b17"/><lb ed="R053" n="0076a08"/>大造色。半頭淸淨。是天眼。佛天眼。四大造色。遍頭淸
<lb ed="X" n="0038b18"/><lb ed="R053" n="0076a09"/>淨。准此但據淨有圓缺。以名遍半。未必約見及眼具
<lb ed="X" n="0038b19"/><lb ed="R053" n="0076a10"/><g ref="#CB00830">𨷂</g>。若如古釋。五眼不具。總應名半。縱有天眼。眼亦少
<lb ed="X" n="0038b20"/><lb ed="R053" n="0076a11"/>故。未必皆能全頭見故。故不依也。尊者卽是甘露飯
<lb ed="X" n="0038b21"/><lb ed="R053" n="0076a12"/>王之子也。</p>
<lb ed="X" n="0038b22"/><lb ed="R053" n="0076a13"/><p xml:id="pX34p0038b2201">疏假和合等者。問死尸無情。云何得與有情爲支分
<lb ed="X" n="0038b23"/><lb ed="R053" n="0076a14"/>也。答有二釋。一云。鬼神之力。二云。實卽不然。示現可
<lb ed="X" n="0038b24"/><lb ed="R053" n="0076a15"/>爾。爲破有情執有實我。顯假和合。示無我故。議曰。前
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0038c" n="0038c"/>
<lb ed="X" n="0038c01"/><lb ed="R053" n="0076a16"/>解違唯識理。離託餘身。無重生故。思之。</p>
<lb ed="X" n="0038c02"/><lb ed="R053" n="0076a17"/><p xml:id="pX34p0038c0201">疏餘習尙在等者。問按大集經。歎羅漢云。善得解脫。
<lb ed="X" n="0038c03"/><lb ed="R053" n="0076a18"/>斷煩惱習。云何今言有餘習耶。答習氣有二。煩惱卽
<lb ed="X" n="0038c04"/><lb ed="R053" n="0076b01"/>習。因習成故。二煩惱之習。惑氣分故。前羅漢無。後容
<lb ed="X" n="0038c05"/><lb ed="R053" n="0076b02"/>得有。故大集經云。佛漏盡智。無邊淸淨。不雜煩惱習。
<lb ed="X" n="0038c06"/><lb ed="R053" n="0076b03"/>聲聞緣覺習結氣。是故漏盡智不淨。</p>
<lb ed="X" n="0038c07"/><lb ed="R053" n="0076b04"/><p xml:id="pX34p0038c0701">疏經五不死者。一釜煑不死。二<g ref="#CB00828">𨫼</g>爍不燋。三水不溺。
<lb ed="X" n="0038c08"/><lb ed="R053" n="0076b05"/>四魚腹不爛。五刀破不傷。</p>
<lb ed="X" n="0038c09"/><lb ed="R053" n="0076b06"/><p xml:id="pX34p0038c0901">疏因共佛論者。本外道也。後逢如來求欲論義。自爲
<lb ed="X" n="0038c10"/><lb ed="R053" n="0076b07"/>其主。矯立宗。言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038005" n="0038005"/>言不受一切法。此矯意云。旣立宗云。
<lb ed="X" n="0038c11"/><lb ed="R053" n="0076b08"/>不受一切。佛若難我。我皆不受。佛返徵云。汝爲自受
<lb ed="X" n="0038c12"/><lb ed="R053" n="0076b09"/>此知見耶。爲不受乎。彼聞斯責。卽知墮負。請皈出家。
<lb ed="X" n="0038c13"/><lb ed="R053" n="0076b10"/>此難意云。若自受者。卽違自宗。宗言不受一切法故。
<lb ed="X" n="0038c14"/><lb ed="R053" n="0076b11"/>豈汝此見。非一切耶。若言不受。兩俱不成。俱知此見。
<lb ed="X" n="0038c15"/><lb ed="R053" n="0076b12"/>汝之起故。云何不受。又夫宗者。違他順<anchor xml:id="nkr_note_add_0038c1501" n="0038c1501"/><anchor xml:id="beg0038c1501" n="0038c1501"/>己<anchor xml:id="end0038c1501"/>。汝自不受。
<lb ed="X" n="0038c16"/><lb ed="R053" n="0076b13"/>何得名宗。若言我宗不許。何成俱過者。設爾亦有世
<lb ed="X" n="0038c17"/><lb ed="R053" n="0076b14"/>間相違。及隨一過。</p>
<lb ed="X" n="0038c18"/><lb ed="R053" n="0076b15"/><p xml:id="pX34p0038c1801">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038006" n="0038006"/>放牛十一事者。一知色。二知相。三知刮刷。四知覆
<lb ed="X" n="0038c19"/><lb ed="R053" n="0076b16"/>瘡。五知作烟。六知好道。七知所宜所。八知度處。九知
<lb ed="X" n="0038c20"/><lb ed="R053" n="0076b17"/>隱處。十知留乳。十一知養牛主。如智度論第二具明。</p>
<lb ed="X" n="0038c21"/><lb ed="R053" n="0076b18"/><p xml:id="pX34p0038c2101">疏<name role="" type="person">滿慈子</name>者。有云尊者父母江邊祠天。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038007" n="0038007"/>求乞於子。設
<lb ed="X" n="0038c22"/><lb ed="R053" n="0077a01"/>以華香。供養梵天。感夢寶器。因得是子。滿本願故。故
<lb ed="X" n="0038c23"/><lb ed="R053" n="0077a02"/>名滿也。</p>
<lb ed="X" n="0038c24"/><lb ed="R053" n="0077a03"/><p xml:id="pX34p0038c2401">疏執日等者。此尊者六年處胎。傳有二因。一云。曾塞
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0039a" n="0039a"/>
<lb ed="X" n="0039a01"/><lb ed="R053" n="0077a04"/>鼠穴。時經六日。二昔曾爲王。召一沙門。處於門外。經
<lb ed="X" n="0039a02"/><lb ed="R053" n="0077a05"/>於六日。忘不處分。故招斯過。</p>
<lb ed="X" n="0039a03"/><lb ed="R053" n="0077a06"/><p xml:id="pX34p0039a0301">疏進趣止息名爲無學者。問如俱解脫。理卽可然。慧
<lb ed="X" n="0039a04"/><lb ed="R053" n="0077a07"/>解脫人。定未圓足。云何得云滿足止息。得無學名。答
<lb ed="X" n="0039a05"/><lb ed="R053" n="0077a08"/>據自分位。所得足故。卽名無學。不約練根轉脩勝定。
<lb ed="X" n="0039a06"/><lb ed="R053" n="0077a09"/>若不爾者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039001" n="0039001"/>從俱解脫。亦非無學。後迴趣故。故知但據
<lb ed="X" n="0039a07"/><lb ed="R053" n="0077a10"/>本根性滿。雖止得於未至定法。亦得名滿。或且據彼
<lb ed="X" n="0039a08"/><lb ed="R053" n="0077a11"/>俱解脫人。而作斯釋。此經所列。並俱脫故。不如前釋。</p>
<lb ed="X" n="0039a09"/><lb ed="R053" n="0077a12"/><p xml:id="pX34p0039a0901">疏大術生佛七日命終者。問但有皈禮諸佛並賴。益
<lb ed="X" n="0039a10"/><lb ed="R053" n="0077a13"/>壽延長。親誕神儀。翻令促命。答如來設化。事不一途。
<lb ed="X" n="0039a11"/><lb ed="R053" n="0077a14"/>擧動施爲。非無所以。且傳釋云。佛在知足。將降人中。
<lb ed="X" n="0039a12"/><lb ed="R053" n="0077a15"/>先觀閻浮所有四事。一觀生中國。二觀生刹帝利家。
<lb ed="X" n="0039a13"/><lb ed="R053" n="0077a16"/>三觀衆生根器。四觀所生母七日命終。菩薩不欲屈
<lb ed="X" n="0039a14"/><lb ed="R053" n="0077a17"/>節女人。故有斯志。故目連問經云。父母生我時。七日
<lb ed="X" n="0039a15"/><lb ed="R053" n="0077a18"/>便壽終。所以者何。母人之德。不堪受其禮故。所以者
<lb ed="X" n="0039a16"/><lb ed="R053" n="0077b01"/>何。用<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039002" n="0039002"/>與得佛。不應還向母作禮。於是頌曰。佛爲天人
<lb ed="X" n="0039a17"/><lb ed="R053" n="0077b02"/>尊。諸道無能及。女人德薄淺。不堪受其禮。此經雖不
<lb ed="X" n="0039a18"/><lb ed="R053" n="0077b03"/>入<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039003" n="0039003"/>因。然取其意。釋難亦得。問何故彌勒生婆羅門家。
<lb ed="X" n="0039a19"/><lb ed="R053" n="0077b04"/>答濁惡劫出。生刹利<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039004" n="0039004"/>舍。劫初減。應生淨行家。問若待
<lb ed="X" n="0039a20"/><lb ed="R053" n="0077b05"/>根熟。云何迦葉如來。七日涅槃。而不化利。答以所被
<lb ed="X" n="0039a21"/><lb ed="R053" n="0077b06"/>生而無多故。言不化也。非是全無。又按佛本行經。總
<lb ed="X" n="0039a22"/><lb ed="R053" n="0077b07"/>有三釋。一云。太子誕生。適滿七日。<name role="" type="person">摩耶夫人</name>。更不能
<lb ed="X" n="0039a23"/><lb ed="R053" n="0077b08"/>得諸天威力。復不得太子在胎所受快樂。以力薄故。
<lb ed="X" n="0039a24"/><lb ed="R053" n="0077b09"/>其形羸瘦。遂命終矣。二云。或有師言。夫人壽命算數。
<pb ed="X" xml:id="X34.0636.0039b" n="0039b"/>
<lb ed="X" n="0039b01"/><lb ed="R053" n="0077b10"/>唯在七日。是故命終。雖然但往昔來常有是法。何以
<lb ed="X" n="0039b02"/><lb ed="R053" n="0077b11"/>故。以諸菩薩幼年出家。母見是事。其心破裂。卽便命
<lb ed="X" n="0039b03"/><lb ed="R053" n="0077b12"/>終。三云。薩婆多師。復作是言。其菩薩母。見所生子。身
<lb ed="X" n="0039b04"/><lb ed="R053" n="0077b13"/>體洪滿。端正可喜。於世少雙。旣覩如是希奇之事未
<lb ed="X" n="0039b05"/><lb ed="R053" n="0077b14"/>曾有法。歡喜踊躍。逼滿身中。以不勝故。卽便命終。又
<lb ed="X" n="0039b06"/><lb ed="R053" n="0077b15"/>按大乘方便經第一云。菩薩先在<name role="" type="person">兜率天</name>時。以天眼
<lb ed="X" n="0039b07"/><lb ed="R053" n="0077b16"/>觀<name role="" type="person">摩耶夫人</name>命<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039005" n="0039005"/>根滿十月<anchor xml:id="nkr_note_add_0039b0701" n="0039b0701"/><anchor xml:id="beg0039b0701" n="0039b0701"/>已<anchor xml:id="end0039b0701"/>。餘有七日在。爾時菩薩。
<lb ed="X" n="0039b08"/><lb ed="R053" n="0077b17"/>便從<name role="" type="person">兜率天</name>來。菩薩以方便。知<name role="" type="person">摩耶夫人</name>命根欲盡。
<lb ed="X" n="0039b09"/><lb ed="R053" n="0077b18"/>故來下生。非菩薩咎。</p>
<lb ed="X" n="0039b10"/><lb ed="R053" n="0078a01"/><p xml:id="pX34p0039b1001">疏父母等將皈等者。意說。闥婆本非人類。如何父母。
<lb ed="X" n="0039b11"/><lb ed="R053" n="0078a02"/>而言取歸。</p>
<lb ed="X" n="0039b12"/><lb ed="R053" n="0078a03"/>
<lb ed="X" n="0039b13"/><lb ed="R053" n="0078a04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>法華玄贊攝釋卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0018b2201" to="#end0018b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">蒞</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB15004">𦲷</g></rdg></app>
<app from="#beg0018c0101" to="#end0018c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0018c0201" to="#end0018c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0019a1401" to="#end0019a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0019b0601" to="#end0019b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0019b1901" to="#end0019b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0019c1901" to="#end0019c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0019c2101" to="#end0019c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0020a0101" to="#end0020a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0020a0401" to="#end0020a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0020c0601" to="#end0020c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0020c0801" to="#end0020c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0020c1001" to="#end0020c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0020c1201" to="#end0020c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0020c2101" to="#end0020c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0021a0401" to="#end0021a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0021b1501" to="#end0021b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0021c0301" to="#end0021c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0021c0801" to="#end0021c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0021c0901" to="#end0021c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0021c1001" to="#end0021c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0021c1801" to="#end0021c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0021c1901" to="#end0021c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0021c2401" to="#end0021c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022a0401" to="#end0022a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022a0601" to="#end0022a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022a0701" to="#end0022a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022a0801" to="#end0022a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022a0802" to="#end0022a0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022a1601" to="#end0022a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022a1901" to="#end0022a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022b0201" to="#end0022b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0022c1701" to="#end0022c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0023b2001" to="#end0023b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0023c1401" to="#end0023c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0025a1501" to="#end0025a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0025a1701" to="#end0025a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0025b0201" to="#end0025b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0025c2401" to="#end0025c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0026a1801" to="#end0026a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">嚚</lem><rdg wit="#wit.orig">囂</rdg></app>
<app from="#beg0026c1901" to="#end0026c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0027a0701" to="#end0027a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0027a0801" to="#end0027a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0027b0201" to="#end0027b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0027c1801" to="#end0027c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c0701" to="#end0028c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c1101" to="#end0028c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c1201" to="#end0028c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0029a2401" to="#end0029a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0029c2201" to="#end0029c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0030b2401" to="#end0030b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0030c0801" to="#end0030c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031a1101" to="#end0031a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031a1201" to="#end0031a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031a1601" to="#end0031a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031b1901" to="#end0031b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0032b0901" to="#end0032b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="來函：赵文平 (2020-05-26)">劉</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB03639">㔁</g></rdg></app>
<app from="#beg0033b2001" to="#end0033b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033b2101" to="#end0033b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033b2102" to="#end0033b2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033b2103" to="#end0033b2103"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033b2201" to="#end0033b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033c0101" to="#end0033c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034b1801" to="#end0034b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034b2301" to="#end0034b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034c0601" to="#end0034c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0036b0101" to="#end0036b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0036b1001" to="#end0036b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0036c2201" to="#end0036c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0036c2202" to="#end0036c2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037a0301" to="#end0037a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037b0701" to="#end0037b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037b2001" to="#end0037b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037b2301" to="#end0037b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037b2302" to="#end0037b2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038a1001" to="#end0038a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038a1301" to="#end0038a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038a1801" to="#end0038a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038a1901" to="#end0038a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038b0601" to="#end0038b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038b1401" to="#end0038b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0038c1501" to="#end0038c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0039b0701" to="#end0039b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0018001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0018001">目錄新作</note>
<note n="0018002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0018002">載疑戴</note>
<note n="0018003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0018003">姓性古來通用今不輙改下皆准之</note>
<note n="0020001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020001">辱應作蓐</note>
<note n="0022001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0022001">依一作由</note>
<note n="0022002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0022002">故上疑脫何字</note>
<note n="0023001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0023001">價疑賈次同</note>
<note n="0024001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0024001">益疑答次同</note>
<note n="0025001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0025001">脩疑備</note>
<note n="0025002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0025002">價應作賈</note>
<note n="0025003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0025003">一無天字</note>
<note n="0026001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0026001">墮疑隨</note>
<note n="0026002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0026002">無一作元</note>
<note n="0026003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0026003">離下恐脫垢字</note>
<note n="0027001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027001">因期疑由斯更勘</note>
<note n="0027002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027002">最疑寂</note>
<note n="0027003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027003 #note_star_1 #note_star_2">无元形誤不知孰是</note>
<note n="0027004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027004">被一作破</note>
<note n="0027005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027005">轉一作輔</note>
<note n="0028001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028001">許疑計</note>
<note n="0029001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029001">棄一作乘</note>
<note n="0029002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029002">將疑理</note>
<note n="0029003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029003">一無菩字</note>
<note n="0029004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029004">皆一作決</note>
<note n="0029005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029005">豈上一有問字</note>
<note n="0030001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030001">彼一作被</note>
<note n="0030002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030002">悉一作知</note>
<note n="0030003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030003">无疑元</note>
<note n="0030004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030004">法下一有華字</note>
<note n="0030005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030005">次下一有屬字</note>
<note n="0030006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030006">兼一作麤</note>
<note n="0030007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030007">無一作元</note>
<note n="0031001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031001">踊應作涌古來通用下准之知</note>
<note n="0031002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031002">類一作難</note>
<note n="0031003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031003">興一作眞</note>
<note n="0031004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031004">違一作遠</note>
<note n="0031005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031005">戒疑或</note>
<note n="0032001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032001">唾一作噬</note>
<note n="0032002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032002">有疑肩</note>
<note n="0032003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032003">一無功字</note>
<note n="0032004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032004">無疑元</note>
<note n="0032005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032005">過一作適</note>
<note n="0032006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032006">載任一作任運</note>
<note n="0032007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032007">苟者一作荀有</note>
<note n="0032008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032008">正一作政</note>
<note n="0032009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032009">瑞一作端</note>
<note n="0032010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032010">焉一作號</note>
<note n="0032011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032011">法一作□</note>
<note n="0032012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032012">傍作謗</note>
<note n="0033001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033001">便疑使</note>
<note n="0033002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033002">如一作云</note>
<note n="0033003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033003">答一作若</note>
<note n="0034001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034001">言語一作語言</note>
<note n="0034002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034002">長一作上</note>
<note n="0034003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034003">異一作過</note>
<note n="0034004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034004">迷一作違</note>
<note n="0034005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034005">呴一作<g ref="#CB14346">㕽</g></note>
<note n="0035001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035001">氣一作氛</note>
<note n="0035002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035002">減疑滅</note>
<note n="0035003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035003">取疑所</note>
<note n="0035004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035004">古下一有人字</note>
<note n="0035005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035005">一無佛字</note>
<note n="0036001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036001">地一作也</note>
<note n="0036002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036002">債一作積</note>
<note n="0036003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036003">烈與列通</note>
<note n="0036004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036004">尖一作光</note>
<note n="0036005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036005">諸疑謂</note>
<note n="0037001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037001">現一作理</note>
<note n="0038001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038001">住疑作</note>
<note n="0038002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038002">尊下一有者字</note>
<note n="0038003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038003">何疑阿</note>
<note n="0038004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038004">云字疑剩</note>
<note n="0038005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038005">言疑吾</note>
<note n="0038006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038006">放一作牧</note>
<note n="0038007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038007">求一作願</note>
<note n="0039001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039001">從疑縱</note>
<note n="0039002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039002">與一作子</note>
<note n="0039003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039003">因一作目</note>
<note n="0039004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039004">舍一作會</note>
<note n="0039005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039005">根一作終</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0018b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0018b2201">蒞【CB】，<g ref="#CB15004">𦲷</g>【卍續】</note>
<note n="0018c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0018c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0018c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0018c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0019a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0019b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0019b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0019c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0019c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0020a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0020a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0020c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0020c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0020c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0020c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0020c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020c2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0021a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0021b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0021c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0021c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0021c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0021c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0021c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0021c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0021c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022a0802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0802">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0022c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0023b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0023c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0025a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0025a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0025b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0025c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0025c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0026a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0026a1801">嚚【CB】，囂【卍續】</note>
<note n="0026c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0026c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0027a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0027a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0027a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0027a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0027b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0027b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0027c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0027c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0028c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0028c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0029a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0029a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0029c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0029c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0030b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0030b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0030c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0030c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0031b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0032b0901" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X34.0032b09.08" target="#nkr_note_add_0032b0901">劉【CB】，<g ref="#CB03639">㔁</g>【卍續】（CBETA 按：此處參考《維基百科》，隋朝經學家劉炫著《論語述議》等書，故改爲「劉」。）</note>
<note n="0033b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033b2102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033b2102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033b2103" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033b2103">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0033c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0034b1801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0034b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0034c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0036b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036b0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0036b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0036c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0036c2202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0036c2202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037b2302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0037b2302">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038a1001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0038c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0038c1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0039b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0039b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>